II SA/Sz 795/05

WyrokWSA w Szczecinie2005-11-24

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił decyzję o przyznaniu zasiłku stałego, nie ustalając precyzyjnie okresu, w którym strona przebywała poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub odbywała karę pozbawienia wolności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie zbadał w sposób kompletny okresu, w którym strona przebywała poza granicami kraju. Chociaż przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 5 pkt 1 i art. 13 ust. 1) prawidłowo uzasadniały uchylenie świadczenia z powodu pobytu za granicą lub odbywania kary pozbawienia wolności, brak było precyzyjnych ustaleń co do konkretnych dat, co uniemożliwiało prawidłowe określenie daty uchylenia zasiłku.
Stan faktyczny
R. S. został przyznany zasiłek stały. Następnie poinformował o odbywaniu zastępczej kary pozbawienia wolności i wniósł o przełożenie wypłaty zasiłku. Prezydent Miasta uchylił decyzję o przyznaniu zasiłku, wskazując na pobyt R. S. poza granicami Polski i odbywanie kary pozbawienia wolności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. R. S. złożył skargę do WSA, kwestionując legalność pozbawienia wolności i domagając się przyznania zasiłku za okres pobytu w zakładzie karnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...], II nie orzeka o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał R. S. zasiłek stały w wysokości [...] złotych od [...] r. /bezterminowo/. [...] r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] wpłynęło pismo z dnia [...] r. R. S. informujące, że odbywa zastępczą karę pozbawienia wolności za grzywnę w [...] w [...], w którym wnosi o przełożenie wypłaty powyższego zasiłku po [...] r. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 106 ust.1 pkt 5 w związku z art. 37 ust.1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 106 ust.1 i ust. 3, art. 110 ust. 7 ust. 8, art. 5 ust. 1 pkt 1 , art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póź. zm./ art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98,1071 z póź. zm./, art. 9 ust. 1 pkt 25, art. 21 i art. 28 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia / Dz. U. Nr 45, poz. 391 z póź. zm. / z dniem 1 marca 2005 r. uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego dla R. S. Z uzasadnienia decyzji wynika, że R. S. nie przebywa na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i odbywa karę pozbawienia wolności. R.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wskazując że kara pozbawienia wolności, którą odbywa jest krótkotrwała, w zakładzie karnym jest od [...] r. i wniósł o wypłacenie mu zasiłku stałego od [...] do [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 5 w związku z art. 106 ust. 5 w związku z art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póź. zm. / utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić, decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Na mocy art. 5 pkt 1 powyższej ustawy prawo do świadczeń z pomocy społecznej służy osobom posiadającym obywatelstwo polskie, mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. R. S. ma miejsce zamieszkania w Rzeczpospolitej, lecz nie spełnia innej przesłanki tj. przebywa on poza granicami Polski. Ponadto odbywa on karę pozbawienia wolności, a zgodnie z art. 13 ust.1 powyższej ustawy osobie odbywającej taką karę nie służy prawo do świadczeń z ww. ustawy. R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję, wskazując że jest dla niego krzywdząca. Wniósł o przyznanie mu zasiłku za okres od dnia [...] r. do [...] r. tj. okres pobytu w zakładzie karnym w [...] w [...]. Podniósł, że został "nielegalnie" pozbawiony wolności, niezgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej podnoszonych. Zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej służy osobom posiadającym obywatelstwo polskie, mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś z art. 13 ust.1 powyższej ustawy wynika, że osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, nie służy prawo do świadczeń z ww. ustawy. Zaskarżona decyzja oparta jest na powyższych przepisach i w tym względzie odpowiada prawu, jednakże organ administracyjny nie zbadał w jakim okresie R. S. przebywał poza granicami kraju. Z odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wynika, że w zakładzie karnym w [...] w [...] przebywał od [...] r., zaś organ I instancji uchylił swoją decyzję o przyznaniu mu zasiłku stałego z dniem [...] r. Przeprowadzenie powyższych ustaleń przez organ administracyjny jest konieczne, gdyż dopiero z ustaleniem prawidłowego okresu przebywania R. S. poza Polską możliwym jest pozbawienie go otrzymywania zasiłku stałego od konkretnej daty. R. S. jest osobom bezdomną, na rozprawie podał że od kilku lat, po otrzymywaniu kwoty zasiłku, wyjeżdżał z Polski i podróżował pociągami po Europie. W [...] r. został zatrzymany w Niemczech za jazdę pociągiem bez biletu i otrzymał mandat. [...] r. został zatrzymany na dworcu w [...] i trafił do zakładu karnego, tym samym potwierdził okoliczności podnoszone w odwołaniu. W niniejszej sprawie okoliczności zatrzymania i przebywania R. S. w zakładzie karnym nie mają znaczenia, zaś ustawa o ochronie zdrowia psychicznego nie ma tutaj zastosowania. Skarżącemu należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie orzeka na zasadach słuszności, lecz bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami postępowania i prawa materialnego. Sąd nie przyznaje skarżącym ani innym osobom żadnych uprawnień ani świadczeń, o które toczy się przed nim postępowanie, gdyż nie należy to do jego kompetencji, Sąd jedynie kontroluje prawidłowość orzeczeń administracyjnych, dlatego też nie mógł uwzględnić wniosku R. S. o przyznanie mu "utraconego" zasiłku. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sad Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./ orzekł jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 106 ust.1 pkt 5art. 37 ust.1 pkt 1art. 106 ust.1art. 110 ust. 7 ust. 8art. 5 ust. 1 pkt 1art. 3 ust. 1 ustawyart. 163 ustawyart. 9 ust. 1 pkt 25art. 21art. 28 ust. 1 pkt 8 ustawyart. 138 § 1 pkt 1 ustawyart. 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło