II SA/Sz 79/05
WyrokWSA w Szczecinie2005-11-17
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, wydana na podstawie modernizacji istniejącej zabudowy, może obejmować budowę nowego obiektu, jeśli nie zwiększa intensywności zabudowy i spełnia inne warunki decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 'modernizacja istniejącej zabudowy' użyty w decyzji o warunkach zabudowy nie wyklucza budowy nowego obiektu, pod warunkiem, że nie zwiększa on intensywności zabudowy i spełnia pozostałe wymogi decyzji oraz przepisy Prawa budowlanego. Sąd podzielił pogląd organu, że modernizacja może oznaczać zastąpienie starej zabudowy nową o wyższych parametrach, a analiza wpływu nowego budynku na otoczenie, w tym naświetlenie, nie wykazała pogorszenia warunków w stosunku do stanu istniejącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę pensjonatu. Wcześniejsze postępowanie zostało już raz uchylone przez WSA z powodu braku jednoznacznych ustaleń dotyczących zakresu budowy. Skarżąca zarzucała m.in. błędną interpretację terminu 'modernizacja', brak podstawy prawnej dla obliczeń dotyczących powierzchni zabudowy i terenów zielonych, a także niezgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. Przedsiębiorstwa Budowlanego [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ulicy [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na modernizacji nieruchomości położonej na działce geodezyjnej nr [...], obręb [...] położonej w [...] przy ulicy [...],[...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Jednym z warunków wynikających z ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego było to, że zabudowa istniejąca o charakterze trwałym do dalszego użytkowania, natomiast budownictwo prowizoryczne do rozbiórki. Wzdłuż ulicy [...] przebudowa parterów budynków na punkty usługowe o dowolnym programie. Zakaz zwiększania intensywności zabudowy, w miejsce likwidowanej zabudowy, obowiązek powiększania powierzchni zieleni.
Następnie decyzją z dnia [...]r. Burmistrz [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Przedsiębiorstwa Budowlanego [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] budynku będącego zakładem hotelarskim rodzaju pensjonatowego, z pokojami gościnnymi na czasowy pobyt ludzi przy ulicy [...] nr [...] a w [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił tę decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Z kolei Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku - pensjonatu z pokojami gościnnymi na czasowy pobyt ludzi przy ulicy [...] nr [...] w [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. orzekł utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w [...] złożyła E.D.
Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd zaznaczył, że organ odwoławczy przechodzi do porządku dziennego nad tym, że zamiennie używane są w sprawie zwroty "modernizacja, remont, odbudowa, budowa", choć bezspornie ich znaczenie jest odmienne, gdyż w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu mowa jest o modernizacji istniejącej zabudowy, w decyzji pierwszej instancji o budowie budynku jego odbudowie, w ekspertyzie technicznej o zaprojektowaniu budynku w obrysach istniejącej zabudowy, modernizacji, przebudowie, nowej zabudowie.
W ocenie Sądu brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie budziło wątpliwości co do wyjaśnienia sprawy w stopniu dającym podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA orzekł utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że użyty w decyzji o warunkach zabudowy zwrot "modernizacja istniejącej zabudowy" nie wyklucza takich zmian w zagospodarowaniu działek w których likwidacji ulegną wszystkie obiekty istniejące, a nowa zabudowa nie zwiększy intensywności zabudowy. W przedmiotowej sprawie na terenie działek nr [...] znajdowały się dwa budynki pensjonatowe, budynek stołówki i cztery obiekty jednokondygnacyjne pełniące funkcje budynków pomocniczych - gospodarczych. Wszystkie te budynki znajdowały się w bardzo złym stanie technicznym. Stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działek wynosił [...].
Projektowane zmiany polegały na tym, że istniejące budynki ze względu na bardzo zły stan techniczny ulegają rozbiórce i powstaje jeden budynek pensjonatowy. Stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działki wynosi [...] tereny zielone z istniejącej powierzchni 68 m zostają powiększone do 198m.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podkreślił, że jak wynika z powyższej analizy uwarunkowania zawarte w pkt 1 decyzji nr [...] Burmistrza [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zostały w tym zakresie spełnione.
W odniesieniu do pkt 2 w/w decyzji nakładającej na inwestora obowiązek zaprojektowania obiektu zgodnie z przepisami Prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy inwestor uzyskał zgodę Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa na odstępstwo polegające na wykonaniu ściany bez otworów w budynku pensjonatu na działce nr ewid. [...] w odległości [...] m od granicy z działką nr [...]. Na tej podstawie organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. udzielił zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych. Zgodnie z art. 9 ustawy Prawo budowlane odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno - sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska.
Wojewoda [...] podkreślił, ze inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną dotyczącą usytuowania budynku opracowaną przez rzeczoznawców budowlanych z zakresu budownictwa i zabezpieczeń przeciwpożarowych. Autorzy ekspertyzy stwierdzili, że projekt zachowuje określoną funkcję jako obiekt pensjonatowo - rekreacyjny, nie pogarsza warunków zamieszkania w stosunku do stanu istniejącego. Pod względem ochrony przeciwpożarowej przedmiotowy budynek polepsza bezpieczeństwo pożarowe budynku zlokalizowanego na sąsiedniej posesji w stosunku do stanu poprzedniego.
Niezależnie od powyższego inwestor przedłożył ocenę w zakresie naświetlenia z której wynika, że wpływ budynku projektowanego na budynek skarżących jest bardziej korzystny niż przy poprzedniej zabudowie. Budynek skarżących ze względu na lokalizację od strony południowej - wschodniej jest w większym stopniu budynkiem przysłaniającym niż przysłanianym. Przy symulacji komputerowej opracowanej zarówno dla budynku projektowanego jak też pierwotnego wyburzonego wynika, ze oświetlenie elewacji północno - zachodniej budynku skarżących ma miejsce tylko w okresie letnim i to w godzinach po 17.30.
Organ II instancji ustosunkowując się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...]r. sygn. akt [...] odnośnie zgodności wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego z prawem, w tym z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdził w oparciu o przedstawioną wyżej analizę, że zaprojektowany budynek pensjonatowy jest budynkiem nowym zaprojektowanym od podstaw i że spełnia wymogi decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także przepisów Prawa budowlanego i aktów wykonawczych do tej ustawy.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyła E.D. reprezentowana przez pełnomocnika W.H.
W skardze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] a ponadto na rozprawie wniósł o stwierdzenie nieważności obu decyzji.
Pełnomocnik w skardze podał, że organ odwoławczy zinterpretował znaczenie zwrotu "modernizacja" nie podając ku temu żadnej podstawy prawnej, a biorąc dodatkowo pod uwagę diametralnie różne ustalenia tego samego organu w tej sprawie i w takim stanie faktycznym zawarte w decyzji z dnia [...] r.
W dalszej części skargi W.H. zaznaczył, że organ odwoławczy nie podał podstawy prawnej, źródła danych ani sposobu obliczenia procentowego stosunku powierzchni zabudowy do powierzchni działek oraz powierzchni terenów zielonych.
Następnie podkreślił, że organ odwoławczy pominął fakt, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przewiduje zmodernizowanie istniejącej zabudowy o charakterze funkcji rekreacyjno - pensjonatowej oraz rozbiórkę jedynie budownictwa prowizorycznego z zachowaniem do dalszego użytkowania zabudowy istniejącej o charakterze trwałym.
Ponadto w skardze zostało zaznaczone, że organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji powołał się na uzyskaną przez inwestora zgodę Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych pomijając fakt, iż upoważnienie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r.. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zostało uzyskane przez organ I instancji na podstawie wniosku z dnia [...]r. zawierającego nierzetelnie opisany stan faktyczny i prawny ponieważ m.in. przedmiotową budowę określono słowem "renowacja". Ponadto organ I instancji przed złożeniem przedmiotowego wniosku powinien dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych i prawnych oraz wyjaśnić czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek zastosowania odstępstwa od warunków technicznych dotyczących odległości" .
Pełnomocnik skarżącej E.D. podniósł, iż wbrew temu co twierdzi w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawiona i zlecona przez inwestora ekspertyza techniczna w zakresie usytuowania budynku pensjonatowego w [...] przy ul. [...] odnosi się w swej treści głównie do starego wyburzonego budynku na miejscu którego powstał nowy. Ekspertyza ta powinna jednak określać stan techniczny dla nowo wybudowanego obiektu w tym jego usytuowania, linii zabudowy, gabarytów, wysokości.
Dalej pełnomocnik wywodzi, iż przedstawiona analiza w zakresie naświetlenia podobnie jak ekspertyza techniczna odnosi się do nieistniejącego budynku, a nie do nowej inwestycji i jej zgodności z warunkami technicznymi. Jednak nawet przyjmując metodę porównywania duża wysokość nowego budynku sprawi, że mieszkanie na piętrze należące do skarżącej jest bardziej narażone na zacienienie niż w poprzednim stanie.
Ponadto wskazano w skardze, że nie uzyskano wymaganych uzgodnień z właścicielami nieruchomości sąsiednich m.in. współwłaścicielem działki [...], czyli skarżącej. Ponadto organ wydając decyzję nie odniósł się również do faktu, iż w trakcie wykonywania przedmiotowego obiektu budowlanego nastąpiła sprzedaż znajdujących się w nim lokali a tym samym zmiana jego funkcji jakie miał spełniać zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę. Budowa obiektu budowlanego (apartamentowca) jest niezgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] oraz z wydaną w tej sprawie decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W dalszej części skargi pełnomocnik wywodzi, że wskazana w decyzji zgodność zamierzenia inwestycyjnego z warunkami zabudowy została oparta jedynie na analizie przedłożonej przez inwestora. Nowy budynek został tam wykazany jako 3,5 kondygnacyjny. W rzeczywistości ma on 4,5 kondygnacje w żaden sposób nie nawiązuje wysokością do zabudowy sąsiedniej, w szczególności do budynku, którego współwłaścicielem jest strona skarżąca a który ma dwie kondygnacje. Natomiast strona skarżąca przez cały okres trwania budowy starała się o uzyskanie ochrony dla jej prawa własności, ponadto nie wyraziła nigdy zgody na przedmiotową budowę, a na żadnym etapie organ administracji nie starał się wziąć pod uwagę interesu strony skarżącej, której zagwarantowano konstytucyjnie prawo własności.
Fakt, iż jako jedyna z właścicieli spośród wszystkich sąsiednich nieruchomości nie podpisała ugody z inwestorem spowodowany jest tym, że strona skarżąca poniosła ze wszystkich uczestników postępowania największą szkodę. W skardze zostało podkreślone, że zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy projektowana inwestycja musi posiadać uzgodnienia z sąsiednimi nieruchomościami, nie może naruszać interesów osób trzecich oraz nie może pogarszać dotychczasowych warunków użytkowania obiektu i otoczenia, a żaden z wymienionych warunków wspomnianej decyzji nie został spełniony ani wyegzekwowany przez kompetentne organy administracji.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę utrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Sąd rozpatrując skargę w niniejszej sprawie był, w myśl art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związany oceną prawną i wskazaniem co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2004r. sygn. akt[...].
We wspomnianym wyroku Sąd uchylił decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę i wskazał na brak jednoznacznych ustaleń dotyczących zakresu przedmiotowej budowy co uniemożliwiło Sądowi kontrolę rozstrzygnięcia.
Organ II instancji, który ponownie [...] r. utrzymała w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę Przedsiębiorstwu Budowlanemu [...] Sp.z o.o. w [...], odniósł się w ocenie Sądu do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z [...] r.
Odnosząc się do użytego w decyzji o warunkach zabudowy zwrotu modernizacja istniejącej zabudowy Sąd podziela pogląd organu, że określenie to nie wyklucza nowej zabudowy.
Modernizacja nie jest terminem użytym w ustawie Prawo budowlane i w ocenie Sądu organ mógł, na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, domagać się sprecyzowania wniosku ze strony inwestora.
Nie oznacza to jednak, że Burmistrz [...] nie miał prawa uznać, iż w ramach wspomnianego terminu możliwa jest budowa nowego budynku. Modernizować to unowocześniać, uwspółcześniać /p. Słownik Języka Polskiego Wyd. PWN Warszawa 1996r./.
Zdaniem Sądu modernizacja np. sprzętu komputerowego zakłada wymianę dotychczasowych komputerów na zupełnie nowe o wyższych parametrach użytkowych.
Odnośnie zarzutu pełnomocnika skarżącej, że organ nie podał podstawy prawnej ani sposobu obliczenia procentowego stosunku powierzchni zabudowy do powierzchni działek oraz powierzchni terenów zielonych, to Sąd pragnie zauważyć, że szczegółowe wyliczenia znajdują się w załączonym do akt administracyjnych projekcie budowlanym - architektura.
Strona skarżąca nie przedłożyła danych, które podważałyby te wyliczenia.
Zdaniem Sądu ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego "P." zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...]r. nie zabraniają nowej zabudowy, a jedynie zawierają zakaz zwiększania intensywności zabudowy.
Wysokość zabudowy budynku przy ul. [...] nawiązuje do podobnych budynków będących w sąsiedztwie. Jest też faktem powszechnie znanym, że śródmieście [...] /przedmiotowe budynki znajdują się w bezpośredniej bliskości "P." i ok. 60 m od zejścia nad morze/ zostało zabudowane budynkami o podobnej wysokości a także znacznie wyższymi w oparciu o ustalenia w/w planu.
W ocenie sądu budowa na działce przy ulicy [...] nie doprowadziła do pogorszenia warunków użytkowych w mieszkaniu zajmowanym przez skarżącą E. D. w [...] przy ul. [...].
Wskazuje na to załączona ocena w zakresie naświetlenia odnosząca się /symulacja komputerowa/ do wersji pierwotnej budynku przy ul. [...] - przed wyburzeniem jak i wersji projektowanej po wyburzeniu.
Jak wynika z wykonanych badań drogi promienia słonecznego, jakiekolwiek zacienienie elewacji północno-zachodniej budynku "nr [...]" przy ul. [...] ma miejsce tylko w okresie przesilenia letniego i to po godz. 17.30.
We wniosku do wspomnianej opinii stwierdzono, że wpływ budynku nr [...] na budynek nr [...] jest w większej mierze korzystny niż jego pierwotna wersja - poddana wyburzeniu.
Złożyły się na to: powiększenie odległości między budynkami, usunięcie ściany z oknami naruszającymi wzajemną intensywność, a także to że nowoprojektowana ściana posiada walory zabezpieczenia ogniowego.
W aktach sprawy brak jest opinii, która kwestionowałaby te wnioski.
Sąd ustalił, że na terenie działek [...] znajdowały się dwa budynki pensjonatowe, budynki stołówki i cztery obiekty pełniące funkcje budynków gospodarczych. Stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działek wynosił [...].
Wspomniane budynki ze względu na zły stan techniczny zostały rozebrane a powstał budynek pensjonatowy, a stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działki wyniósł [...]. Nadto zwiększone zostały tereny zielone z dotychczasowych [...] m 2 do [...] m2.
Zdaniem Sądu inwestor wypełnił w tym zakresie warunki wynikające z decyzji o warunkach zabudowy.
Sąd nie podziela też zarzut skarżącej dotyczącego nieprawidłowości związanych z uzyskaniem zgody Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa na odstępstwo polegające na wykonaniu ściany bez otworów w budynku pensjonatu na działce [...] w odległości [...] m od granicy z działką [...].
Nieprawidłowość w ocenie pełnomocnika skarżącej miała polegać na użyciu we wniosku określenia "renowacja" w stosunku do inwestycji Przedsiębiorstwa Budowlanego [...].
Jak wynika z treści wniosku, znajdującego się na stronie 23 akt organu I instancji, Burmistrz [...] wyraźnie zaznaczył, że odstępstwo od przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki dotyczy realizowanego obiektu rekreacyjno-pensjonatowego położonego przy ul. [...] nr [...] w [...].
Zrealizowana zabudowa jest zgodna zdaniem Sądu z warunkami zabudowy i nawiązuje do zabudowy otaczający od strony północnej 3 kondygnacje, naprzeciw 3,5 kondygnacji, na południe 2 kondygnacje. Nie została też przekroczona linia zabudowy wyznaczona przez stary /wyburzony budynek/.
Sądowa kontrola wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę nie może obejmować tego że jak wywodzi pełnomocnik, nastąpiła sprzedaż znajdujących się w budynku lokali.
Sąd administracyjny nie jest też powołany do tego, aby oceniać czy przedmiotowa inwestycja doprowadziła, po stronie skarżącej E.D., do powstania znacznej szkody. Sąd pragnie jednak zauważyć, że dotychczas na działce sąsiadującej z mieszkaniem skarżącej również znajdowała się zabudowa, a w ścianie graniczącej były otwory okienne. Obecnie ściana jest nieco odsunięta do tyłu /wspomniane wcześniej odstępstwo od warunków techn./ i bez otworów okiennych.
Mieszkanie skarżącej położone jest w centrum [...] co jest atutem ale też łączy się z wieloma uciążliwościami.
Nie jest też kompetencją Sądu ocena dlaczego pomiędzy inwestorem, a skarżącą nie doszło do ugody pomimo, że pełnomocnik skarżącej w piśmie z [...] r. /str. 37 akt organu I instancji/ wyraża gotowość zgody na powyższą zabudowę pod warunkiem otrzymania rekompensaty za zmniejszenie wartości działki budowlanej.
Organy administracji dokonały właściwych ocen zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło