II SA/Sz 796/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpatrzeniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 15 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. L. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 15 września 2025 r., nr SKO.4110.1083.2025 w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego, ponieważ skarżący zmarł w dniu 12 października 2025 r. W odpowiedzi na wezwanie sądowe, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w B. przesłał do akt sądowych sporządzony w dniu 27 listopada 2025 r. odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że skarżący zmarł we wskazanej przez organ dacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 15 września 2025 r., nr SKO.4111.1083.2025, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji ustalającą skarżącemu opłatę zastępczą poniesionych przez Gminę B. za pobyt w domu pomocy społecznej. Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej są następujące: w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki, w następnej kolejności zobowiązanym są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo – gdy nie ma osób zobowiązanych w bliższej kolejności lub nie spełniają kryteriów pozwalających obciążyć ich tymi opłatami – gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Powyższe wynika z art. 61 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (w brzmieniu na datę wydania zaskarżonej decyzji – Dz.U. z 2025 r., poz. 1214). Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w powyższym przepisie i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności. A zatem do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia. Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, w zależności od jej konkretnej sytuacji. Prowadzi to do wniosku, że niniejsza sprawa dotyczy obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym. Zatem wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego jego zstępnych (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1145/24, opubl. w orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, w przedmiotowej sprawie ziściły się przesłanki umorzenia postępowania sądowego, o czym Sąd orzekł, jak na wstępie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 161 § 2 p.p.s.a.