II SA/Sz 796/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-11-29

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Arkadiusz Windak, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba przebywająca w domu pomocy społecznej, która przed przyjęciem do niego była uprawniona do zasiłku stałego, powinna być traktowana jako osoba samotnie gospodarująca, nawet jeśli przed przyjęciem do DPS była częścią rodziny i jej dochody były uwzględniane w kontekście kryterium dochodowego na osobę w rodzinie?
Ratio decidendi
Osoba przebywająca w domu pomocy społecznej, która przed przyjęciem do niego była uprawniona do zasiłku stałego, powinna być traktowana jako osoba samotnie gospodarująca, niezależnie od tego, czy przed przyjęciem do DPS była uznawana za osobę samotnie gospodarującą, czy za osobę pozostającą w rodzinie. Organy administracji błędnie ustaliły dochody skarżącego, stosując przepisy dotyczące osób pozostających w rodzinie, zamiast przepisu art. 37 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o zmianie wysokości zasiłku stałego dla A. M. Organy uznały, że A. M., przebywający wraz z żoną w Domu Pomocy Społecznej, jest osobą pozostającą w rodzinie, a wysokość zasiłku należy ustalić w oparciu o dochód na osobę w rodzinie. A. M. zaskarżył decyzję, podnosząc, że powinien być traktowany jako osoba samotnie gospodarująca na podstawie art. 37 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku. U z a s a d n i e n i e : Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z up. Wójta Gminy, na podstawie art. 104 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zmienił własne decyzje z dnia [..] r. o numerach: [...] w części określającej A. M. wysokość zasiłku stałego ustalając go od [...] r., na kwotę [...] zł. miesięcznie, z której [...]%, tj. [...] zł. przeznaczając do wypłaty A. M., zaś [...]%, tj. [...] zł. na konto Domu Pomocy Społecznej tytułem pokrycia kosztów pobytu A. M.. Decyzję swoją organ uzasadnił zmianą sytuacji materialnej A. M. wynikającą z waloryzacji świadczenia rentowego żony. A. M. złożył od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, iż w jego ocenie powinien otrzymywać zasiłek stały w pełnej wysokości, ponieważ był do niego uprawniony przed przybyciem do Domu Pomocy Społecznej. W tym zakresie odwołujący powołał się na art. 37 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, m.in., że A. M. przebywa wraz z żoną w Domu Pomocy Społecznej. Małżonkowie są osobami chorymi. Odwołujący ze względu na stan zdrowia ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Żona skarżącego posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, porusza się [...] i otrzymuje świadczenie rentowe. Odnosząc się do kwestii zasiłku stałego Kolegium podało, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W myśl art. 37 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, w przypadku osoby w rodzinie wysokość tego zasiłku ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie ([...] zł.) a dochodem na osobę w rodzinie, z tym, że kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż [...] zł. miesięcznie. Ponadto, organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 14 ustawy o pomocy społecznej, rodzina oznacza osoby spokrewnione lub nie spokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Art. 6 ust. 3 w/w ustawy stanowi, iż dochód na osobę w rodzinie jest to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Na podstawie akt sprawy Kolegium ustaliło, że jedynym dochodem A. M. oraz jego żony jest pobierana przez nią renta, której wysokość po waloryzacji wynosi [...] zł. Dochód na osobę w rodzinie odwołującego aktualnie wynosi [...] zł. Wysokość zasiłku stałego dla A. M. powinna więc wynosić [...]zł. ([...] zł. – [...] zł.). Ustalając zatem wysokość zasiłku stałego w kwocie [...] zł. organ I instancji postąpił zgodnie z prawem. A. M. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podtrzymując pogląd wyrażony w odwołaniu, iż w sprawie winien mieć zastosowanie art. 37 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje. Kontrola wydanych w sprawie decyzji dokonana - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - według kryterium zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającą się o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu była uprawniona do zasiłku stałego. Dla dokonania oceny uprawnień osób przebywających w domach pomocy społecznej przywołany przepis nakazuje przyjąć jako stan faktyczny określony w nim stan umowny. Według treści cyt. art. 37 ust. 5, każda osoba przebywająca w domu pomocy społecznej ma być uznawana za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na takie przyjęcie, była uprawniona do zasiłku stałego. Zasada określona w art. 37 ust. 5 nie odwołuje się konkretnie do którejś z ustawowych podstaw uzyskania uprawnień do zasiłku stałego wynikających bądź z art. 37 ust. 1 pkt 1, bądź z art. 37 ust. 1 pkt 2. Obowiązek traktowania osób przebywających w domu pomocy społecznej jako osób samotnie gospodarujących istnieje niezależnie od tego, czy uprawnienia danej osoby wynikały z uznania ją jako osobę samotnie gospodarującą, czy jako osobę pozostającą rodzinie - całkowicie niezdolną do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności i spełniającą odpowiednie kryterium dochodowe. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że każda osoba przebywająca w domu pomocy społecznej, która była uprawniona do zasiłku stałego przed przyjściem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu, uzyskuje status osoby samotnie gospodarującej. Tym samym za nieprawidłowe Sąd uznał podjęte przez organy obu instancji decyzje, których celem było ustalenie dochodów A. M. przy uznaniu, że skarżący jest osobą "pozostającą w rodzinie", o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej zostały wydane z naruszeniem art. 37 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku podjęto na mocy art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło