II SA/Sz 787/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. ,nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata K. B. – K. kwotę [...] stanowiącą wynagrodzenie wraz z należną kwotą podatku od towarów i usług Vat - za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) Burmistrz [...], po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego, orzekł o wymeldowaniu M. K. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]w miejscowości [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ustalił w wyniku przeprowadzonego postępowania, że M. K. był zameldowany w lokalu przy ulicy [...]w [...] od [...]r., a tytuł prawny do tego lokalu uzyskał w [...] r. Z dniem [...]r. została wypowiedziana skarżącemu przez właściciela budynku t.j. Zakład Budżetowy Administracji Budynków Komunalnych w [...]umowa najmu lokalu. Mimo nakazu zdania kluczy i opuszczenia lokalu M. K. pozostawał w miejscu zameldowania na pobyt stały do czasu wyjazdu za granicę, czyli do [...]r., co wynika zarówno z pisma z dnia [...]r. Posterunku Policji w [...], jak również oświadczenia M. K. z dnia [...]r. W czasie pobytu skarżącego za granicą został uwzględniony jego wniosek oraz jego konkubiny o przydział nowego lokalu przy ulicy [...]. Z dalszych ustaleń wynika, że skarżący, opuszczając miejsce pobytu stałego i wyjeżdżając za granicę, zabrał ze sobą swoje rzeczy osobiste oraz dokumenty, pozostawiając w spornym lokalu jedynie meble. Konkubina skarżącego przenosząc się do przydzielonego jej lokalu przy ul. [...]zabrała ze sobą pozostałe rzeczy należące do M. K. Od [...]r. I. W. jest głównym najemcą lokalu przy ul. [...], a skarżący został wpisany jako uprawniony do zamieszkiwania. Powołując się na: protokół przesłuchania I. W. z dnia [...]r. oraz [...]r., a także R. M. z dnia [...]r. organ ustalił, że M. K. był informowany o wszystkich czynnościach. Burmistrz wyjaśnił, że rodzina R. M. legalnie przebywa w lokalu przy ul. [...] w [...] na podstawie umowy najmu z dnia [...]r., natomiast M. K. nie posiada do tego lokalu żadnych praw. Według organu pierwszej instancji M. K., od chwili powrotu z zagranicy, mieszkał wraz z konkubiną i dziećmi w lokalu przy ul. [...] w [...], gdzie jest widziany, odbiera korespondencję, co potwierdza notatka służbowa z dnia [...]r. oraz pisma Posterunku Policji w [...], czyli jest to miejsce w którym skoncentrował swoje życiowe sprawy, a zatem organ uznał za fałszywe oświadczenie skarżącego (z dnia [...]r.) o zaprzestaniu konkubinatu z I. W.. Burmistrz przyjął, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez skarżącego było dobrowolne i wskazał, że M. K. zobowiązał się w czasie przesłuchania, że dostarczy z Sądu zaświadczenie o toczącym się postępowaniu o umożliwieniu powrotu do spornego lokalu, lecz faktu tego nie wykazał. Ponadto organ pierwszej instancji podniósł, że do wymeldowania określonej osoby z miejsca pobytu stałego konieczne jest trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania i zerwania wszelkich więzi z tym lokalem. Organ stwierdził, że z okoliczności sprawy wynika, że M. K. dobrowolnie i trwale zerwał więź z przedmiotowym lokalem, a zatem należało orzec o jego wymeldowaniu. Kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji M. K. wniósł odwołanie do Wojewody [...]podnosząc, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją opisując jednocześnie swoją trudną sytuację osobistą. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, że w świetle zebranego w trakcie postępowania administracyjnego materiału, wynika bezspornie, że M. K. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od [...]r. Czyniąc ustalenia w tym przedmiocie Wojewoda oparł się między innymi na wyjaśnieniach skarżącego, zeznaniach R. M. oraz I. W., a także piśmie z Posterunku Policji w [...]. W ocenie organu odwoławczego dowody zebrane przez organ pierwszej instancji pozwalają uznać, że została spełniona przez M. K. przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewoda wyjaśnił ponadto, że meldunek jest instytucją prawa administracyjnego a nie cywilnego, czyli decyzja taka ma na celu wyłącznie uporządkowanie ewidencji ludności i zapobiega utrzymywaniu w niej fikcji. M. K. złożył skargę (zatytułowaną "Odwołanie") na powyższą decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, że się z nią nie zgadza. Uzasadniając swoją skargę M. K. podniósł, że wyjechał do [...] w [...] zabierając ze sobą jedynie rzeczy osobiste, niezbędne do podróży. W [...]r. sporny lokal został przyznany R. M., która zajmuje go wraz z dziećmi do dnia dzisiejszego. Ponadto skarżący wskazał, że zwrócił się o wyjaśnienie sprawy do Zakładu Budżetowego Budynków Komunalnych w [...], który poinformował go o przydzieleniu lokalu rodzinie R. M. Jednocześnie skarżący wskazał, że od [...]r. do [...]r. bywał regularnie w kraju a także podniósł: "udowodniono mi, że spełniłem przesłankę opuszczenia lokalu, który jest zasiedlony, a w czasie udowodnienia mi opuszczenia lokalu byłem trwale i na stałe w kraju. Dlatego też uważam, że udowodniono mi coś, co nigdy nie miało miejsca". