II SA/Sz 785/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-06-01
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca, pomimo wezwania, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak wymaganych dokumentów uniemożliwia ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu wniosku wskazał na trudną sytuację finansową spowodowaną alimentami, spłatą kredytów i zadłużeniem. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego wydatki, dochody, stan majątkowy i zadłużenie. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie przedłożył wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z lokalu położonego w [...] przy ul. [...].
W dniu [...] r. skarżący otrzymał wyrok wraz z uzasadnieniem. W dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację finansową spowodowaną koniecznością płacenia wysokich alimentów na syna z poprzedniego małżeństwa w kwocie [...] zł miesięcznie, spłacaniem kredytu hipotecznego zaciągniętego na kupno mieszkania i kredytu na zakup samochodu potrzebnego do prowadzonej działalności gospodarczej (nauka jazdy), oraz na zadłużenie w funduszu alimentacyjnym wynoszące [...] zł. Wskazał że mieszka wraz z żoną i synem, ale nie wskazał miejsca zamieszkania. Jednocześnie oświadczył, że On ani żona nie posiadają żadnego mieszkania, a jedynym ich majątkiem jest samochód [...] kupiony na raty. Wskazał, że dochody rodziny wynoszą [...] zł miesięcznie (wynagrodzenie za pracę żony [...] zł, dochód z działalności gospodarczej skarżącego [...] zł). Ponadto, że żona od listopada choruje, a syn od grudnia był trzy razy był hospitalizowany z powodu zapalenia oskrzeli.
Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) referendarz sądowy wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy:
- dowodów potwierdzających wydatki poniesione na leczenie i utrzymanie mieszkania położonego w [...] przy ul. [...], w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość alimentów i rat kredytów z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających dochody wnioskodawcy i Jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- wykazów lub wyciągów z wszystkich rachunków bankowych w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
Termin do wykonania wezwania upłynął z dniem [...] r. Skarżący na wezwanie nie odpowiedział.
Zasadą, wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od zasady i może mieć miejsce w ściśle określonych sytuacjach.
W myśl art. 245 § 1 powołanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy
W myśl art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie były wystarczające dla oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów i wydatków, a także deklarowanego zadłużenia. Nie wykazał zatem, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania w sprawie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło