II SA/Sz 786/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę przejazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu 3 stycznia 2007 r. M.B. wystąpiła do Starosty B. z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu [...] w części dotyczącej opłaty za kartę pojazdu. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta B. rozpoznał §wniosek M.B. w trybie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) jako wniosek o nadpłatę i decyzją z dnia [...] odmówił jej stwierdzenia. W związku z wniesieniem przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w trybie odwoławczym decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie uznając, iż wniosek o zwrot nadpłaconej opłaty związanej z wydaniem karty pojazdu obliguje organ administracji publicznej do zajęcia pisemnego stanowiska, stanowiącego czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia [...] Starosta B. rozpoznając wniosek strony z dnia [...] odmówił stronie zwrotu opłaty za kartę pojazdu wydaną w przy rejestracji pojazdu [...]. Pismem z dnia [...] M.B. wystąpiła do Starosty B. o usunięcie naruszenia prawa i wypłacenie jej nienależnie pobranej opłaty za kartę pojazdu. Odpowiadając na wezwanie pismem z dnia [...] Starosta B. odmówił zwrotu opłaty i podniósł, że pobierając żądaną przez stronę kwotę działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Na wyżej wymienione pismo M.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie skarga M.B. została wniesiona na odmowę Starosty B. zwrotu nadpłaconej kwoty [..] za wydanie karty pojazdu. Skarżąca twierdzi, że opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, w wysokości nienależnej i na tej podstawie domaga się jej zwrotu. Zdaniem Sądu tak sformułowana treść żądania i okoliczności faktyczne przytoczone dla jego uzasadnienia, stanowią oparcie dla stanowiska o dopuszczalności dochodzenia roszczenia na drodze powództwa cywilnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż istotą postępowania administracyjnego, jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej, a wszystkie jej istotne elementy identyfikacyjne, zakreślające jej tożsamość, określają normy administracyjnego prawa materialnego. Dla oceny charakteru prawnego roszczenia niezbędne jest więc dokonanie analizy samej opłaty za kartę pojazdu. Kwestia wydania karty pojazdu uregulowana jest w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). W ustawie tej nie została przewidziana decyzyjna forma ustalenia i pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, jak również zwrotu opłaty lub jej części. Obowiązek pobrania opłaty wynika z art. 77 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym właściwy w przedmiocie rejestracji pojazdu samochodowego starosta wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej kartę pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) określona została na kwotę 500 zł. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany wyżej przepis, ustanawiający wysokość opłat za kartę pojazdu, jest niezgodny z Konstytucją i ustawą – Prawo o ruchu drogowym oraz że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., a jednocześnie zobowiązał ustawodawcę do wprowadzenia do tego czasu nowej, zgodnej z prawem regulacji. Mając powyższe na względzie w dniu 28 marca 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa wydał rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), obniżając wysokość przedmiotowej opłaty z 500 zł na 75 zł. Powyższe rozporządzenie obowiązuje od dnia 15 kwietnia 2006 r. Obowiązek pobrania opłaty za kartę pojazdu w określonej wysokości wynika zatem - w świetle powyższych przepisów - wprost z przepisu prawa i nie wymaga wydania ze strony organu aktu o charakterze konstytutywnym albo deklaratoryjnym. Starosta jest jedynie organem rejestrującym, który nie rozstrzyga o samej opłacie i jej wysokości. W tym stanie prawnym – zdaniem Sądu - przyjąć należy, że roszczenia o jej zwrot w całości lub w części można dochodzić przed sądem powszechnym, w trybie art. 417¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Nie ma zatem zastosowania administracyjny tryb rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty za kartę pojazdu. W kwestii tej wypowiedział się już Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 uznał, że dopuszczalna jest droga sądowa (przed sądem powszechnym) w sprawie o zwrot części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu na podstawie cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. W uzasadnieniu tejże uchwały Sąd stwierdził, że za dopuszczalnością takiej drogi sądowej przemawia okoliczność, że opłata za kartę pojazdu, której charakter upodabnia ją do podatku, ma jednocześnie cechy świadczenia ekwiwalentnego a przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym i powołanego wyżej rozporządzenia, przewidującego obowiązek jej uiszczenia, nie określają trybu zwrotu pobranej opłaty. Dodatkowo, za trafnością powyższej oceny przemawia, zdaniem Sądu Najwyższego, fakt, że dla dochodzonego roszczenia o zwrot pobranej opłaty brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, bowiem opłaty za wydanie karty pojazdu nie zostały wymienione w art. 2 § 1 tej ustawy. Nie może mieć do nich zastosowania także art. 2 § 2 tej ustawy, gdyż dotyczy on opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, a opłaty za kartę pojazdu są należnościami stanowiącymi dochody samorządu terytorialnego. Nienależnie pobrane opłaty za kartę pojazdu nie mogą zatem być traktowane jako nadpłaty podatku, podlegające szczególnemu unormowaniu w zakresie zasad i trybu ustalania nadpłaty podatkowej i jej zwrotu, co wyłącza dla ich dochodzenia postępowanie sądowoadministracyjne. Z powyższych rozważań wynika, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, dochodzenie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest dopuszczalne w trybie administracyjnoprawnym, a zatem skarga do sądu administracyjnego na pismo odmawiające zwrotu tej opłaty, lub jej części również jest niedopuszczalna. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako niedopuszczalną należało odrzucić.