II SA/Sz 785/08

WyrokWSA w Szczecinie2009-01-14

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta nie zamieszkuje w lokalu od wielu lat, skupia swoje centrum życiowe w innym miejscu, a jedynie deklaruje chęć utrzymania zameldowania ze względu na prowadzoną tam działalność gospodarczą, mimo że nie podjęła skutecznych działań w celu przywrócenia posiadania lokalu po uzyskaniu wyroku sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu skarżącego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący od wielu lat nie zamieszkuje w lokalu, skupia swoje centrum życiowe w innym miejscu, gdzie założył nową rodzinę, a jego deklaracje o chęci zameldowania w spornym lokalu ze względu na działalność gospodarczą stanowią jedynie próbę utrzymania fikcji administracyjnej. Dodatkowo, skarżący nie podjął skutecznych działań w celu egzekucji wyroku przywracającego mu posiadanie lokalu, co potwierdza brak rzeczywistego zamiaru powrotu.
Stan faktyczny
Skarżący D.K. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Burmistrza, utrzymaną w mocy przez Wojewodę. Skarżący zarzucił, że nigdy nie opuścił lokalu dobrowolnie i podejmował próby powrotu, jednak jego centrum życiowe znajduje się w innym miejscu, gdzie mieszka z nową rodziną. Organy administracji oraz sąd uznały, że skarżący od lat nie zamieszkuje w lokalu, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, a jego działania w celu odzyskania posiadania lokalu były nieskuteczne i spóźnione, co świadczy o braku rzeczywistego zamiaru powrotu i utrzymywaniu fikcji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu D.K. z pobytu stałego z mieszkania położonego w [...] przy ul. [...] Z ustaleń przeprowadzonych przez organ I instancji wynika, że [...] D.K. złożyła wniosek o wymeldowanie D. K. z lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w związku z tym, że od [...]r. nie zamieszkuje on w przedmiotowym mieszkaniu. D.K. wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] z pozwem o przywrócenie utraconego posiadania przedmiotowego lokalu, który to Sąd wyrokiem z [...]r. powództwo uwzględnił. Zdaniem skarżącego pomimo prawomocnego wyroku wnioskodawczyni nadal utrudniała mu wejście do mieszkania w związku z czym pismem z [...]r. wystąpił do Komornika o egzekucję powyższego wyroku. Wobec tego D.K. wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego dotyczącego jego wymeldowania do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...]r. organ zwiesił postępowanie w sprawie. Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem dnia [...]r. oddalił wniosek D.K. o egzekucję wyroku w sprawie naruszonego posiadania w trybie art. 1051 kpc. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu podkreślił, iż z postępowania dowodowego nie wynika ażeby D.K. po wydaniu wyroku z [...]r. uniemożliwiała D.K. korzystanie ze wspólnego mieszkania. Zdaniem Sądu Rejonowego wierzyciel D.K. wystąpił do Sądu z wnioskiem o egzekucję wyroku dopiero po kilku latach kiedy dowiedział się, że D.K. wystąpiła o jego wymeldowanie. Nadto Sąd ustalił w tymże postępowaniu, iż D.K. dysponuje kluczami do mieszkania do którego zamki nie zostały wymienione, a nie dysponuje kluczami do domofonu. Od powyższego postanowienia D.K. nie wniósł zażalenia. Postanowieniem z dnia r. Burmistrz [...] podjął zawieszone postępowanie w sprawie. W toku dalszego postępowania organ I instancji ustalił, iż świadkowie A.J., A.M, D.Z. potwierdzili, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Z zeznań świadka A.K. wynika, że jej mąż D.K. od [...] mieszka razem z nią w mieszkaniu przy ul. [...] i mieszkanie to stanowi ich jedyne centrum życiowe. Od zawarcia związku małżeńskiego w [...]r. zamieszkuje razem w [...]. Natomiast skarżący chciałby wraz z nową rodziną zamieszkać w przedmiotowym mieszkaniu w [...], bowiem jest współwłaścicielem tego lokalu. Skarżący w toku postępowania administracyjnego zeznał, że nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] z powodu braku dostępu do mieszkania. Czynił starania by zamieszkać w nim [...]r. lecz nie został wpuszczony, nie zgłaszał jednak tego faktu na Policję i nie zamierza po raz kolejny składać wniosku o egzekucję wyroku o przywrócenie posiadania. Oświadczył też, że poprzedniego postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie egzekucji wyroku z [...]r. nie skarżył gdyż "przeoczył je". Z ustaleń jakie poczynił organ I instancji wynika, że D.K. w przedmiotowym lokalu nie mieszka już od [...] lat. Ustaleń tych nie kwestionuje żadna ze stron, a okoliczność tę potwierdzają świadkowie, którzy byli przesłuchani w takcie postępowania administracyjnego, policja w [...] oraz przeprowadzona przez organ kontrola meldunkowa. Rozbieżność w stanowisku wnioskodawczyni i skarżącego dotyczy kwestii charakteru opuszczania tego lokalu czy nastąpiło w sposób dobrowolny czy nie dobrowolny jak wywodzi D.K. i czy skarżący ma nieutrudniony dostęp do przedmiotowego mieszkania. W ocenie organu I instancji skarżący koncentruje swoje interesy życiowe w [...], gdzie od [...]r. zamieszkuje wraz z żoną i dzieckiem w zakupionym przez jego małżonkę nieruchomości. Zamiar dalszego zamieszkiwania w spornym lokalu w [...] skarżący wyraża jedynie w pismach i oświadczeniach składanych w postępowaniu administracyjnym . Natomiast jego zachowanie przeczy temu o czym świadczy ośrodek aktywności życiowej w innym miejscu – w [...], zaś z mieszkaniem w [...] związany jest przez fakt zarejestrowania pod tym adresem działalności gospodarczej. W mieszkaniu nie ma jakichkolwiek jego rzeczy, od wielu lat nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Woli zamieszkania w miejscu zameldowania przeczą także nieskuteczne działania podejmowane przez skarżącego w celu egzekucji wyroku przywracającego mu posiadanie przedmiotowego lokalu m.in. złożenie wniosku o egzekucję dopiero po kilku latach od wydania mu tytułu – kiedy dowiedział się o wszczętym postępowaniu administracyjnym o jego wymeldowanie. Postanowienie Sądu Rejonowego z [...]r., którym oddalił wniosek o egzekucję i uznaje, że D.K. w żaden sposób nie wykazał aby D.K. działała wbrew obowiązkowi jaki na nią nałożył tytuł wykonawczy, oraz że nie ma jakichkolwiek wiarygodnych dowodów, że D.K. po wydaniu tytułu uniemożliwiała byłemu mężowi korzystanie ze wspólnego mieszkania. Kolejne postępowanie sądowe z wniosku D.K. o egzekucję wyroku z [...]r. zostało umorzone z mocy prawa w związku z nie złożeniem przez niego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Wyjaśnienie przez stronę, że stało się to przez "przeoczenie" świadczy o braku zainteresowania powrotem do zamieszkania w miejscu stałego zameldowania. Odwołanie od tej decyzji wniósł D.K., który potwierdził, iż od dość długiego czasu nie mieszka w tym lokalu, jednak nigdy nie opuścił go dobrowolnie, jego życie nadal koncentruje się w [...]. Próbował też zamieszkać tym mieszkaniu w sposób prawny. Sprawy trwały bardzo długo, w międzyczasie zmieniały się okoliczności. Zdaniem D.K. ma on prawo być zameldowany na stałe w [...] we własnym mieszkaniu, gdzie prowadzi działalność gospodarczą, a gdzie indziej mieszkać. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst. jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, iż D.K. mieszka i skupia swoje interesy życiowe w lokalu, w którym mieszka jego żona i dziecko a mianowicie w lokalu przy ul. [...]. Nadto pomimo wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...]r. przywracającego mu naruszone posiadanie przedmiotowego lokalu do chwili obecnej nie powrócił do niego, zaś wniosek skarżącego o egzekucję tego wyroku Sąd Rejonowy w [...]. oddalił. Zdaniem Wojewody obiektywna ocena wszystkich dowodów zebranych w sprawie oraz okoliczności faktyczne polegające na opuszczeniu lokalu przy ul. [...] wypełnia znamiona przesłanki opuszczenia miejsca stałego zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest zasadna i zapobiega utrzymywaniu fikcji w ewidencji ludności. Od decyzji organu II instancji D.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze tej zarzucił niezgodności z orzecznictwem NSA, obowiązującym prawem oraz to, że uzasadnienie jej jest niezgodne z prawdą. W uzasadnieniu skargi D.K. zaakcentował to, że nigdy nie opuścił własnego mieszkania dobrowolnie i podejmował próby zamieszkania w nim. Z obecną żoną mieszka w [...], jednakże stało się to po tym jak dużo wcześniej został wyrzucony z własnego mieszkania. Skarżący też nie wyobraża sobie, żeby mieszkać razem z byłą żoną, ale ma prawo być zameldowany w swoim mieszkaniu w [...], gdzie prowadzi działalność gospodarczą, a gdzie indziej mieszkać. Jego zdaniem wymeldowanie może nastąpić wówczas gdy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sąd Administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa jest sprawowana pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga skargę w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone przez Sąd w określonych na wstępie ramach badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 104 poz. 711 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad [...] miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O tym czy została spełniona przesłanka zastosowania przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy można będzie uznać za wypełnioną w sytuacji ustalenia, że osoba opuściła lokal z zamiarem opuszczenia go w sposób trwały, wykazując chęć przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. Zameldowanie jest czynnością administracyjno – techniczną polegającą na stwierdzeniu przez właściwy organ prowadzący ewidencję ludności, że dana osoba przebywa w konkretnym lokalu na stałe lub przez określony czas. Zatem jest to stwierdzenie pewnej okoliczności faktycznej, niezależnie od przysługujących tej osobie uprawnień do lokalu. Jak wynika z ustaleń faktycznych organu I i II instancji skarżący od [...]r. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania. W [...] zawarł nowy związek małżeński i wraz z obecną żoną i dzieckiem zamieszkuje pod innym adresem. Sam skarżący podnosi zarówno w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że nadal chce być zameldowany w przedmiotowym mieszkaniu gdzie prowadzi działalność, lecz zamieszkiwać będzie gdzie indziej, co zdaniem Sądu świadczy to o tym, że skarżącemu zależy na utrzymaniu fikcji administracyjnej, nie zaś na potwierdzeniu istniejącego stanu rzeczy. Pojęcie miejsca zamieszkania jest uregulowane w kodeksie cywilnym, gdzie w art. 25 miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu centrum spraw życiowych skarżący skupia w [...] gdzie zamieszkuje wraz z nową rodziną już od co najmniej [...]r. Jest to stan na tyle utrwalony, bo trwający ponad [...] miesiące, że nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący powinien być nadal zameldowany w mieszkaniu przy ul. [...]. Zarzut podnoszony przez skarżącego, iż z przedmiotowego lokalu nie wyprowadził się dobrowolnie nie zasługuje na uwzględnienie., Zdaniem Sądu w odniesieniu do czasokresu jaki upłynął ([...] lat) od chwili opuszczenia miejsca zameldowania do wydania decyzji przez organ I instancji, gdzie w tzw. międzyczasie skarżący założył nową rodzinę i wraz z nią zamieszkuje świadczy o tym, że nie ma on zamiaru kontynuowania zamieszkania z byłą żoną. Na podkreślenie zasługuje również to, że od [...]r. kiedy skarżący uzyskał wyrok w sprawie przywrócenia utraconego posiadania przedmiotowego lokalu do czasu wydania decyzji o wymeldowaniu nie doprowadził do skutecznego wykonania tego orzeczenia. Z ustaleń organu wynika, że postępowanie egzekucyjne wszczął dopiero wówczas, gdy D.K. złożyła wniosek o jego wymeldowanie, a więc [...] lata po uzyskaniu wyroku. Nie mniej jednak w ocenie Sądu najbardziej miarodajnym do uznania trafności decyzji o wymeldowaniu jest oświadczenie D.K. jakie złożył w toku postępowania administracyjnego kiedy podał, iż nie ma zamiaru mieszkać z byłą żoną, ale chce być zameldowany nadal w [...] bo tam prowadzi działalność gospodarczą. Sąd zauważa podobnie jak organy I i II instancji, że zameldowanie jest wyłącznie instytucja prawa administracyjnego ma charakter porządkowy nie przesądza jednak o tytule prawnym do tego lokalu, który w razie sporu może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutów na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło