II SA/Sz 792/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Spółki A kwotę [...]([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w D. negatywnie zaopiniowała wniosek [...] Sp. z o.o. w B., reprezentowanej przez radcę prawnego J. K., dotyczący wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w sklepie spożywczo - monopolowym [...] w związku z uchwałą Rady Gminy w Dolicach z dnia 24 października 2017 r. nr XXXI/286/17 w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy Dolice miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji podał, że punkt sprzedaży nie spełnia wymogów pod względem usytuowania, określonych w ww. uchwale Rady Gminy w Dolicach, zgodnie z którymi punkty sprzedaży napojów alkoholowych nie mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż: 40 m od terenów, na których znajdują się obiekty wymienione w § 2 a punktem sprzedaży, 10 metrów licząc najkrótszą odległość pomiędzy granicą terenu, na którym znajdują się obiekty wymienione w § 2 a budynkiem, w którym znajduje się punkt sprzedaży alkoholu. Dokonane pomiary dowodzą, ze odległość od obiektów chronionych jest mniejsza niż 40 m i 10 m, wg limitu narzuconego ww. uchwałą. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że [...] Sp. z o.o. w B. wniosła zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji, zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 106 § 3 k.p.a., polegające na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, jak również wydanie w tej części rozstrzygnięcia do z góry przyjętego zamiaru, zmierzającego do dyskryminacji podmiotowej skarżącej Spółki, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej. Jak podało Kolegium, skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie jest trzecim postanowieniem wydanym w przedmiotowej sprawie. Aktualne pozostają zarzuty zawarte w poprzednich zażaleniach. Pomiędzy skarżącą Spółką a organami Gminy D. istnieje otwarty konflikt interesów, zmierzający do wyeliminowania strony skarżącej z prowadzenia działalności gospodarczej na terenie Gminy D.. Odwołująca się zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie uchwałę Rady Gminy w Dolicach 24 października 2017 r., w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy Dolice miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. W przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia uchwały wszystkie podjęte dotychczas czynności będą nieważne. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy. Art. 18 ust. 3a tej ustawy stanowi natomiast, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydawane jest przez wójta po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2. Zatem, jak wynika z tego przepisu, wydanie decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych, uzależnione jest od wyrażenia pozytywnej opinii przez inny podmiot niż rozstrzygający sprawę. Współdziałanie na podstawie art. 106 k.p.a. podejmowane jest przed załatwieniem sprawy w drodze decyzji. W myśl art. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży (ust. 1) oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (ust. 2). W świetle § 2 pkt 1 uchwały Rady Gminy Dolice z dnia 29 grudnia 2015 r. nr XIII/120/15 w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, na obszarze Gminy D. punkty sprzedaży i podawania napojów alkoholowych nie mogą być usytuowane na terenie: szkół oraz innych zakładów i placówek oświatowo-wychowawczych oraz opiekuńczych. Budynek [...] w D. jest placówką oświatowo-wychowawczą. W uchwale Rady Gminy w Dolicach z dnia 24 października 2017 r. nr XXXI/286/17 określono minimalne odległości od punktu sprzedaży do punktu chronionego, a także sposób dokonywania pomiarów odległości. Jak wynika z protokołu wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] r. pomiarów dokonano zgodnie z w uchwałą Rady Gminy w Dolicach z dnia 24 października 2017 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy Dolice miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Odległość od punktu sprzedaży do punku chronionego, w tym przypadku do bramy [...] w D. mierzona była przez organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skoro odległość ta wyniosła od sklepu do bramy [...] m, od wejścia do szkoły – [...] m, a od budynku sklepu do płotu [...] m, to mniej niż wymagane uchwałą odległości. Pismem z dnia [...] r. [...] Sp. z o.o. w B. wniosła skargę na ww. postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie art. 7 art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 106 § 3 k.p.a., polegające na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, jak również wydanie w tej części rozstrzygnięcia do z góry przyjętego zamiaru, zmierzającego do dyskryminacji podmiotowej skarżącej Spółki, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez podstawy faktycznej i prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. Sąd wezwał Kolegium do uzupełnienia w terminie 7 dni akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie złożonego przez Spółkę zażalenia na postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w D. z dnia [...] r. nr [...] W odpowiedzi na wezwanie Kolegium poinformowało Sąd, że całość akt została przekazana Sądowi i że skarżąca Spółka złożyła trzy zażalenia na trzy odrębne postanowienia tego organu, i w każdym z tych zażaleń Spółka podniosła te same zarzuty. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. Kolegium wskazało, że zwróciło się do organu I instancji o nadesłanie brakującego zażalenia, który to organ pismem z dnia [...] r. poinformował, że dwa egzemplarze ww. zażalenia przesłał do Kolegium w dniu [...] r. i że nie posiada kserokopii tego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Uwzględniając skargę na postanowienie, sąd stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W szczególności sąd stwierdza nieważność postanowienia, które wydane zostało bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy organ I instancji wydał postanowienie w sprawie zaopiniowania wniosku [...] Sp. z o.o. w B. dotyczącego sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w sklepie spożywczo - monopolowym [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, że nastąpiło to po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o.o. na postanowienie z dnia [...] r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie zażaleniowe oparte jest na zasadzie skargowości. Oznacza to, że organ właściwy do rozpoznania zażalenia (organ odwoławczy) może podjąć czynności procesowe w postępowaniu zażaleniowym tylko, gdy uprawniony podmiot złoży odpowiednie podanie (zażalenie). Wniesienie przez stronę zażalenia, które spełnia m.in. wymagania formalne podania określone w art. 63 k.p.a., pozwala właściwemu organowi na uruchomienie przewidzianych przepisami prawa procedur zmierzających do weryfikacji kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz do rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie brak jest możliwości stwierdzenia czy wniesione zażalenie spełniało wymogi formalne, a z akt sprawy wynika, że ocena powyższej okoliczności nie jest możliwa nie tylko przez Sąd, ale także nie była możliwa przez Kolegium. Skoro bowiem organ utrzymuje, że przekazał Sądowi całość akt, a nie ulega wątpliwości, że nie zawierają one przedmiotowego zażalenia, zatem wypływa z tego wniosek, że organ odwoławczy nie dysponował tym dokumentem w dacie wydania postanowienia z dnia [...] r. W tej sytuacji nie sposób stwierdzić, na jakiej podstawie Kolegium dokonało oceny prawidłowości wniesienia tego zażalenia ani też czy analizowane przez ten organ zarzuty strony skarżącej dotyczyły tego właśnie postanowienia. Tym samym, uznać należy, że organ II instancji wydał zaskarżone postanowienie z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym postanowienie organu odwoławczego jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z uwagi na dostrzeżone w sprawie uchybienia natury formalnej Sąd uznał, że merytoryczne odniesienie się do zarzutów autora skargi, jest przedwczesne i od takowych odstąpił. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mając na względzie powyższe uwagi, podejmie czynności zmierzające do wyeliminowania wskazanych uchybień. Konkludując, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.