II SA/Sz 793/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-10-20
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej dotyczącej cen jednostkowych usług medycznych oraz ilości zleconych badań, powołująca się na tajemnicę przedsiębiorcy i charakter informacji przetworzonej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udostępnienia informacji o cenach jednostkowych badań laboratoryjnych była niezasadna, ponieważ oferty i umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne z mocy prawa (art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Aby odmówić udostępnienia informacji powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, organ musiałby wykazać zarówno materialny, jak i formalny element tej tajemnicy, czego nie uczynił. Ponadto, odmowa udostępnienia informacji przetworzonej (ilości zleconych badań) była przedwczesna, gdyż organ nie wezwał wnioskodawcy do wykazania szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego.Stan faktyczny
J. K. zwrócił się do Spółki A o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej konkursu ofert na świadczenie usług zdrowotnych, w tym o przesłanie aneksów do umowy, cen jednostkowych badań, ilości zleconych badań oraz informacji o ewentualnych reklamacjach i karach umownych. Organ odmówił udostępnienia informacji dotyczących cen jednostkowych badań (pkt 2) i ilości zleconych badań (pkt 3), powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz charakter informacji przetworzonej. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy swoją decyzję. J. K. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Spółki A. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję.
Wnioskiem z dnia 19 października 2015 r. (złożonym w dniu 23 marca 2016 r.), J. K. zwrócił się do R. N. –Spółki A o udzielenie w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, odpowiedzi na pytania dotyczące konkursu ofert na świadczenie usług zdrowotnych w zakresie wykonywania badań laboratoryjnych, serologicznych i mikrobiologicznych oraz współprowadzenie Banku Krwi, ogłoszonego w dniu 19 grudnia 2014 r. a zakończonego w dniu 3 stycznia 2015 r. oraz wykonywania umowy zawartej na podstawie tego konkursu:
1/ Czy umowa pomiędzy Spółką A a Spółką B była kiedykolwiek aneksowana, w tym zwłaszcza poprzez zmianę cen badań w stosunku do treści złożonej w konkursie oferty lub poprzez dodanie badań, które konkursem objęte nie były (a w razie gdyby takie aneksy były dokonywane - to przesłanie ich),
2/ Po jakich cenach jednostkowych realizowane były oraz są dla Szpitala usługi przez Spółkę B (przesłanie wszystkich obowiązujących w toku umowy cenników),
3/ Jakie były ilości poszczególnych badań zlecanych przez Szpital Spółce B w poszczególnych miesiącach roku 2015 oraz w styczniu i lutym 2016,
4/ Czy zgłaszane były w okresie od początku 2014 r. do chwili obecnej jakiekolwiek zastrzeżenia co do jakości badań wykonywanych przez Spółkę B, w tym zwłaszcza, czy były składane przez Szpital reklamacje oraz naliczane kary umowne (w razie gdyby takie reklamacje miały miejsce lub kary umowne były naliczone to przesłanie potwierdzających to dokumentów).
Rozpoznając powyższy wniosek Dyrektor Zarządu Szpitala w S. pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. organ udzielił odpowiedzi na pytania oznaczone wyżej oraz punkt 1 i 4 na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 z późn.zm. dalej "u.o.d.i.p") i w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn.zm.) wydał decyzję Nr [...], którą odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie pytań oznaczonych pkt 2 i 3.
Uzasadniając odmowę udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku organ powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy. Przez pryzmat definicji tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji organ wywiódł, że żądana informacja, zarówno dla szpitala jak i jego kontrahentów stanowi wartość gospodarczą w rozumieniu przywołanego przepisu, wobec czego może zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Ponadto pomimo tego, że szpital jest spółką samorządową, to jest również spółką prawa handlowego, funkcjonującą na konkurencyjnym rynku innych jednostek medycznych finansujących się m.in. ze sprzedaży usług medycznych. Z uwagi na postanowienia dotyczące zachowania poufności zawarte w umowach z poszczególnymi kontrahentami wnioskowane informacje podlegają wynikającemu z art. 5 ust. 1 i 2 u.o.d.i.p., ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie tajemnic ustawowo chronionych, tj. na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, do których zalicza się m.in. tajemnicę przedsiębiorstwa. Zatem wnioskowane informacje mają charakter poufny i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa każdej ze stron.
Odnośnie punktu 3 wniosku, organ przywołując treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.d.i.p. wywiódł, iż żądana w nim informacja jest informacją przetworzoną, ponieważ wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń i zestawień połączonych z wielogodzinnym zaangażowaniem w ich pozyskanie grupy pracowników z działu finansowego i statystyki medycznej, co będzie wiązało się z koniecznością wydatkowania dodatkowych środków na wynagrodzenia za godziny nadliczbowe dla pracowników zaangażowanych w ten projekt. Ponadto wnioskodawca nie wykazał, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 19 kwietnia 2016 r. J. K. zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie:
- art. 5 ust.1 i 2 u.o.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez przyznanie statusu informacji mogących podlegać ochronie
w związku z objęciem ich tajemnicą przedsiębiorstwa informacjom, które takiego statusu posiadać nie mogą oraz poprzez bezzasadne przyjęcie, że w stosunku do tych informacji zastosowano odpowiednie środki ochrony przed ujawnieniem,
- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.d.i.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej.
Odnosząc się do tajemnicy przedsiębiorcy, skarżący wskazał, że przedmiotem umowy nie są rzeczy ani prawa jednostkowe ale powtarzalne i wystandaryzowane a ich nabycie następuje w wyniku postępowania konkurencyjnego i co do zasady jawnego. W związku z nabywaniem produktów lub usług za środki publiczne nie można opinii publicznej ograniczać dostępu do finansowego aspektu umowy zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorcy. Ponadto zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych ceny jednostkowe nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa, a organ nie uzasadnił jakie ryzyko dla niego lub dla jego kontrahenta miałoby się wiązać z ich ujawnieniem, nie wskazał również jakoby we właściwym czasie i trybie informacje cenowe zostały w sposób formalny zastrzeżone jako stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, podczas, gdy takie zastrzeżenie jest warunkiem koniecznym zastosowania wyłączenia jawności informacji publicznej.
Zdaniem skarżącego, organ również nie wykazał jakoby w tej sprawie suma informacji prostych mogła być uznana za informację przetworzoną. Organ powinien dysponować składanymi przez kontrahenta miesięcznymi zestawieniami, których przekazanie (w formie zanonimizowanej i powielonej) wystarczyłoby dla zaspokojenia żądania punktu 3 wniosku.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [..]
Spółka A utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] r.,
Nr [...].
W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że fakt, działania szpitala w formie spółki kapitałowej z większościowym udziałem jednostek samorządu terytorialnego i bycie przedsiębiorcą nie może zwalniać go z obowiązku udzielenia informacji publicznej organ wyjaśnił, iż w tym przedmiocie podstawę odmowy jej udzielenia stanowiła nie tajemnica własna ale przedsiębiorstwa. Odnośnie zarzutu braku uzasadnienia, którzy konkurenci mogliby uzyskać przewagę konkurencyjną dzięki zapoznaniu się z tymi danymi, organ stwierdził, iż skarżący zanalizował decyzję w sposób wybiórczy wskazując jedynie fragment argumentacji będący podstawą odmowy udzielenia informacji. Dodatkowo, organ wskazał, że zastrzeżone informacje w zakresie usług i wynagrodzenia mają dla Spółki [...] charakter informacji handlowych, mających wartość gospodarczą i umożliwiają Spółce składanie ofert na usługi zdrowotne z ofertą konkurencyjnych cen odpowiadających potrzebom pacjentów.
Co do braku konieczności przetwarzania informacji publicznej organ wyjaśnił,
iż odmowa udzielenia informacji na wniosek skarżącego, który obejmował ilości poszczególnych badań w poszczególnych miesiącach roku 2015 oraz w styczniu i lutym 2016 r. była uzasadniona z uwagi na brak możliwości jej udzielenia, gdyż załącznik do każdej faktury liczy ok. 200 stron i w tym zakresie ma ona charakter informacji przetworzonej. Potraktowanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżącego jako korektę wniosku pierwotnego w zakresie żądania tylko załączników do faktur również musi być rozpoznane odmownie.
Powyższą decyzję J. K. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Tak jak we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucił jej naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 u.o.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.d.i.p. i wniósł o jej uchylenie oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w drodze czynności udostępnienia żądanej przez niego informacji publicznej w wyznaczonym przez Sąd terminie.
W uzasadnieniu skargi, skarżący powołując wyroki sądów administracyjnych wywiódł, że okolicznościami uzasadniającymi udzielenie ochrony informacji o cenie zapłaconej przez podmiot obowiązany do udzielania informacji publicznej przed powszechną dostępnością jest ustalenie ceny w drodze negocjacji oraz oznaczenie przedmiotu umowy co do tożsamości. Tymczasem cennik [...] powstał w związku z prowadzonym przez Szpital postępowaniem konkursowym prowadzonym na podstawie art. 26 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, będącym swoistym rodzajem przetargu. Ustalone ceny są cenami jednostkowymi i nie mogą być tajemnicą przedsiębiorstwa. Przedmiotem żądanej informacji nie są koszty przedsiębiorcy, czy też poziom założonego zysku ale efekt finalny w postaci ceny, która była wyłącznym kryterium udzielenia zamówienia. Organ nie wyjaśnił jak tajność ceny zaoferowanej w konkretnym postępowaniu, w konkretnych warunkach stawianych przez zamawiającego miałaby przekładać się na możliwość oferowania konkurencyjnych cen odpowiadających potrzebom pacjentów. Przedmiotem wniosku były cenniki obowiązujące pomiędzy Spółką B a szpitalem w związku z umową zawartą na określony czas i uzyskanie informacji o nich przez inne podmioty, konkurencyjne wobec [...] nie może mieć negatywnego wpływu na tę Spółkę. Wnioskowane dane (treść cenników) mogą służyć wyłącznie jako dane historyczne, pozwalające na zbadanie kosztów ponoszonych przez szpital na obsługę laboratoryjną w porównaniu do innych tej wielkości podmiotów. Ponadto informacja, czy w toku współpracy dochodziło do zmian cennika może pozwolić na kontrolę, czy spełnione zostały wymogi niezmienności umowy o świadczenia zdrowotne wskazane w art. 27 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej.
Zdaniem skarżącego organ nie mógł skutecznie powołać się na klauzulę tajemnicy przedsiębiorcy, ponieważ nie nastąpiło prawidłowe (dokonane
w odpowiednim czasie) zastrzeżenie tych danych jako objętych tajemnicą.
Za chybione, zdaniem skarżącego, uznać również należy stanowisko organu
w zakresie powoływania jako podstawy odmowy udostępnienia informacji konieczność jej przetworzenia. Skarżący zaznaczył, że zestawienia wygenerowanego automatycznie przez system informatyczny nie można uznać za informację przetworzoną, ponieważ opiera się ona posiadanych informacjach prostych a ich zestawienie nie wymaga istotnego nakładu pracy, a ponadto przed wydaniem decyzji organ nie zobowiązał go do wykazania interesu publicznego, tylko wydał decyzję odmowną, z góry zakładając,
że on nie występuje, co powoduje, że decyzja w zakresie pkt 3 wniosku była co najmniej przedwczesna.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone
w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tylko na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ale także oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, polegającego na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa.
Realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej służy ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058). Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – warunek ten jest, że spełniony. Spółka A jest spółką prawa handlowego, w której Powiat S. posiada udziały. Jednocześnie Szpital realizuje zadania publiczne
z zakresu ochrony zdrowia, zatem jest podmiotem o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.o.d.i.p. Ponadto, żądana wnioskiem skarżącego informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. u.o.d.i.p. Informacja może dotyczyć sprawy publicznej, nie tylko wtedy, gdy została wytworzona przez podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 u.o.d.i.p., ale również wtedy, gdy odnosi się do nich w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym lub majątkiem pochodzącym z zadysponowania majątkiem jednostki samorządu terytorialnego. Zatem żądana we wniosku informacja jest informacją publiczną, co zresztą w sprawie nie było kwestią sporną. Jednocześnie Szpital jest dysponentem wnioskowanej informacji.
Istotą problemu w sprawie pozostaje zatem wykładnia art. 5 ustawy
o dostępie do informacji publicznej, w kontekście żądanej przez stronę skarżącą informacji, który stanowi, że: prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
Ponadto zgodnie z ust. 2a Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji. Nie można, z zastrzeżeniem ust. 1, 2 i 2a, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji (ust. 3).
Zgodnie z ust. 4 ograniczenia dostępu do informacji w sprawach, o których mowa w ust. 3, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw".
Wykładnia zacytowanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że ma on charakter ogólny w tym rozumieniu, iż odsyła do przepisów, które szczegółowo określają zakres i zasady udostępniania ustawowo chronionych tajemnic, w tym ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 1 i 2),
a ponadto, że - z zastrzeżeniem ust. 1 i 2 - nie można ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu administracyjnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy podmiotów wykonujących zadania publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji.
Odmawiając udostępnienia wnioskowanej w punkcie 2 wniosku informacji
o cenach jednostkowych badań laboratoryjnych wykonywanych dla Szpitala przez Spółkę B organ powoływał się na tajemnicę przedsiębiorstwa.
Odnosząc się do powyższego należy wyjaśnić, że z treści art. 135 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 581) wynika zasada, że oferty i umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne. Taki sposób redakcji oraz zakres regulacji objęty tym przepisem, prowadzi do wniosku, że mimo, iż został on umieszczony w dziale regulującym postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, winien być traktowany jako przepis, który w sposób szczególny, zarówno w stosunku do art. 5 u.d.o.p., jak i przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, reguluje kwestię jawności i udostępniania ofert złożonych w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W aktualnym stanie prawnym wyłączone z udostępnienia do wglądu mogą zostać zatem tylko te informacje zawarte w ofertach, które stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i zostały zastrzeżone przez świadczeniodawcę.
Natomiast na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Tak więc aby organ mógł odmówić udostępnienia konkretnej informacji zawartej w ofercie, musi zachodzić koniunkcja elementów: materialnego i formalnego tajemnicy przedsiębiorcy.
Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób, związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.
Podkreślić ponadto należy, że nie jest wystarczające ogólnikowe wskazanie,
iż dane zawarte w ofertach zawierają tajemnicę przedsiębiorcy (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 195/13). W takiej bowiem sytuacji doszłoby do wypaczenia sensu i celu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również art. 135 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Uregulowania te służą zapewnieniu transparentności w postępowaniach o zawarcie umów o świadczenie usług zdrowotnych z NFZ, który to podmiot realizując konstytucyjnie zagwarantowane prawo obywateli w zakresie ochrony zdrowia, wykorzystuje na ten cel znaczne środki publiczne.
Organ dokonując oceny zaskarżonej decyzji na tej płaszczyźnie, podkreślić należy, że analiza treści jej uzasadnienia prowadzi do wniosku, że skarżony organ, nie dokonał ustaleń koniecznych do zdefiniowania elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy, choć przyznać należy, iż podjął próbę w tym zakresie. Swoje rozstrzygnięcie organ oparł wyłącznie na stwierdzeniu, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, nie przedstawiając ustaleń, umożliwiających ocenę, czy dana informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorcy z uwagi na jej element materialny.
Natomiast uzasadniając odmowę udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej punktu 3 wniosku, organ wywodził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Oznacza to, że w przypadku informacji przetworzonych prawo dostępu do nich jest warunkowane wystąpieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Dodatkowo argumentował, że pozyskanie żądanej informacji jest czasochłonne, ponieważ wymaga dokonania analiz, obliczeń i zestawień połączonych z zaangażowaniem odpowiedniej ilości pracowników z działu finansowego i statystyki medycznej, co będzie wiązało się z koniecznością wydatkowania dodatkowych środków na wynagrodzenia dla pracowników za pracę w godzinach nadliczbowych
Organ pomimo, że już w pierwszej decyzji stanął na stanowisku, że żądana
w punkcie 3 wniosku informacja ma charakter informacji przetworzonej i, że żądanie takiej informacji wymaga wykazania przez wnioskodawcę, w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, to jednak nie wezwał skarżącego do wykazania takiego interesu, opierając odmowę udostępnienia żądanej informacji publicznej jedynie na zakładanym ogromie pracy.
Tymczasem, jeśli faktycznie żądana informacja nie miała charakteru prostego,
to organ winien wezwać skarżącego do wykazania, że jest to szczególne istotne dla interesu publicznego niezwłocznie po wniesieniu przez niego wniosku, bowiem nie można wykluczyć, że wnioskodawca wykazałby ów interes społeczny.
Wobec powyższego rozpoznając sprawę na nowo, organ winien uwzględnić powyższe ustalenia Sądu i rozstrzygnąć sprawę zgodnie z przytoczonymi już wyżej wskazaniami i przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło