II SA/Sz 784/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał T. K. rozbiórkę garażu blaszanego o wymiarach 2,95 m x 5,95 m wybudowanego samowolnie na działce nr [...], położonej w G. z uwagi na niezgodność jego lokalizacji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obr. G. – rejon ul. [...], który zakazuje lokalizacji obiektów blaszanych. Rozpoznając odwołanie inwestorki od przedmiotowej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując m.in., że organ ten prawidłowo wskazał na brak możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego, jednakże garaż, którego dotyczy nakaz rozbiórki, nie został precyzyjnie wskazany w sentencji decyzji, a jego identyfikacja jest niemożliwa nawet po dokonaniu analizy akt sprawy. Po uzupełnieniu postępowania w opisanym zakresie decyzją wydaną w dniu [...] marca 2019 r., nr [...] na podstawie art. 49b ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał T. K. rozbiórkę garażu blaszanego o wymiarach 2,95 m x 5,95 m (oznaczonego nr [...] na załączniku graficznym – kserokopii mapy ewidencyjnej, stanowiącym integralną część decyzji) wybudowanego samowolnie jako pierwszy garaż licząc w kierunku od północy na południe na działce nr [...] G. wzdłuż działki sąsiedniej o numerze [...] z uwagi na fakt, że jego lokalizacja jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obr. G. – rejon ul. [...], który zakazuje lokalizacji obiektów blaszanych. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, wskazując, że z uwagi na informacje o szeregu samowolnie wybudowanych garaży blaszanych, w dniu 26 września 2017 r. dokonano oględzin działki nr [...] przy ul. [...] w G. stanowiącej własność Skarbu Państwa – A. S. i ustalono, że znajduje się na niej 16 wolnostojących blaszanych garaży, o różnych wymiarach, wybudowanych w miejsce garaży rozebranych w 2015 r. Wszystkie posiadają konstrukcję stalową wykonaną z różnych profili otwartych i zamkniętych, są obudowane i pokryte blachą trapezową ocynkowaną, niektóre usytuowane są na betonowych posadzkach, a inne bezpośrednio na gruncie. T. K. będąca właścicielką garażu nr [...] oświadczyła, że garaż wybudowała w 2016 r. bez zgłaszania tego faktu. W toku postępowania ustalono, że działka nr [...] położona jest na terenie objętym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie G. - rejon ul. [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., który zakazuje lokalizacji obiektów tymczasowych, nietrwałych, blaszanych, kontenerowych z wyjątkiem kotłowni. Ustalono również, że w 2018 r. planowana jest zmiana m.p.z.p. dla tego terenu. Wobec niezgodności wybudowanego samowolnie garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr [...] w G. z ustaleniami obowiązującego na tym terenie m.p.z.p. organ w oparciu o art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał jego rozbiórkę. W odwołaniu od powyższej decyzji T. K. wywiodła, że z uzyskanych przez nią informacji wynika, że w Urzędzie Miasta i Gminy G. wyłożony został projekt m.p.z.p., który dopuszcza lokalizację garaży o konstrukcji stalowej. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, że w myśl przepisów art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wykonanie obiektu budowlanego, jakim jest garaż o konstrukcji metalowej, o powierzchni zabudowy 17,73 m2, wymagało dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, czego skarżąca nie uczyniła. W sytuacji, gdy przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przede wszystkim obowiązujący miejscowy plan zagospodarowaniu przestrzennego dla terenu, na którym zlokalizowany jest sporny obiekt budowlany, jednoznacznie zakazują sytuowania takiego obiektu, niedopuszczalne jest przeprowadzenie przez organy nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego. Odnosząc się do argumentów skarżącej dotyczących przewidywanej możliwości lokalizowania garaży blaszanych na przedmiotowej nieruchomości, organ wyjaśnił, iż okoliczność ta nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt k.p.a., ponieważ obecny stan prawny jest jednoznaczny i pozwala na wydanie rozstrzygnięcia. W ramach postępowania legalizacyjnego dotyczącego popełnionej samowoli budowlanej organ administracji dokonuje oceny stanu sprawy (dopuszczalności legalizacji) przez pryzmat przepisów obowiązujących w chwili załatwiania sprawy, w tym m.p.z.p. Skoro w momencie orzekania obowiązują przepisy określonego m.p.z.p. stanowiące punkt odniesienia dla oceny zgodności z prawem zrealizowanego przedsięwzięcia budowlanego, brak jest podstaw do uznawania, że istnieje prawna relacja między procedowaną zmianą planu a postępowaniem legalizacyjnym, nakazująca zawiesić postępowanie do czasu zakończenia prac nad zmianą powyższego aktu. Tym samym procedura uchwalenia m.p.z.p. nie stanowi tzw. zagadnienia wstępnego określonego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż brak jest związku przyczynowego pomiędzy prowadzonym postępowaniem administracyjnym dotyczącym legalności budowy spornego obiektu a ewentualnie uchwalonym w przyszłości m.p.z.p. Opisaną decyzję organu odwoławczego T. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz nienakazywanie rozbiórki garażu wywodząc, że jest on posadowiony na działce nr [...] w G. w rzędzie wraz z innymi garażami, nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz dla ruchu drogowego, ponadto nie utrudnia dostępu do istniejącej zabudowy gospodarczej. W ocenie skarżącej, w sprawie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między decyzją organu a zakończeniem procedury związanej ze zmianą m.p.z.p., polegający na tym, że w przypadku zmian w jego zapisie możliwe będzie posadowienie garaży blaszanych, a decyzja okaże się bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując rozstrzygnięcie w sprawie, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2020 r. poinformował, że w dniu [...] listopada 2019 r. Rada Miejska w G. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. – miejscowość G.. Zgodnie z § 4 tego aktu, dopuszcza się lokalizację budynków gospodarczych i garaży o konstrukcji stalowej oraz wykonanych z prefabrykowanych elementów betonowych. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. w dniu [...] grudnia 2019 r. Posadowiony garaż jest zgodny z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego i spełnia warunki, o których mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, oznacza to, że zaskarżona decyzja była wadliwa i w swoim rozstrzygnięciu winna doprowadzić do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do organu powiatowego celem przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej stała się decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu blaszanego o wymiarach 2,95 m x 5,95 m. Ustalony w niniejszej sprawie przez organy stan faktyczny i prawny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia był prawidłowy i niekwestionowany również przez skarżącą. Garaż oznaczony nr [...] został wybudowany przez skarżącą na działce nr [...] w G. w roku 2016 bez wymaganego zgłoszenia, w warunkach samowoli budowlanej. Nadto, jego lokalizacja była niezgodna z obowiązującymi dla tego terenu ustaleniami m.p.z.p. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 3 pkt 1 ww. uchwały, przy zagospodarowaniu działek obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów tymczasowych, nietrwałych, blaszanych, kontenerowych, z wyjątkiem kotłowni. Prawidłowo w tej sytuacji organ uznał, że budowa spornego garażu o konstrukcji metalowej i powierzchni zabudowy 17,73 m2, zgodnie z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt ustawy Prawo budowlane podlegała zgłoszeniu, którego skarżąca nie dokonała, zaś niezgodność budowy z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. wykluczała wszczęcie procedury legalizacyjnej zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, co uzasadniało według art. 49b ust. 1 przywołanej ustawy wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę spornego garażu. Nie ma racji skarżąca wywodząc, że w przypadku uchwalenia zmiany m.p.z.p. zaskarżona decyzja miałaby stać się bezprzedmiotową. Wyjaśnić należy, że bezprzedmiotowość decyzji rozumiana jest jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie, z tego powodu, że przestanie istnieć podmiot, którego rozstrzygnięcie dotyczyło, czy też przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego albo też prawnego niemożliwe okaże się wykonanie decyzji. W niniejszej sprawie istnieje zarówno podmiot, którego sprawa dotyczy, jak i przedmiot rozstrzygnięcia. Późniejsza zaś zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie może mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, skoro decyzja ta została wydana w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie orzekania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 483/15). Prawidłowo również przyjęły organy orzekające, że okoliczność procedowania zmian w obowiązującym m.p.z.p. nie stanowiła przesłanki zawieszenia prowadzonego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ramach postępowania dotyczącego popełnienia samowoli budowlanej, organ administracji dokonuje oceny sprawy przez pryzmat obowiązujących w chwili załatwiania sprawy przepisów, w tym prawa miejscowego. Skoro więc w momencie orzekania przez organ nadzoru budowlanego obowiązują przepisy określonego m.p.z.p., stanowiące punkt odniesienia dla oceny zgodności z prawem zrealizowanego przedsięwzięcia budowlanego, brak jest podstaw do uznawania, że istnieje prawna relacja pomiędzy procedowaną zmianą m.p.z.p. a postępowaniem legalizacyjnym, nakazująca zawiesić prowadzone postępowanie do czasu zakończenia prac nad zmianą powyższego aktu. Stanowisko to jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia: 30 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 1037/14, z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2420/11, z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1843/11). Podsumowując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, a przedstawiona przez organ II instancji wykładnia przepisów prawa oraz argumentacja zasługują na uwzględnienie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), oddalił skargę.