II SA/Sz 788/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na pismo Starosty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę W dniu 13 marca 2007 r. A. M. złożył wniosek o zwrot nadpłaty w kwocie 425 zł za kartę pojazdu, pobraną w [...] 2004 r. w związku z rejestracją samochodu osobowego. Decyzją z dnia [...] Starosta B. odmówił zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu. W wyniku rozpatrzenia wniesionego od powyższej decyzji odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że zastosowany przez Starostę B. tryb załatwienia niniejszej sprawy był nieprawidłowy, bowiem zwrot nadpłaconej opłaty związanej z wydaniem kraty pojazdu obliguje właściwy organ do zajęcia pisemnego stanowiska, stanowiącego czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest do rozpatrzenia wniosku strony i zarządzenia zwrotu nienależnie pobranej opłaty, albo - pismem - odmówienia jej zwrotu. Powołując się na treść uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, A. M., w dniu 30 maja 2007 r., ponownie wystąpił o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu. W odpowiedzi na ten wniosek Starosta B., pismem z dnia 20 czerwca 2007 r. nr [...], poinformował A. M., że brak jest podstaw do jego uwzględnienia i do zwrotu żądanej przezeń kwoty 425 zł za wydanie karty pojazdu. W dniu 27 czerwca 2007 r. A. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę (uzupełnioną pismem z dnia 9 lipca 2007 r.) na wyżej wymienione pismo – "decyzję" Starosty B., w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie skarga A. M. została wniesiona na pismo Starosty B., przy czym pismo to, nazywane w skardze "decyzją", w istocie rzeczy decyzją nie jest. O tym, czy dane pismo, które – formalnie rzecz biorąc – posiada cechy decyzji, ponieważ zawiera elementy określone w art. 107 § 1 K.p.a., jest decyzją, nie decyduje subiektywne przekonanie strony. Decyzyjnego trybu załatwiania sprawy nie można domniemywać. Taki tryb wynikać musi z przepisu prawa regulującego daną dziedzinę stosunku prawnego, której dotyczy konkretna sprawa. Kwestia wydania karty pojazdu uregulowana jest w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). W ustawie tej nie została przewidziana decyzyjna forma ustalenia i pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, jak również zwrotu opłaty lub jej części. Obowiązek pobrania opłaty wynika z art. 77 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym właściwy w przedmiocie rejestracji pojazdu samochodowego starosta wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej kartę pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) określona została na kwotę 500 zł. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany wyżej przepis, ustanawiający wysokość opłat za kartę pojazdu, jest niezgodny z Konstytucją i ustawą – Prawo o ruchu drogowym oraz że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., a jednocześnie zobowiązał ustawodawcę do wprowadzenia do tego czasu nowej, zgodnej z prawem regulacji. Mając powyższe na względzie w dniu 28 marca 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa wydał rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), obniżając wysokość przedmiotowej opłaty z 500 zł na 75 zł. Powyższe rozporządzenie obowiązuje od dnia 15 kwietnia 2006 r. Obowiązek pobrania opłaty za kartę pojazdu w określonej wysokości wynika zatem - w świetle powyższych przepisów - wprost z przepisu prawa i nie wymaga wydania ze strony organu aktu o charakterze konstytutywnym albo deklaratoryjnym. Starosta jest jedynie organem rejestrującym, który nie rozstrzyga o samej opłacie i jej wysokości. Wymienione przepisy nie regulują również trybu zwrotu tejże opłaty. W tym stanie prawnym – zdaniem Sądu - przyjąć należy, że roszczenia o jej zwrot w całości lub w części można dochodzić przed sądem powszechnym, w trybie art. 417¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Nie ma zatem zastosowania administracyjny tryb rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty za kartę pojazdu. W kwestii tej wypowiedział się już Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07, uznał, że dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zwrot części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu na podstawie cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. W uzasadnieniu tejże uchwały Sąd stwierdził, że za dopuszczalnością drogi sądowej w rozpatrywanej sprawie przemawia okoliczność, że opłata za kartę pojazdu, której charakter upodabnia ją do podatku, ma jednocześnie cechy świadczenia ekwiwalentnego a przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym i powołanego wyżej rozporządzenia, przewidującego obowiązek jej uiszczenia, nie określają trybu zwrotu pobranej opłaty. Dodatkowo, za trafnością powyższej oceny przemawia, zdaniem Sądu Najwyższego, fakt, że dla dochodzonego roszczenia o zwrot pobranej opłaty brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, bowiem opłaty za wydanie karty pojazdu nie zostały wymienione w art. 2 § 1 tej ustawy. Nie może mieć do nich zastosowania także art. 2 § 2 tej ustawy, gdyż dotyczy on opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, a opłaty za kartę pojazdu są należnościami stanowiącymi dochody samorządu terytorialnego. Nienależnie pobrane opłaty za kartę pojazdu nie mogą zatem być traktowane jako nadpłaty podatku, podlegające szczególnemu unormowaniu w zakresie zasad i trybu ustalania nadpłaty podatkowej i jej zwrotu, co wyłączałoby dla ich dochodzenia drogę sądową. Z powyższych rozważań wynika, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, dochodzenie zwrotu przedmiotowej opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest dopuszczalne w trybie administracyjnoprawnym, a zatem skarga do sądu administracyjnego na pismo odmawiające zwrotu tej opłaty, lub jej części również jest niedopuszczalna. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako niedopuszczalną należało odrzucić.