II SA/Sz 78/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-05-23
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji, z uwagi na naruszenie art. 10 k.p.a. (brak czynnego udziału strony w postępowaniu), jest prawidłowe, nawet jeśli skarżąca kwestionuje potrzebę takiego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ naruszono art. 10 k.p.a., nie zapewniając czynnego udziału w postępowaniu wszystkim zainteresowanym stronom, w tym J. S. jako współwłaścicielowi nieruchomości. Uchylenie decyzji było uzasadnione, mimo że skarżąca kwestionowała potrzebę takiego rozstrzygnięcia, ponieważ postępowanie administracyjne musi toczyć się z udziałem wszystkich zainteresowanych osób i wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej przybudówki. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę P. S. Od tej decyzji odwołali się J. S. i P. S., zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając naruszenie art. 10 k.p.a. wobec J. S. Skargę na decyzję organu II instancji złożyła H. C., kwestionując potrzebę uchylenia decyzji organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. i P. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], nakazującej P. S. rozbiórkę dobudówki do ściany szczytowej budynku mieszkalnego, na działce nr [...], w [...], gm. [...], wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] r. wizji lokalnej ustalił, że P. S. w [...] r. na działce nr [...], w [...], wybudował od strony ściany szczytowej budynku mieszkalnego przybudówkę pełniącą funkcję przedsionka wejściowego i łazienki, bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi wstrzymanie robót budowlanych oraz nałożył na niego obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów i zaświadczeń, w celu doprowadzenia wykonanej części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Z nałożonego obowiązku inwestor nie wywiązał się, dlatego organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, wydał w dniu [...] r. decyzję nakazującą rozbiórkę. Od tej decyzji odwołali się J. . i P. S., współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili, że w toku postępowania naruszono art. 10 kpa, ponieważ uniemożliwiono stronom, w tym J. S., czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżących, błędnie ustalono również stan faktyczny, wskazując jako jedynego inwestora P. S., który wybudował przedmiotową przybudówkę.
Niezależnie od złożonego odwołania, w terminie odwoławczym skarżący złożyli "skargę o wznowienie postępowania" w sprawie poprzedzającego zaskarżoną decyzję postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i wnieśli o uchylenie postanowienia w całości, ponieważ skierowane zostało wyłącznie do P. S.. Współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości J. S. został pozbawiony prawa udziału w postępowaniu, ponieważ nie powiadomiono go o wszczęciu postępowania
i nie doręczono tego postanowienia. O jego treści J. S. dowiedział się dopiero w dniu [...] r.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że w związku z informacją H. C., o wybudowaniu przez P. S. przybudówki na posesji nr [...]
w [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu
[...] r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, w obecności H. C.
i P. S.. Podczas kontroli stwierdzono, że do części bliźniaczego budynku jednorodzinnego od strony szczytowej P. S. w [...] r., bez wymaganego pozwolenia na budowę, wykonał przybudówkę pełniącą funkcję przedsionka i łazienki.
Na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., wstrzymał roboty budowlane oraz nakazał inwestorowi P. S. przedłożenie, w terminie do dnia [...] r., określonych dokumentów w celu doprowadzenia wybudowanej samowolnie części budynku do stanu zgodnego z prawem.
Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ powiatowy powiadomił H. C. i P. S. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, zgodnie z art. 10 kpa, co strony uczyniły. W dniu [...] r. P. S. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji odmówił przywrócenia terminu. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. Następnie w dniu [...] r. tenże organ wydał, na podstawie art. 48 ust. l i 4 Prawa budowlanego, decyzję nakazującą inwestorowi rozbiórkę samowolnie dobudowanej części obiektu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalając na podstawie wypisu z rejestru gruntów nr [...] z dnia [...] r. współwłaścicieli działki nr [...] w [...], stwierdził, że są nimi K. S. oraz H. C.. W toku postępowania przedłożono jednak dodatkowe dokumenty, a mianowicie postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] r., [...], uzupełnione postanowieniem tego Sądu z dnia [...] r.[...].
Z orzeczeń tych wynika, że prawo udziału we współwłasności przedmiotowej nieruchomości w drodze spadku po K. S. nabyli P. S. i J. S.. W związku
z tym stwierdzono, że J. S., jako współwłaściciel działki nr [...] w [...], został pominięty w postępowaniu administracyjnym. Tym samym organ I instancji naruszył zasadę postępowania określoną w art. 10 kpa, powodując istotne ograniczenie uprawnień strony. Dlatego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.,
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
złożyła H. C. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła, że odpowiedzialność za zaistniałą sytuację spoczywa na P. S., który w postępowaniu spadkowym w [...]r. wprowadził Sąd w błąd, podając że jest jedynym spadkobiercą. Sąd sprostował postanowienie we [...] r. uwzględniając J. S. jako spadkobiercę, który tym samym stał się współwłaścicielem działki nr [...]. W związku z tym skarżąca wniosła o uzupełnienie przez organy nadzoru budowlanego decyzji w stosunku do J. S., podobnie jak zrobił to Sąd.
Poza tym skarżąca wyjaśniła, że w [...] r. J. S. podpisał protokół z kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i został pouczony o skutkach prowadzenia robót budowlanych bez pozwolenia. Zatem nieprawdą jest, że nie brał udziału w postępowaniu, bowiem wraz z P. S. bezprawnie prowadzili roboty remontowe i budowę, nie będąc właścicielami działki [...].
Skarżąca wniosła również o całościowe zakończenie sprawy i doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu kończącego sprawę. Ze swojej strony zadeklarowała przystąpienie do rozbiórki jej części budynku. Z dokumentacji wynika, że budynek jest do rozbiórki już od [...] r. Skarżąca wyjaśniła, że oczekuje zniesienia współwłasności, bo w obecnym stanie prawnym wzięcie kredytu w banku jest możliwe tylko wspólnie z J. i P. S..
Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie może być mowy o wspólnej drodze z uczestnikami postępowania, ponieważ nadal jest właścicielem działki nr [...] i współwłaścicielem działki nr [...]. Przyczyną nieporozumień jest stanowisko biegłych, którzy nie zapoznali się
z dokumentacją geodezyjną. J. S. i P. S. wybudowali w [...] r. przybudówkę, która stoi na rurociągu gazowym. W roku [...], w okresie wiosenno-letnim, wybudowali nowy budynek gospodarczy z gołębnikiem na działce [...] i na miedzy działki [...] należącej do K. K.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Skarżąca w pismach z dnia [...] r. i z dnia [...] r. oraz [...] r. uzupełniła treść skargi rozwijając uzasadnienie podniesionych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie z dnia [...]r. nakazujące wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych, a także decyzja z dnia [...] r. nakazująca mu rozbiórkę samowolnie wybudowanej dobudówki do ściany szczytowej budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...], gm. [...], zostały skierowane do P. S.. Z dokumentacji sprawy wynika jednak, że w wybudowaniu przedmiotowego obiektu w warunkach samowoli uczestniczył również J. S., który nie wziął udziału w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego .
Organ odwoławczy zasadnie zatem wskazał, że naruszony został art. 10 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uwagi na to, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i musi toczyć się przy udziale wszystkich zainteresowanych osób, uchylenie decyzji organu I instancji było w pełni uzasadnione.
W związku z powyższym zarzuty podniesione przez skarżącą są niezasadne. Sama skarżąca z jednej strony przyznaje, że samowoli budowlanej dopuścili się wspólnie J.
i P. S. i wskazuje na potrzebę wydania decyzji również w stosunku do J. S., z drugiej strony natomiast podważa zasadność wydania przez organ decyzji kasacyjnej, która umożliwi rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem uczestnictwa wszystkich zainteresowanych oraz wyjaśnienie wszystkich okoliczności w jakich doszło do samowoli budowlanej. Takie działanie jest zgodne z art. 7 k.p.a. nakładającym na organy administracji publicznej, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli.
Poza tym należy wskazać, że sformułowanie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnoszące się do potrzeby uchylenia decyzji organu
I instancji oraz poprzedzającego ją postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., jest zasadne w części dotyczącej decyzji, ale nie postanowienia, ponieważ uchylenie orzeczenia następuje w sentencji decyzji a nie
w uzasadnieniu. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na poprawność decyzji wydanej przez organ II instancji.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło