II SA/Sz 790/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-09-23

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Grzegorz Jankowski, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, na podstawie umowy użyczenia lub użytkowania ustanowionego nieodpłatnie, może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, jeśli ponosi wydatki związane z eksploatacją lokalu, mimo że nie uiszcza opłat na rzecz właściciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały pojęcie ponoszenia wydatków związanych z zajmowaniem lokalu. Nieodpłatność użyczenia lub użytkowania lokalu oznacza jedynie brak opłat na rzecz właściciela, a nie zwolnienie z ponoszenia kosztów eksploatacyjnych (mediów, czynszu spółdzielczego). Organy nie zbadały materiału dowodowego w postaci umów o dostarczanie mediów i dowodów wpłaty, co narusza art. 7 KPA. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. P. dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji uznał, że nieodpłatne użytkowanie lokalu ustanowione na podstawie aktu notarialnego nie stanowi tytułu prawnego uprawniającego do dodatku, ponieważ wnioskodawczyni nie ponosi wydatków związanych z zajmowaniem lokalu, a ponosi je właściciel. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że służebność mieszkania nie wyklucza prawa do dodatku, ale w tym przypadku osoba nie ponosi wydatków. Pełnomocnik skarżącej zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności i błędną ocenę materiału dowodowego, wskazując, że skarżąca ponosi koszty eksploatacyjne lokalu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta S. z dnia [...] r. Nr [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2009r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta z dnia [....] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...]r. Prezydent S. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 ust. 1 i 1a oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych odmówił J. P. przyznania dodatku mieszkaniowego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które wykażą, że przysługuje im tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz ponoszą wydatki związane z jego zajmowaniem. W aktach sprawy znajduje się akt notarialny Rep. [...] z dnia [...] r., z którego wynika, że małżonkowie J. i J. G. jako właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. S. ustanowili prawo użytkowania, polegające na bezpłatnym, dożywotnim użytkowaniu przez J. P. całego lokalu mieszkalnego, na co wnioskodawczyni wyraziła zgodę. Zdaniem organu nieodpłatne użytkowanie ustanowione w ramach dożywocia nie stanowi tytułu prawnego uprawniającego do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, gdyż osoba, na której rzecz ustanowiono nieodpłatne prawo użytkowania lokalu nie ponosi wydatków związanych z jego zajmowaniem, wydatki te ponosi właściciel mieszkania. Odwołanie od decyzji złożył pełnomocnik skarżącej, który zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podniósł też, że tytułem prawnym jest umowa użyczenia zawarta [...]r. pomiędzy J. P. a J. G., a bezpłatne korzystanie oznacza, że J. P. nie jest zobowiązana do uiszczania żadnych opłat z tytułu korzystania z lokalu na rzecz J. G., ale stosownie do ustaleń stron, J. P. jest zobowiązana do pokrywania kosztów związanych z zajmowaniem przedmiotowego lokalu, to jest opłat na rzecz spółdzielni, opłat za energię elektryczną, gaz i telefon. Decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ uznał, że chociaż służebność mieszkania stanowi tytuł prawny uprawniający do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy, to jednak w zestawieniu z treścią art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyklucza prawo J. P. do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Osoba mająca służebność mieszkania nie ponosi wydatków związanych z jego zajmowaniem, gdyż wydatki te obciążają właściciela mieszkania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik J. P. – [...] zarzucił decyzji naruszenie art. 2 ust.1 pkt 4 i art. 6 ust.3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 7, 75 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. Zgodnie zaś z art. 6 wymienionej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które ponoszą wydatki związane z zajmowaniem lokalu. W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ uznał, że J. P. nie ponosi wydatków związanych z zajmowaniem lokalu, gdyż wydatki obciążają właściciela mieszkania. W ocenie Sądu, pogląd organu nie zasługuje na aprobatę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. S. w S. Zdaniem Sądu, to że skarżąca zawarła umowę [...]r. dotyczącą użyczenia lokalu przy ul. S. na zasadzie nieodpłatnego korzystania nie przesądza o opłatach związanych z eksploatacją wymienionego lokalu. Trafnie zauważa pełnomocnik skarżącej, że bezpłatność tak użytkowania jak i użyczenia w przypadku skarżącej oznacza, że nie ponosi ona opłat wobec właściciela lokalu. Zdaniem Sądu, tytułem do zajmowania lokalu może być zarówno umowa użyczenia jak i użytkowania lokalu, jednak użytkowanie ustanowione na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego jest rozwiązaniem dyskusyjnym w ocenie sądów wręcz niedopuszczalnym. Organy obu instancji w konsekwencji przyjęcia błędnego poglądu, że bezpłatność oznacza też ponoszenie wszelkich opłat za zajmowany lokal (eksploatacyjnych, w tym energia elektryczna, gaz, czynsz spółdzielczy) przez właściciela lokalu nie zajęły w ogóle stanowiska wobec materiału dowodowego w postaci umów o dostarczanie mediów oraz dowodów wpłaty. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji oceni na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy J. P. ponosi koszty związane z zajmowanym lokalem. Niewyjaśnienie okoliczności sprawy narusza art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego i uniemożliwia organom prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje obu instancji oraz orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło