II SA/Sz 795/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Spółki A. na pismo Starosty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu postanawia: odrzucić skargę. W dniu 26 września 2006 r. Spółka z o.o. w Z. wystąpiła do Starosty D. z wnioskiem o zwrot nadpłaty w łącznej kwocie X powstałej w związku z zawyżeniem opłaty za wydanie następujących kart pojazdu: Nr: A, B, C. Pismem z dnia 3 października 2006 r. Starosta D. odmówił zwrotu wskazanej kwoty stwierdzając, iż opłatę pobrano odpowiednio do wysokości określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878 ze z późn. zm.). W konkluzji pisma organ dodatkowo wyjaśnił, iż pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi czynność materialno-techniczną i w związku z powyższym rozpoznając przedmiotowy wniosek Spółki, organ nie był zobowiązany do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 12 października 2006 r. Spółka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę na bezczynność Starosty D. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U6/04 (Dz. U. Nr 15, poz. 119) stwierdzającego niekonstytucyjność § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia i zażądał wydania przez organ stosownej decyzji administracyjnej. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyznaczyło Staroście D. termin do wydania decyzji w przedmiocie złożonego przez Spółkę wniosku o zwrot nadpłaty. W uzasadnieniu postanowienia organ ten wskazał na konieczność rozpoznania go w trybie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), jako wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Starosta D. decyzją z dnia [...], wydaną w trybie przepisów art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.), odmówił Spółce uznania kwoty Y jako nadpłaty powstałej w związku z wydaniem karty pojazdu Nr A dotyczącej pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ten nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, iż wniosek winien być rozpoznany w trybie przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż pobrana opłata co prawda stanowi daninę publiczną o charakterze podatkowym, ale podatkiem nie jest. W ocenie organu za słusznością tego stanowiska przemawia również to, iż Starosta nie jest organem uprawnionym do ustalenia wysokości tej opłaty. Powołując się na wskazany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, organ podniósł również, iż stronie przysługiwało prawo do złożenia żądania wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Z wnioskiem takim Spółka winna wystąpić w terminie 1 miesiąca od ogłoszenia wyroku, czego w przedmiotowej sprawie nie uczyniła. Rozpoznając odwołanie Spółki wniesione od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, iż pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z powyższym podlega zaskarżeniu w trybie art. 52 § 2 powołanej ustawy. Spółka winna zatem wnieść do sądu skargę, po uprzednim skierowaniu do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 24 maja 2007 r. Spółka wezwała Starostę D. do usunięcia naruszenia prawa poprzez dokonanie zwrotu kwoty Y jako nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu Nr A dla samochodu o numerze rejestracyjnym [...]. W odpowiedzi na pismo Spółki Starosta D. i potrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie w kwestii odmowy zwrotu żądanej przez Spółkę kwoty Y. Na wyżej wymienione pismo Spółka w dniu 2 lipca 2007 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie skarga Spółki została wniesiona na odmowę Starosty D. zwrotu nadpłaconej kwoty Y za wydanie karty pojazdu. Skarżąca Spółka uznała, że opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, w wysokości nienależnej i na tej podstawie wniosła o jej zwrot. Zdaniem Sądu tak sformułowana treść żądania i okoliczności faktyczne przytoczone dla jego uzasadnienia, stanowią oparcie dla stanowiska o dopuszczalności dochodzenia roszczenia na drodze powództwa cywilnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż istotą postępowania administracyjnego, jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej, a wszystkie jej istotne elementy identyfikacyjne, zakreślające jej tożsamość, określają normy administracyjnego prawa materialnego. Dla oceny charakteru prawnego roszczenia niezbędne jest więc dokonanie analizy samej opłaty za kartę pojazdu. Kwestia wydania karty pojazdu uregulowana jest w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). W ustawie tej nie została przewidziana decyzyjna forma ustalenia i pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, jak również zwrotu opłaty lub jej części. Obowiązek pobrania opłaty wynika z art. 77 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym właściwy w przedmiocie rejestracji pojazdu samochodowego starosta wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej kartę pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.) określona została na kwotę 500 zł. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że powołany wyżej przepis, ustanawiający wysokość opłat za kartę pojazdu, jest niezgodny z Konstytucją i ustawą - Prawo o ruchu drogowym oraz że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r., a jednocześnie zobowiązał ustawodawcę do wprowadzenia do tego czasu nowej, zgodnej z prawem regulacji. Mając powyższe na względzie w dniu 28 marca 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa wydał rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), obniżając wysokość przedmiotowej opłaty z 500 zł na 75 zł. Powyższe rozporządzenie obowiązuje od dnia 15 kwietnia 2006 r. Obowiązek pobrania opłaty za kartę pojazdu w określonej wysokości wynika zatem - w świetle powyższych przepisów - wprost z przepisu prawa i nie wymaga wydania ze strony organu aktu o charakterze konstytutywnym albo deklaratoryjnym. Starosta jest jedynie organem rejestrującym, który nie rozstrzyga o samej opłacie i jej wysokości. W tym stanie prawnym - zdaniem Sądu - przyjąć należy, że roszczenia o jej zwrot w całości lub w części można dochodzić przed sądem powszechnym, w trybie art. 417- § 1 Kodeksu cywilnego. Nie ma zatem zastosowania administracyjny tryb rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty za kartę pojazdu. W kwestii tej wypowiedział się już Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 uznał, że dopuszczalna jest droga sądowa (przed sądem powszechnym) w sprawie o zwrot części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu na podstawie cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. W uzasadnieniu tejże uchwały Sąd stwierdził, że za dopuszczalnością takiej drogi sądowej przemawia okoliczność, że opłata za kartę pojazdu, której charakter upodabnia ją do podatku, ma jednocześnie cechy świadczenia ekwiwalentnego a przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym i powołanego wyżej rozporządzenia, przewidującego obowiązek jej uiszczenia, nie określają trybu zwrotu pobranej opłaty. Dodatkowo, za trafnością powyższej oceny przemawia, zdaniem Sądu Najwyższego fakt, że dla dochodzonego roszczenia o zwrot pobranej opłaty brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, bowiem opłaty za wydanie karty pojazdu nie zostały wymienione w art. 2 § 1 tej ustawy. Nie może mieć do nich zastosowania także art. 2 § 2 tej ustawy, gdyż dotyczy on opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, a opłaty za kartę pojazdu są należnościami stanowiącymi dochody samorządu terytorialnego. Nienależnie pobrane opłaty za kartę pojazdu nie mogą zatem być traktowane jako nadpłaty podatku, podlegające szczególnemu unormowaniu w zakresie zasad i trybu ustalania nadpłaty podatkowej i jej zwrotu, co wyłącza dla ich dochodzenia postępowanie sądowoadministracyjne. Z powyższych rozważań wynika, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, dochodzenie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest dopuszczalne w trybie administracyjnoprawnym, a zatem skarga do sądu administracyjnego na pismo odmawiające zwrotu tej opłaty, lub jej części również jest niedopuszczalna. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako niedopuszczalną należało odrzucić.