II SA/Sz 79/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-03-22

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowotwór złośliwy może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, przy czym czynniki te nie należą do kategorii 1A lub 1 substancji rakotwórczych zgodnie z obowiązującymi przepisami unijnymi i krajowymi?
Ratio decidendi
Nowotwór złośliwy może zostać uznany za chorobę zawodową tylko wtedy, gdy powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, które są uznane za rakotwórcze dla ludzi zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kluczowe jest udowodnienie narażenia na czynniki sklasyfikowane jako rakotwórcze kategorii 1A lub 1B (UE) lub kategorii 1 (krajowe). Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych, które stwierdzają brak takiego narażenia, są wiążące dla organów administracyjnych i sądów, chyba że istnieją przeciwdowody. W przypadku braku takiego udowodnionego narażenia, choroba nie może być uznana za zawodową, nawet jeśli występuje w wykazie chorób zawodowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (nowotwór złośliwy płuca) u zmarłego S. F. Organy administracyjne, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały, że S. F. nie był narażony na czynniki uznane za rakotwórcze u ludzi podczas swojej pracy zawodowej, a jego choroba miała pozazawodową etiologię (palenie papierosów). Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących klasyfikacji substancji rakotwórczych i brak uwzględnienia zmian w prawie. Sąd analizował, czy organy prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy i czy orzeczenia lekarskie były podstawą do wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. F., S. I. F., M. K. F. i J. M. F. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego A. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Wyrokiem z dnia 25 maja 2016 r. sygn. II SA/Sz 209/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uchylił zaskarżoną przez A. F. oraz M. K. F., J. M. F., S. I. F. - reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego A. F. decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. Nr [...], odmawiającą stwierdzenia u S. F. choroby zawodowej wymienionej w poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: rak płuca, rak oskrzela. Z przedstawionego w ww. wyroku oraz decyzjach stanu faktycznego wynikało, że S. F. w styczniu 2012 r. został skierowany do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. na badania w związku z podejrzeniem ww. choroby zawodowej - [...]. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. (dalej: "WOMP") jako jednostka orzecznicza I stopnia w dniu [...]. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania wskazanej choroby zawodowej. W jego uzasadnieniu podano, iż S. F. pracował jako górnik w okresach: - 1.06.1973 r.- 24.08.1977r. – [...]", - 29.03.1978 r.-14.07.1978 r. – [...]", - 04.08.1978 r. - 12.06.1980 r. – [...]". Od 12.08.1980 r. - 30.06.1982 r. pracował jako z-ca kierownika PSS [...] w S., od 01.07.1982 r. do 30.06.1986 r. pełnił funkcję kierownika w Domach Towarowych "[...]", a od sierpnia 1986 r. - do 2002 r. prowadził własną działalność gospodarczą w zakresie wydobywania i przerobu kamienia wapiennego. Na podstawie kart oceny narażenia zawodowego ustalono, że S. F. przepracował w kopalni 276 dniówek zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym, co świadczy że pozostały okres pracy pod ziemią zatrudniony był poza przodkami i ścianami, w których występuje największe narażenie na czynniki szkodliwe - działanie pyłów węglowych. W ocenie WOMP wskazuje to na brak potwierdzenia narażenia S. F. w okresie pracy w kopalni na czynniki rakotwórcze kategorii 1. Podczas pracy w PSS [...] oraz w Domach Towarowych Centrum w S., jak również w czasie prowadzenia działalności w zakresie wydobywania i przerobu kamienia wapiennego, nie było narażenia na czynniki rakotwórcze kategorii 1, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. Na skutek złożenia przez S. F. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, sprawę przekazano do jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (dalej także: "IMP"), która na podstawie dokumentacji medycznej i wywiadu ustaliła, że S. F. przez okres 12 lat palił papierosy, których od ośmiu lat nie pali. W karcie z jego pobytu w Klinice Neurochirurgii PAM we wrześniu 2010 r. widnieje zapis: w wywiadzie wieloletni palacz papierosów, w karcie z pobytu we wrześniu i październiku 2010 r. w Oddziale Chirurgii Klatki Piersiowej Specjalistycznego Szpitala im. prof. [...] - zakaz palenia papierosów. W ocenie IMP zapisy te wskazują na trwanie u pacjenta nałogu palenia. Badania epidemiologiczne potwierdzają, iż podstawowym czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworu płuc jest palenie papierosów. Przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych stanowią, że nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi oraz że przy ocenie narażenia zawodowego na czynniki rakotwórcze uwzględnia się substancje i preparaty chemiczne zakwalifikowane do kategorii 1 na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Na podstawie analizy narażenia zawodowego stwierdzono, że żaden z czynników, z jakimi miał kontakt w pracy zawodowej S. F. (w latach 1973-1980 narażenie na pył węgla kamiennego, w latach 1986-2002 - narażenie na pył kamienia wapiennego), nie został umieszczony w wykazie czynników rakotwórczych w środowisku pracy i nie jest uznany za czynnik rakotwórczy, zatem nie został spełniony podstawowy warunek rozpatrywania zawodowej etiologii stwierdzonego u niego nowotworu złośliwego. Należy zatem przyjąć pozazawodową etiologię nowotworu. W związku z powyższym Instytut Medycyny Pracy w Ł. - jako jednostka orzeczenia II stopnia - orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania u S. F. choroby zawodowej umieszczonej pod poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Ponadto organ I instancji na podstawie informacji otrzymanych od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. Ś. i D. G. ustalił dodatkowo, że w trakcie zatrudnienia S. F. w kopalni w latach 1973-1977 oraz 1978-1980 nie był on narażony na działanie pyłów azbestu. W związku z powyższym organ I instancji wydał wskazaną w ww. wyroku decyzję z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia u S. F. choroby zawodowej. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. F., wdowę po S. F., który zmarł [...] r., Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Uchylając w wyniku rozpatrzenia wskazanej na wstępie skargi powyższe decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy obu instancji, orzekając w oparciu o opinie jednostek orzeczniczych o braku podstaw do stwierdzenia u S. F. choroby zawodowej, nie zwróciły uwagi na niezwykle istotny aspekt wydanych opinii, w których jednostki orzecznicze odwołują się do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz.U. nr 280, poz. 2771), które utraciło moc w dniu 9 kwietnia 2012 r. po wejściu w życie ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz.U. z 2011 r. Nr 63, poz. 322). Z dniem 3 sierpnia 2012 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz.U. z 2012 r. poz. 890). W dniu wydawania decyzji przez organy obu instancji, tj. w dniu [...] r. i w dniu [...] r. obowiązywały zatem nowe przepisy, istotne w rozpatrywanej sprawie, bo dotyczące substancji, preparatów, czynników i procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, które organy całkowicie pominęły, opierając wywody uzasadnienia decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej o przepisy formalnie derogowane. Sąd wskazał też, że, zmiana tak istotnych dla tej sprawy przepisów winna skutkować wystąpieniem do jednostek orzeczniczych o wydanie opinii w oparciu o przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U.UE.L.2008.353.1). Nadto Sąd wskazał, że z pisma jednostki orzeczniczej II stopnia z dnia [...] r. wynika, że autor orzeczenia ma świadomość zmiany przepisów, jednakże ogranicza się do lakonicznego stwierdzenia, że substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka to takie, które zostały zakwalifikowane do kategorii 1. Jest to ocena dalece niewystarczająca, tym bardziej, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. odsyła do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1272/2008. Organy orzekające w sprawie choroby zawodowej S. F. wydały zatem swoje decyzje w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa a także nie wystąpiły do jednostek orzeczniczych o zweryfikowanie wydanych orzeczeń ze względu na zmiany w stanie prawnym dotyczącym substancji, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym w środowisku pracy. Zmiana tych przepisów – zdaniem Sądu – mogła wpłynąć na prawidłowe ustalenie związku przyczynowego pomiędzy jednostką chorobową stwierdzoną u S. F. warunkami panującymi w środowisku pracy. Sąd wskazał też, iż organy, ponownie rozpatrując sprawę, uwzględnią w postępowaniu opisane wyżej zmiany w przepisach dotyczących substancji, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym w środowisku pracy oraz rozważą konieczność ponownego wystąpienia do jednostek orzeczniczych o wydanie orzeczeń uwzgledniających w ocenie narażenia zawodowego obowiązujące przepisy prawa krajowego oraz przepisy unijne. W toku prowadzonego ponownie postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (dalej: "PPIS") zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. o wydanie orzeczenia lekarskiego w sprawie S. F. w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Powyższa jednostka orzecznicza I stopnia przedłożyła PPIS sporządzoną w dniu 12 stycznia 2017r. korektę swego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r. o braku podstaw do rozpoznania S. F. choroby zawodowej z poz. 17 pkt 1 wykazu, stwierdzając iż S. F. przepracował 276 dniówek zaliczanych w wymiarze półtora-krotnym, wobec czego przez pozostały okres pracy pod ziemią zatrudniony był poza przodkami i ścianami, w których występuje największe narażenie na czynniki szkodliwe tj. działanie pyłów węglowych. Ponadto pracował przy przerobie kamienia wapiennego. Po analizie procesu technologicznego wytwarzania wapna uznano, że związki, z którymi miał kontakt nie widnieją na liście czynników rakotwórczych u ludzi. Wskazano, iż we wrześniu 2010 r. S. F. był hospitalizowany w Klinice Neurochirurgii [...] celem leczenia operacyjnego [...] oraz w Oddziale Klinicznej Chirurgii Klatki Piersiowej celem usunięcia [...], gdzie po badaniu histopatologicznym nr [...] rozpoznano [...]. W Poradni Chorób Płuc Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. wykonano spirometrię - FEVI=59%N, FVC=89%N – stwierdzając umiarkowane zaburzenia wentylacji typu obturacyjnego oraz rozpoznano [...] – stan po zabiegu operacyjnym i po radio i chemioterapii. Podano również, iż uznanie związku przyczynowego między nowotworem a czynnikami występującymi w środowisku pracy możliwe jest jedynie wtedy, gdy czynniki, na które narażony był pracownik, należą do czynników o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla ludzi. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, z późniejszymi zmianami (z dnia 24.07.2015 r.) wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym stanowią: - substancje chemiczne spełniające kryteria klasyfikacji jako rakotwórcze kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16.12.2008r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006; - mieszaniny zawierające substancje wymienione w pkt 1 w stężeniach powodujących spełnienie klasyfikacji mieszaniny jako rakotwórczej kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa w pkt 1; - czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. WOMP wskazał też, że kategoria 1 (obejmująca kat. 1A i 1B) to substancje, co do których wiadomo lub istnieje domniemanie, że są rakotwórcze dla człowieka. Substancja jest klasyfikowana do kategorii 1A, jeżeli ma potencjalne działanie rakotwórcze dla ludzi, przy czym dowody przemawiające za daną klasyfikacją opierają się przede wszystkim na danych dotyczących ludzi. Natomiast w przypadku kategorii 1B klasyfikacja opiera się na badaniach przeprowadzonych na zwierzętach. Zgodnie z powyższym znane substancje rakotwórcze dla człowieka należą do kategorii 1A i tylko te mogą być rozpatrywane przy podejrzeniu nowotworu złośliwego spowodowanego udowodnionym narażeniem zawodowym, a nie pod warunkiem, że okres latencji oraz lokalizacja pierwotna nowotworu jest charakterystyczna dla danego związku chemicznego. Analiza narażenia zawodowego S. F. wykonana przez WOMP wykazała, iż czynniki szkodliwe, na które w czasie pracy zawodowej był narażony, nie należą do kategorii 1A czynników rakotwórczych dla ludzi, ani nie znajdują się w wykazie czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym określonych w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia. Krzemionka krystaliczna, która jest wymieniana jako czynnik występujący w górnictwie, nie została umieszczona wśród substancji stwarzających zagrożenie w obowiązującym rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16.12.2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006. Nie zgadzając się z orzeczeniem lekarskim wydanym przez WOMP, strona wniosła o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W wyniku przeprowadzonej ponownie oceny narażenia S. F. na czynnik rakotwórczy w środowisku pracy Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał dnia [...] r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u S. F. ww. choroby zawodowej, stwierdzając że nie zostały dla tego spełnione kryteria orzecznicze. Według IMP, obowiązujące przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych stanowią, że [...] może być uznany za chorobę zawodową, jeśli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Ponadto przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego na czynniki rakotwórcze uwzględnia się substancje chemiczne, ich mieszaniny lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy Kodeks Pracy oraz pierwotną lokalizację nowotworu i latencji. Tym przepisem jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin (Dz.U. poz. 1018). S. F. nie był narażony podczas pracy zawodowej na czynniki, które należą do kategorii 1 czynników rakotwórczych dla ludzi. Ponadto Instytut Medycyny Pracy na podstawie dokumentacji medycznej wskazał, że S. F. był wieloletnim palaczem tytoniu przez 12 lat, a od 8 lat nie palił tytoniu. Zgodnie z obowiązującą definicją choroby zawodowej, uznanie choroby za zawodową wymaga potwierdzenia bezspornie lub z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem, że jej przyczyną jest narażenie zawodowe. Biorąc powyższe pod uwagę IMP jako jednostka orzecznicza II stopnia, po analizie całej dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego uznała, iż nie ma podstaw do rozpoznania, u zmarłego dnia [...]. S. F., choroby zawodowej wymienionej w poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - rak płuca, rak oskrzela. Na podstawie powyższego orzeczenia lekarskiego wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz korekty orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. dnia [...] r. wydał decyzję znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S. F. wskazanej wyżej choroby zawodowej, powołując się w jej uzasadnieniu na argumentację przytoczoną w powyższych orzeczeniach medycznych. Nie zgadzając się z treścią ww. decyzji A. F. wraz z małoletnimi M. , J. oraz S. F., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli od niej odwołanie, w którym wskazano m.in., iż w toku prowadzonego postępowania nie zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, że choroba S. F. miała charakter pozazawodowy, skoro z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że S. F., podczas wykonywanej pracy jako górnik, zajmował się wydobywaniem węgla na przodkach i ścianach, urabianiem i załadunkiem węgla, zabudową wyrobisk oraz transportem materiałów, co wiązało się z narażeniem na działanie pyłów węgla kamiennego. Jak nadto zauważa Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., podczas prowadzenia własnej działalności gospodarczej zajmował się wydobywaniem i przerobem kamienia wapiennego, co wiązało się z narażeniem na działanie pyłów kamienia wapiennego. Po rozpoznaniu argumentacji odwołania i ponownej analizie sprawy Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż zgodnie z art. 2351 Kodeksu Pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych.W niniejszym przypadku ten warunek nie jest spełniony. Dalej organ II instancji, powołując się na stanowiska jednostek orzeczniczych wskazał, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym stanowią: 1) substancje chemiczne zaklasyfikowane jako rakotwórcze lub mutagenne: a) kategorii 1A lub 1B - zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, str. 1), b) kategorii 1 lub 2 - zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. Nr 63, poz. 322), zwanej dalej "ustawą"; 2) mieszaniny zawierające substancje wymienione w pkt 1) w stężeniach powodujących klasyfikację mieszaniny jako rakotwórczej lub mutagennej: a) kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem, o którym mowa powyżej w pkt 1 lit. a), b) kategorii 1 lub 2 zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy; 3) czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową jeśli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Do czynników takich należą: - substancje lub mieszaniny zawierające substancje zaklasyfikowane do kategorii 1A zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r., tj. substancje, co do których wiadomo lub istnieje domniemanie, że są rakotwórcze dla człowieka, jeżeli ma potencjalne działanie rakotwórcze dla ludzi, przy czym dowody przemawiające za daną klasyfikacją opierają się przede wszystkim na danych dotyczących ludzi; - substancje zaklasyfikowane do kategorii 1 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin (Dz.U. z 2012 r., poz. 1018) wydanym na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach; - czynniki lub procesy technologiczne ujęte w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Czynniki szkodliwe, na które narażony był S. F. podczas pracy zawodowej nie należą do kategorii 1A, co podkreśla Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu nr [...] - korekta z dnia 12 stycznia 2017 r. oraz nie należą do kategorii 1, co opisuje w swoim orzeczeniu z dnia [...] r. Instytut Medycyny Pracy w Ł.. Ww. jednostki orzecznicze są w myśl § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, właściwe do rozpoznania chorób zawodowych. Dalej organ II instancji wskazuje, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej organ związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. Orzeczenia te, mające walor opinii biegłego, podlegają ocenie organu z punku widzenia wymogów formalnych dla tego środka dowodowego i jeżeli są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonywujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i warunki pracy badanego, to winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Nie ma podstaw do tego, by organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., II OSK 1766/10). Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Jednakże istotą związania, o którym mowa wyżej, jest to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 lipca 2014 r., IV SA/G1 817/13). Zdaniem organu II instancji, oceniając wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie stwierdzić należy, że jednostki orzecznicze I i II stopnia w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości wykazały brak przesłanek do przyjęcia istnienia u S. F. choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: rak płuca, wymienionej w poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - ze względu na brak narażenia na czynniki uznane za rakotwórcze u ludzi, co jest warunkiem koniecznym aby rozpoznać zawodowe pochodzenie schorzenia ujętego w poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. Zdaniem organu, stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a powstaniem choroby, wynika z jej subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej. W niniejszej sprawie orzeczenia wydane zostały przez dwie właściwe, specjalistyczne jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i orzeczenia te są zgodne co do tego, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby. W tym stanie rzeczy Inspektor Sanitarny stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia u S. F. wskazanej wyżej choroby zawodowej. Powyższą decyzję ostateczną pełnomocnik stron adw. T. S.-B. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 w sprawie zaklasyfikowania substancji do kategorii 1A, co do których wiadomo lub istnieje domniemanie, że są rakotwórcze dla człowieka oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. znak [...], oraz o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych W uzasadnieniu skargi skarżąca wywiodła, iż skarżone przez nią rozstrzygnięcie organów administracyjnych jest niezgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami bowiem - jak wynika z przepisów oraz informacji Instytutu Medycyny Pracy w Ł., przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Do czynników takich należą: - substancje lub mieszaniny zawierające substancje zaklasyfikowane do kategorii 1A zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r., tj. substancje, co do których wiadomo lub istnieje domniemanie, że są rakotwórcze dla człowieka, jeżeli mają potencjalne działanie rakotwórcze dla ludzi, przy czym dowody przemawiające za daną klasyfikacją opierają się przede wszystkim na danych dotyczących ludzi, - substancje zaklasyfikowane do kategorii 1 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin (Dz. U. z 2012 r., poz.1018) wydanym na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, - czynniki lub procesy technologiczne ujęte w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. W październiku 2017 r. Parlament Europejski dodał jedenaście nowych substancji do listy tych, które powodują nowotwory. Wśród nowych substancji, które zostały dodane do listy jest m.in. pył krzemionkowy. Na powyższą okoliczność pełnomocnik skarżących przedłożyła materiał prasowy. Skarżąca wskazuje, iż organy administracyjne obu instancji nie kwestionowały narażenia zawodowego S. F. na działanie pyłu krzemionkowego. W tej sytuacji – zdaniem Skarżącej – stanowisko organów administracyjnych, że S. F. nie był narażony na czynniki uznane za rakotwórcze u ludzi, co jest warunkiem koniecznym do spełnienia by rozpoznać zawodowe pochodzenie [...], jest niezgodne z obowiązującymi przepisami. Organy administracyjne wydały swoje decyzje bez uwzględnienia zmiany obowiązujących przepisów dotyczących substancji, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym w środowisku pracy. Zmiana tych przepisów ma zasadniczy wpływ na ustalenie związku przyczynowego pomiędzy jednostką chorobową stwierdzoną u pracownika a warunkami panującymi w środowisku pracy, co skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej P.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego, polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy, przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, a nadto iż zgodnie z art. 153 P.p.s.a. - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, tj. w niniejszej sprawie - we wskazanym na wstępie wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 209/16, wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Dokonana w niniejszej sprawie według ww. zasad sądowa kontrola dała podstawę do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem – wbrew zarzutom skargi - skarżonej decyzji nie można postawić zarzutu niezgodności z obowiązującym w czasie jej wydania prawem bądź ze wskazaniami zawartymi w ww. wyroku. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, a tym samym przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia u S. F. choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi pod postacią raka płuc, wymienionej w poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367). Zgodnie z przepisem art. 235ą Kodeksu pracy, dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 99, poz. 825), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Użyte w treści powyższego artykułu wyrażenie "choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych" musi być interpretowane z uwzględnieniem wydanego na podstawie art. 237 Kodeksu pracy wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zawierającego w załączniku wykaz chorób zawodowych. Tym samym dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie u danej osoby jednostki chorobowej wymienionej w ww. załączniku do rozporządzenia o ile w wyniku dokonanej przez właściwy organ administracji oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej, zgodnie z § 5 rozporządzenia, musi zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudnionego bądź to w jednostce orzeczniczej I stopnia, wymienionej w ust. 2 powyższego paragrafu lub też w jednostce orzeczniczej II stopnia, określonej w ust. 3 § 5 ww. rozporządzenia. Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga zatem łącznego zaistnienia trzech przesłanek: 1) zachorowanie na jedną z chorób, wymienionych w urzędowym wykazie, 2) ustalenia, że przyczyna tej choroby znajduje się w warunkach środowiska pracy 3) stwierdzenia, że pomiędzy zachorowaniem a warunkami środowiska pracy zachodzi związek przyczynowo–skutkowy. W przedmiotowej sprawie, co nie jest sporne, stwierdzona u S. F. choroba pod postacią [...] została wymieniona w poz. 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, tj. nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi. Przy chorobach nowotworowych musi być jednak spełnione dodatkowe kryterium jakim jest udowodnienie narażenia na czynniku występujące w środowisku pracy, które to czynniki są uznane za rakotwórcze dla ludzi. To uznanie nie jest dowolne. Ani organy orzekające w sprawie, ani Sąd nie mają kompetencji do samodzielnego kwalifikowania określonych czynników jako rakotwórczych dla ludzi. Istnieje określona procedura dotycząca oceny , czy dany czynnik chemiczny ma udowodnione działanie rakotwórcze dla ludzi oraz procedura zakwalifikowania danej substancji jako czynnika o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla ludzi. Badając niniejszą sprawę Sąd stwierdza, iż ponownie przeprowadzone postępowanie w niniejszej sprawie uwzględniło wskazania zawarte w ww. wyroku z dnia 25 maja 2016 r. i przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami zawartymi w przywołanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz wskazanym przez Sąd uwzględnieniem obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (D. U. z 2016 r. poz. 1117) z późniejszymi zmianami jak też rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylający dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 41907/2006, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych obecnie decyzji, tj. wynikającym z Dz.U.UE z dnia 20 lipca 2016 r. Jak wynika z treści art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową można uznać tylko schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne i wykazanie ścisłego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a stwierdzoną chorobą. Zasadniczą rolę odgrywają w tym zakresie orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych. Ich orzeczenia (opinie w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a.) stanowią podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Opinia taka powinna być zatem wszechstronnie uzasadniona i w sposób przekonywujący wyjaśniać wszelkie wątpliwości. Odpowiadająca powyższym wymogom opinia lekarska, w tym wypadku orzeczenia specjalistycznych ośrodków diagnostycznych, są dla organów sanitarnych wiążące. Bez tej opinii, bądź sprzecznie z nią, organ administracji nie może dokonać rozpoznania choroby zawodowej. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Organ powinien w szczególności zwrócić uwagę na spełnienie przesłanek formalnych takiej opinii, zbadać czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona oraz ocenić czy wydane orzeczenie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych.. Mając powyższe na uwadze, Sąd ponownie badając działanie organów w aspekcie jego zgodności z prawem, tj. wskazanymi wyżej zasadami i wymogami stwierdził, iż kontrolowane postępowanie przeprowadzone zostało w sposób zgodny z trybem określonym w ww. rozporządzeniu z 2009 r. Przed podjęciem kontrolowanych decyzji w uprawnionych jednostkach diagnostycznych I i II stopnia wydane zostały, w oparciu o obowiązujące w odniesieniu do chorób zawodowych o podłożu nowotworowym przepisy prawa, orzeczenia lekarskie, zgodnie stwierdzające brak podstaw do uznania wykrytego u S. F. w 2010 r. schorzenia ([...]) jako choroby zawodowej. Zasadnie wskazano w nich, iż nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową jeśli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Jak słusznie zaznaczyły organy obu instancji do czynników takich należą: - substancje lub mieszaniny zawierające substancje zaklasyfikowane do kategorii 1A zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r., tj. substancje, co do których wiadomo lub istnieje domniemanie, że są rakotwórcze dla człowieka, jeżeli ma potencjalne działanie rakotwórcze dla ludzi, przy czym dowody przemawiające za daną klasyfikacją opierają się przede wszystkim na danych dotyczących ludzi; - substancje zaklasyfikowane do kategorii 1 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie kryteriów i sposobem klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin (Dz.U. z 2012 r., poz. 1018) wydanym na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy o substancjach chemicznych i ich mieszaninach; - czynniki lub procesy technologiczne ujęte w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Czynniki szkodliwe, na które narażony był S. F. podczas pracy w kopalniach nie należą do kategorii 1A, co podkreśla Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu nr [...] - korekta - z dnia 12 stycznia 2017 r. oraz nie są zaliczane do kategorii 1, co wykazał w swoim orzeczeniu nr [...] z dnia [...] r. Instytut Medycyny Pracy w Ł.. W ocenie Sądu, przedstawione wyżej orzeczenia lekarskie WOMP w S. oraz IMP w Ł., na których oparły się organy wydające zaskarżoną decyzję nie budzą wątpliwości, są jasne i logiczne. Z ich uzasadnienia wynika, jakie kwestie i okoliczności uwzględniono przy ocenie wystąpienia związku rozpoznanej u S. F. choroby z narażaniem zawodowym. Wydając orzeczenia lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do ich wydania. W orzeczeniach tych jednoznacznie stwierdzono brak podstaw do uznania zawodowej etiologii rozpoznanej u S. F. jednostki chorobowej, wskazując dodatkowo na występujący w sprawie czynnik pozazawodowy, nałogowe palenie papierosów przez okres około 12 lat (dane uzyskane w wywiadzie). Wobec zbieżności rozpoznania dokonanego przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, tj. stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, popartego wyczerpującym i przekonującym uzasadnieniem tego stanowiska, organy inspekcji sanitarnej nie miały podstaw do kwestionowania wskazanych orzeczeń lekarskich. Należy zatem uznać, że wydane przez organy sanitarne obu instancji decyzje administracyjne odmawiające uznania stwierdzonego u S. F. [...] za chorobę zawodową, wydane zostały zgodnie z wymogami § 8 ust. 1 rozporządzenia, tj. na podstawie orzeczeń specjalistycznych jednostek diagnostycznych. Jak już wyżej wskazano, organy są związane ustaleniami i ocenami zawartymi w orzeczeniach lekarskich i jeżeli nie dysponują przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają możliwości kwestionowania stanowiska zajętego przez jednostki orzecznicze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym w zakresie chorób zawodowych utrwalił się pogląd, że zarówno organy orzekające w przedmiocie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie mogą podważać merytorycznych opinii jednostek medycznych. Skoro zatem wydane w sprawie orzeczenia lekarskie spełniały wymogi formalne, wydane ostały w oparciu o wymagany materiał dowodowy, z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów odnoszących się do klasyfikacji czynników rakotwórczych w środowisku pracy, a nadto zostały należycie uzasadnione oraz były zgodne i jednoznaczne, to organy inspekcji sanitarnej zobowiązane były orzec o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Dostrzec przy tym należy, że wydając zaskarżoną decyzję organy dokonały oceny materiału dowodowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2009 r., stwierdzając że jakkolwiek rozpoznany u S. F. w 2010 r. [...] jest jednostką chorobową wymienioną w wykazie chorób zawodowych, to brak podstaw aby bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem wnioskować o związku pomiędzy tym zachorowaniem a wykonywaną przez niego w latach 1973-1980 pracą, przez co nie został spełniony warunek z art. 2351 K.p. Sąd stwierdził zatem, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie dowiódł, że brak jest podstaw do stwierdzenia u zmarłego w [...] r. wskutek [...], S. F. zawodowej etiologii stwierdzonego schorzenia. Stwierdzić też trzeba, iż załączony przez pełnomocnika skarżących materiał prasowy, z którego wynika, iż pył krzemionkowy, na który był narażony podczas pracy w kopalniach w latach 1973 -1980 S. F., został przez Parlament Europejski dodany do listy substancji, które powodują raka, nie ma bezpośredniego odniesienia do stanu faktycznego niniejszej sprawy, albowiem to opinie lekarzy orzeczników lub jednostek diagnostycznych są wiążące w niniejszej sprawie dla organu przed wydaniem decyzji, a nadto wskazane rozszerzenie listy substancji rakotwórczych zostało dokonane w październiku 2017 r. podczas gdy zaskarżone decyzje zostały wydane przed tą datą, tym samym nie miało ono wpływu na treść obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji wymienianego wyżej rozporządzenia PEiR (WE) nr 1472/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania, substancji i mieszanin (Dz.U.UE z dnia 20 lipca 2016 r.). Ponadto zmiana ta nie miała przełożenia na obowiązującą w dacie wydania zaskarżonych decyzji (jak i w dacie orzekania przez Sąd) treść wydanego na podstawie art. 19 ust. 5 pkt 1 i 3 i 5 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (tj. z 2018 r. poz. 143) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin, którego tekst jednolity został ogłoszony w Dz.U. z 2015 r. pod poz. 208 i od tego czasu nie był nowelizowany. Wskazana zmiana treści rozporządzenia PEiR (WE) nr 1472/2008 dokonana w październiku 2017 r. nie stanowi też okoliczności która mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Podsumowując, stwierdzić należy, iż zaskarżone decyzje obu instancji zostały wydane po dokładnej analizie dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego S. F.. Jak wyżej wskazano, na dzień wydawania decyzji przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, pył krzemionkowy nie był włączony do zawierającego wykaz zharmonizowanej klasyfikacji substancji, w którym ujęto m.in. substancje o działaniu rakotwórczym kategorii 1A rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. Zaskarżona decyzja została zatem wydana w oparciu o obowiązujący stan prawny. Podsumowując, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony wskazany w art. 2351 Kodeksu pracy warunek uznania stwierdzonej u S. F. choroby ([...]) za chorobę zawodową, skoro jednostki orzecznicze, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł., które w myśl § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych są jednostkami orzeczniczymi, właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych, jednoznacznie uznały, że brak jest podstaw by uznać, iż istnieje związek przyczynowy między stwierdzoną chorobą, a warunkami środowiska pracy, na które był narażony. Inspektor Sanitarny wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej będąc związany orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki do tego uprawnione, a nie dysponując dowodami, które mogłyby te orzeczenia podważyć, nie miał podstaw by orzec w tym zakresie odmiennie. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Z. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. wydana została z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło