II SA/Sz 794/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Protokolant Michał Iwanowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektów do właściwego stanu technicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak [...], II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1,2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.); dalej Prawo budowlane, nakazał Gminie K. wykonanie w terminie do [...] przeprowadzenie czynności mających na celu doprowadzenie budynków gospodarczych usytuowanych na terenie działki nr [...] w m. K. do należytego stanu technicznego tj. dokonać naprawy zniszczonych murów budynków, zniszczonej konstrukcji dachów z uzupełnieniem pokrycia dachowego, naprawy (względnie wymiany) istniejącej stolarki w budynkach, naprawy (względnie wymiany) orynnowania i obróbek blacharskich a także naprawy zniszczonych posadzek w budynkach i zniszczonej instalacji odgromowej w budynkach, usunąć zalegający w budynkach gruz oraz dokonać naprawy zniszczonych tynków na budynkach. Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że Gmina K. jako właściciel terenu, na którym budynki zostały zlokalizowane jest zobowiązana, w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane do utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia się jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Organ wskazał przy tym, że dokonana w miejscu posadowienia budynków wizja lokalna, z udziałem przedstawiciela gminy oraz przedstawiciela Gminnej Spółdzielni "S", która była użytkownikiem budynków, wykazała, że wszystkie zlokalizowane na działce budynki znajdują się nieodpowiednim stanie technicznym. Ich ściany są spękane z licznymi ubytkami cegły, elewacja zniszczona z odpadającym tynkiem, stolarka okienna i drzwiowa zniszczona i wymagająca naprawy. Wcześniej – dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wydał decyzję (nr [...]) nakazującą doprowadzenie budynków do właściwego stanu technicznego wobec Wójta Gminy K. Od tej decyzji Wójt Gminy K. wniósł odwołanie, podnosząc, że nie jest on stroną, na którą można nakładać obowiązki wskazane w zaskarżonej decyzji. Podmiotem takim winna być Gminna Spółdzielnia "S" w T., która jest zarządcą obiektów. Ponadto odwołujący się wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie administracyjnej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie [...], toczącego się przed Sądem Rejonowym w G. z wniosku zarządcy budynków tj. Gminna Spółdzielnia "S" w T. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, na której znajdują się przedmiotowe budynki. W wyniku tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że nałożenie obowiązków, o jakich mowa w zaskarżonej decyzji na Wójta Gminy K., w sytuacji gdy właścicielem terenu jest Gmina K., jest nieprawidłowe. Ponadto organ odwoławczy nakazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G., przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozpatrzenie, czy nie będzie zasadne nałożenie obowiązków wynikających z art. 66 Prawa budowlanego na zarządcę obiektu, którym pozostawała Gminna Spółdzielnia "S" w T. Informacja taka została bowiem zawarta w protokole rozprawy administracyjnej, jaka została przeprowadzona przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. dnia [...]. W związku zatem z faktem, że przepis art. 61 Prawa budowlanego obciąża obowiązkiem należytej dbałości o stan techniczny budynków w równym stopniu właścicieli obiektów, jak i ich zarządców, organ nakazał wziąć pod uwagę również te okoliczności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., decyzją z dnia [...], nr [...] nałożył obowiązek doprowadzenia budynków znajdujących się na działce nr [...] w K. bezpośrednio na zarządcę budynków – Gminną Spółdzielnię "S" w T. Od tej decyzji odwołanie złożyła Gminna Spółdzielnia "S" w T., wnosząc o jej uchylenie w całości. Odwołująca się wskazała, że z okoliczności sprawy nie wynika, żeby z mocy prawa bądź z czynności prawnej stała się ona zarządcą spornej nieruchomości. Podniosła również, że między nią a Gminą K. toczą się sprawy sądowe – m.in. o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, o jej wydanie i o wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, w których Gmina K. zaprzeczyła, jakoby łączyła ją ze Spółdzielnią jakkolwiek umowa dzierżawy dotycząca spornej nieruchomości. Na tej podstawie Spółdzielnia wywiodła, iż co najwyżej jest użytkownikiem nieruchomości na zasadzie bezumownego użytkowania, co w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do obciążania jej jakimikolwiek obowiązkami w zakresie dbałości o należyty stan budynków znajdujących się na nieruchomości. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, nr [...] ponownie uchylił decyzje organu I Instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ stwierdził, że organ I instancji rozpoznając sprawę po raz kolejny nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że odwołująca się Spółdzielnia jest zarządcą obiektów posadowionych na działce nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest dowodów potwierdzających fakt dokonania czynności prawnej, na mocy której Gminna Spółdzielnia "S" w T. została zarządcą spornych budynków. Wskutek ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wydał decyzję z dnia [...] nr [...], o której mowa na wstępie. Od powyższej decyzji Gmina K. złożyła odwołanie zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego w postaci art. 61 Prawa budowlanego oraz art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i art. 172 ustawy Kodeks cywilny. Gmina wskazała, że organ I instancji błędnie przyjął, że adresatem decyzji winna być gmina, skoro faktycznym użytkownikiem obiektów jest Gminna Spółdzielnia "S." w T. Ponadto odwołująca się wskazała, że organ nie rozstrzygnął istotnego dla sprawy zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie komu przysługuje status właściciela nieruchomości. Gmina K. podkreśliła, że toczy się postępowanie sądowe w sprawie stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości położonej, na podstawie wniosku Gminnej Spółdzielni "S." w T. Z tego względu gmina podniosła, że w razie uwzględnienia powyższego wniosku przez sąd rozstrzygający sprawę, dotychczasowy zarządca obiektów stanie się z mocy prawą właścicielem nieruchomości, na której są one posadowione. Z tego względu w ocenie odwołującej się rozstrzygnięcie tej kwestii ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję jedynie w części dotyczącej wyznaczonego przez organ terminu na wykonanie nałożonych obowiązków, wyznaczając nowy termin na dzień [...]. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy wskazując, że brak jest podstaw do przyjęcia, że Gmina K. nie jest właścicielem spornej nieruchomości. Powołując się na zapisy w aktach sprawy, w szczególności na protokół z rozprawy administracyjnej, organ stwierdził, że Gmina K. jest właścicielem nieruchomości, a zatem że zasadnie zostały na nią nałożone obowiązki w zakresie przeprowadzenia prac mających na celu doprowadzenie znajdujących się na nich budynków do odpowiedniego stanu technicznego. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia wniosła Gmina K. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca podkreśliła, że wydana decyzja jedynie w bardzo ograniczonym zakresie ustosunkowuje się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. W szczególności skarżąca wskazała, że sam fakt, że z zapisów w ewidencji gruntów wynika, że właścicielem nieruchomości jest gmina, nie przesądza automatycznie, iż tak jest w istocie. W tym zakresie skarżąca powołuje się po raz kolejny na fakt wytoczenia przez Gminą Spółdzielnię "S" w T. postępowania o stwierdzenie zasiedzenia spornej nieruchomości. Orzeczenie w powyższej sprawie będzie miało jedynie charakter deklaratywny, w myśl przepisu art. 172 kodeksu cywilnego, a co za tym idzie potwierdzi fakt, że od dnia 1 października 2005r. to nie Gmina K., a Gminna Spółdzielnia "S." w T. jest właścicielem nieruchomości położonej w K. Powyższe, jeśli zostanie potwierdzone, nastąpiło już bowiem z mocy samego prawa. Z tego względu skarżąca podkreśliła, że zasadny był złożony przez nią w trybie art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania sądowego w powyższej kwestii, a brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez organy do tej kwestii stanowi istotne naruszenie prawa. Skarżąca wskazała bowiem, że organ w uzasadnieniu swojej decyzji w żaden sposób nie odniósł się do jej twierdzeń w kwestii zawieszenia postępowania, co było jego obowiązkiem zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto skarżąca zaznaczyła, że w ustaleniach faktycznych organów obu instancji również nie znalazła się jakakolwiek wzmianka na temat toczącego się między właścicielem, a zarządcą nieruchomości postępowania w sprawie o zasiedzenie. W ocenie skarżącej decyzja narusza wskutek powyższego art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 8, 9 i 11 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że obiekty których decyzja dotyczy są niezamieszkałe, stoją na uboczu i tym samym nie stwarzają bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, uznając, iż wydana przez niego decyzja znajduje podstawy merytoryczne i prawne, a nadto, że argumenty zawarte w skardze nie mają żadnego wpływu na wydaną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest wydana na podstawie art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego decyzja, nakazująca Gminie K., jako właścicielowi gruntu, na którym zlokalizowane są obiekty budowlane znajdujące się w nieodpowiednim stanie technicznym, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego adresatem takiej decyzji może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jest bezsporne w sprawie, iż między Gminą K. a Gminną Spółdzielnią "S" w T. toczy się spór o własność tej nieruchomości w związku z wniesionym przez Spółdzielnię wnioskiem o stwierdzenie jej nabycia przez zasiedzenie. Okoliczność ta była podstawą wniosku skarżącej Gminy o zawieszenie postępowania administracyjnego w tej sprawie, którego to wniosku organ administracyjny nie uwzględnił. Tymczasem sprawa własności i terminu jej nabycia przesądza o tym, kto może być adresatem tej decyzji. Kwestia ta w niniejszej sprawie stanowiła zatem zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nieuwzględnienie wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii prawa własności nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja stanowi w tej sytuacji naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a także wskazuje na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, co uzasadnia uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152, zaś o kosztach na art. 200 P.p.s.a.