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowi wskazany w zaskarżonej decyzji ostatecznej art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że przesłankami wymeldowania (z urzędu lub na wniosek) są: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przepis ten nie określa przesłanek prawnych pojęcia : "opuszczenie miejsca pobytu stałego", co nie oznacza, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego decydować będzie wyłącznie wyraźnie potwierdzony przez zameldowaną osobę fakt dobrowolnego opuszczenia miejsca zameldowania z zamiarem stałego przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce. Opuszczenie miejsca stałego pobytu bez zameldowania może być ustalone zarówno na podstawie faktu przyznanego przez stronę, jak i w drodze oceny innych dowodów zebranych w toku postępowania wyjaśniającego przez prowadzący je organ administracji publicznej. Wbrew wywodom skarżącego, który twierdzi w skardze, że nie udowodniono opuszczenia przezeń lokalu położonego w [...]przy ul. [...], będącego miejscem stałego zameldowania, zebrany w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo pod względem wnioskowania oceniony przez organy obu instancji orzekające w sprawie, dostarczył przekonywających faktów, których wymowa, co do zamiaru skarżącego dawała pełne podstawy do podjęcia decyzji o wymeldowaniu. Skarżący, podnosząc w skardze, że lokal, będący mieszkaniem komunalnym, w którym był zameldowany, przydzielono – bez jego wiedzy i zgody- innej osobie w czasie, kiedy przebywał za granicą, a przede wszystkim negując fakt opuszczenia tego lokalu i twierdząc, że w czasie kiedy opuszczenie to miało nastąpić "był trwale i na stałe w kraju" przemilcza okoliczności związane z ubieganiem się o przydział innego, większego lokalu celem zamieszkania w nim z rodziną, tj. konkubiną I. W. i [...]dzieci noszących jego nazwisko i otrzymaniem takiego lokalu w [...]przy ul. [...]. Wskazane przez organ pierwszej instancji fakty, którym skarżący nie przeczy w skardze, takie jak złożenie wniosku o przydział lokalu w celu polepszenia warunków bytowych swojej rodziny, zabranie przez konkubinę skarżącego (przebywającego za granicą) mebli do nowo przydzielonego mieszkania za jego wiedzą (dokumenty i rzeczy osobiste zabrał sam skarżący wyjeżdżając z kraju), uprawnienie do zamieszkania w nowym lokalu - dowodzą trafności stanowiska, że opuszczenie spornego miejsca stałego zameldowania miało charakter trwały i dobrowolny. Okoliczność, że M. K. w czasie przeprowadzki konkubiny z dziećmi do nowo przydzielonego lokalu przebywał za granicą, nie jest wystarczająca do skutecznego podważenia oceny prawnej ustalonych w postępowaniu wyjaśniającym okoliczności faktycznych, skoro skarżący nie wykazał organowi aby po powrocie do kraju wniósł powództwo do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania. Jak trafnie ustalił Burmistrz Gminy i Miasta [...], skarżącemu wypowiedziano umowę najmu mieszkania przy ul. [...]z powodu nie wnoszenia opłat za lokal i od [...]r. mieszkał tam bez tytułu prawnego, a zatem, wobec przyznania rodzinie skarżącego i jemu innego mieszkania i opuszczenia dotychczasowego, lokal ten przydzielono innej osobie. I. W. zdała lokal przy ul. [...]w dniu [...]r., przydział tego lokalu na rzecz nowego najemcy nastąpił w [...]r. zaś postępowanie o wymeldowanie skarżącego wszczęte zostało z urzędu w [...]r. M. K. wiedział, że lokal przydzielony został innej osobie, skoro w odwołaniu od decyzji organu I instancji opisuje wcześniejsze postępowanie administracyjne o jego wymeldowanie, zakończone umorzeniem. W tej sytuacji, wyżej opisana, bierna postawa skarżącego w działaniu na rzecz odzyskania prawa do lokalu, logicznie została oceniona w zaskarżonej decyzji, jako jeden z przejawów dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Z powyższych względów sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika przyznanego na zasadzie prawa pomocy zostało wydane na podstawie art. 250 tej samej ustawy.