II SA/Sz 792/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-11-22

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany pawilon handlowy, uwzględniając przepisy Prawa budowlanego dotyczące legalizacji samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej jest zgodne z prawem. Wykonanie robót budowlanych związanych z budową pawilonu handlowego w miejscu rozebranego budynku gospodarczego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku braku takiego pozwolenia, zastosowanie mają przepisy dotyczące samowoli budowlanej, które umożliwiają legalizację obiektu poprzez uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Sąd potwierdził prawidłowość obliczenia wysokości tej opłaty zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Spółka A. samowolnie wybudowała pawilon handlowy na działce, gdzie wcześniej znajdował się budynek gospodarczy. Organ I instancji nałożył opłatę legalizacyjną, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka A. wniosła skargę do sądu, podnosząc, że w miejscu budowy istniał stary budynek, który został częściowo rozebrany celem przebudowy, oraz że złożyła wszystkie wymagane dokumenty. Sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość nałożenia i obliczenia opłaty legalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej o d d a l a skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 kpa oraz art. 49 ust. 1 i 2, art. 59 f i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., o nałożeniu na Spółkę A. opłaty legalizacyjnej dotyczącej pawilonu handlowego, samowolnie wybudowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], w wysokości [...] zł . W zażaleniu na postanowienie organu I instancji strona skarżąca Spółka A. podnosi, iż w miejscu realizowanego pawilonu handlowego istniał stary budynek gospodarczy, który został częściowo rozebrany celem przebudowy. Fakt ten potwierdzony jest wpisami do dziennika budowy, prowadzonej od [...] r. na przedmiotowej działce na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Nadto wskazuje, że złożyła wszystkie dokumenty, wymienione w postanowieniu z dnia [...] r. Ponieważ wartość wykonanych robót budowlanych ([...]) wynosi [...]zł, strona skarżąca wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia. Po rozpoznaniu zażalenia organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje: Spółka A. uzyskała w dniu [...] r. decyzję Urzędu Rejonowego, o pozwoleniu na budowę budynku [...] na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak i dostarczonych przez skarżącą wynika, iż budynek gospodarczy, znajdujący się na działce nr [...], nie był przedmiotem powyższej decyzji. W szczególności plan realizacyjny zatwierdzony decyzją Urzędu Rejonowego z dnia [...] r., o pozwoleniu na wykonanie prac przygotowawczych oraz [...] na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...], wykazuje wprawdzie przedmiotowy budynek gospodarczy jako istniejący, obiekt ten nie znajduje się jednak w zakresie objętym tym opracowaniem. Inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę, dotyczącej przedmiotowego budynku, ani nie dokonał zgłoszenia robót nie wymagających pozwolenia na budowę. Z zapisu w dzienniku budowy z dnia [...] r. wynika, iż w trakcie prowadzonej budowy zostały rozebrane popękana ściana i więźba dachowa budynku gospodarczego, znajdującego się na działce nr [...], pomiędzy [...] a budynkiem głównym. Zgodnie z zapisem w dzienniku budowy z dnia [...] r., inwestor odbudował ścianę frontową (od strony [...]), wykonał dach z pokryciem [...] i kontynuował wykonywanie tynków wewnętrznych ścian. W protokole z oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] r., na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] stwierdzono prowadzenie robót budowlanych związanych z budową pawilonu handlowego o wymiarach ok. [...] m x [...] m i wys.[...] m. Zaawansowanie robót: stan surowy zamknięty, bez pokrycia dachowego. C. Z., dyrektor Sp. oświadczył, że w miejscu budowanego pawilonu istniał budynek gospodarczy o tych samych wymiarach, w którym rozebrano przed [...] r. ścianę frontową i konstrukcję dachową. Wobec powyższego Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r., wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, w celu doprowadzenia prowadzonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie wykonał w terminie nałożonego ww. postanowieniem obowiązku i organ powiatowy wydał w dniu [...] r. decyzję, o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Inwestor złożył odwołanie od powyższej decyzji, załączając wszystkie wymagane przepisami dokumenty. Organ I instancji decyzją z dnia [....] r., uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] r. Następnie w dniu [...] r. wydał zaskarżone postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z przepisami art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót, bada prawidłowość i kompletność przedłożonych dokumentów oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa wart. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z ww. przepisami dla pawilonu handlowego (tj. kategoria obiektu XVII: współczynnik kategorii obiektu k=15, współczynnik wielkości obiektu w=1,0) opłata legalizacyjna wynosi: k x w x s x 50, zatem [....] x [...] x [...] zł x [...] = [...] zł (słownie: [...]złotych), przy czym stawkę opłaty (s=500 zł), stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli, przyjęto zgodnie z art. 59fust. 2 ww. ustawy. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Odnosząc się do argumentów skarżącego, organ odwoławczy stwierdza, że w rozpatrywanym przypadku nie ma znaczenia fakt odbudowy obiektu budowlanego po przeszło[...] latach. Wykonanie robót budowlanych związanych z budową pawilonu handlowego w miejscu rozebranego budynku gospodarczego, zgodnie z przepisem art. 28 ustawy Prawo budowlane, wymagało uzyskania decyzji właściwego organu o pozwoleniu na budowę. W przypadku braku pozwolenia na budowę zastosowanie mają przepisy art. 48 ww. ustawy, zgodnie z którymi organ powiatowy prowadzi postępowanie w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do argumentów skarżącego, dotyczących wysokości opłaty legalizacyjnej należy stwierdzić, że w sytuacjach przewidzianych w przepisach, ustawa stwarza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, zamiast bezwzględnego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (lub jego części) wybudowanego niezgodnie z prawem. Nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej skutkować będzie, zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych, dla których opłaty tej nie wniesiono. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca Spółka A. podniosła te same zarzuty, co w zażaleniu od postanowienia organu I instancji . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja, czy też jak w tej sprawie postanowienie, nie narusza przepisów prawa materialnego. bądź przepisów postępowania administracyjnego. Podstawą materialno-prawną. rozpoznania sprawy o będącej przedmiotem zaskarżonego do sądu postanowienia są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Rozdział 5 tej ustawy, zatytułowany "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych", zawiera przepisy regulujące cały proces budowy, od jej rozpoczęcia aż do oddania do użytku zrealizowanej inwestycji, a także przepisy służące przeciwdziałaniu tzw. samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 tej ustawy samowolą budowlaną jest budowanie albo wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę; Niewątpliwie wykonanie robót budowlanych polegających - na wykonaniu ściany zewnętrznej konstrukcyjnej, uzupełnieniu ściany konstrukcyjnej oraz wykonaniu nowej konstrukcji dachowej wraz z pokryciem, - a związanych z budową pawilonu handlowego między istniejącymi budynkami jest samowolą budowlaną w rozumieniu zacytowanego przepisu. Zmiana przepisów, która wprowadzona została ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) od dniu 11 lipca 2003 r. umożliwiła odstąpienie od nakazu bezwarunkowej rozbiórki tego obiektu i przeprowadzenie jego legalizacji. W tym też kierunku zostało poprowadzone postępowanie administracyjne. W efekcie, po spełnieniu przez stronę skarżącą szeregu warunków ustawowych, możliwym stało się zalegalizowanie spornej budowy. Wobec tego wymierzono opłat legalizacyjną zgodnie z przepisem art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ustalenia jej wysokości dokonano na podstawie przepisu art. 49 ust. 2 w związku z art. 59 f ust. 1 tej ustawy oraz w oparciu o dane wynikające z załącznika do niej. Stwierdzić należy, że prawidłowo określono poszczególne elementy działania matematycznego, którego wynik stanowi wysokość opłaty legalizacyjnej: stawkę opłaty (s) przyjęto w kwocie [...] zł, współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k)-[...] współczynnik obiektu budowanego (w)- [...]. Działanie matematyczne jest w tej sytuacji następujące: [...] x [...] x [...] x [...] = [...]. Prawidłowo zatem wysokość opłaty legalizacyjnej ustalono na kwotę [...] zł. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podnieść należy, że wykonanie opisanych wyżej robót budowlanych związanych z odbudową pawilonu handlowego w miejscu rozebranego budynku gospodarczego, zgodnie z przepisem art. 28 ustawy prawo budowlane wymagało uzyskania decyzji właściwego organu o pozwoleniu na budowę. Dokumentu takiego skarżący nie przedłożył. Podnieść również należy, że w każdym przypadku, którym możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej, wymierzona musi być opłata legalizacyjna. Zastrzeżenia można mieć jedynie do sposobu ustalenia przez ustawodawcę kategorii obiektów budowlanych bez ich zróżnicowania w obrębie kategorii, co znacząco wpływa na wysokość opłaty legalizacyjnej niezależnie do wielkości obiektu budowlanego. Nie wpływa to jednak na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło