II SA/Sz 798/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Moniki Bieńkowskiej po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji przyznającej dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Po otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie ze skargi M. K. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], skarżąca M. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku M. K. podała, że zamieszkuje z trójką dzieci w mieszkaniu o powierzchni 99 m2. Miesięczne koszty utrzymania rodziny to 400zł opał, prąd, woda, 500zł stanowią koszty wyżywienia, koszty szkoły dla dwójki dzieci i logopedy dla jednego dziecka wynoszą 200 zł oraz 278,85 zł koszt leków ponoszony w związku z alergiczną astmą i zapaleniem skóry u dzieci. Wnioskodawczyni oświadczyła, że dochód rodziny stanowią zasiłki w wysokości 1.102 zł oraz wsparcie ojca z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 276,85zł. Pismem z dnia 30 listopada 2007 r. M. K. została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: - zaświadczenia z właściwego ośrodka pomocy społecznej o wysokości uzyskanej pomocy społecznej i liczbie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego wysokość świadczenia otrzymywanego od ojca dzieci za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego wysokość dochodów osiąganych przez M. W. za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków na zakup lekarstw za okres trzech miesięcy. Na pismo obejmujące to żądanie skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. (§ 2 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jest zasiłek pielęgnacyjny. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec powyższego, wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych okazał się bezprzedmiotowy. W tej sytuacji mając na uwadze, że strona jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z mocy ustawy, a obowiązek ponoszenia kosztów jest jedną z przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych należało wniosek oddalić. Mając powyższe na względzie Sąd ocenił sytuację skarżącej w świetle przesłanek o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Strona wnosząc sprawę przed sądem powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki z uzyskiwanych dochodów. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. , przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie, gdy "osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. art. 255 cyt. ustawy. Wnioskodawczyni w złożonym formularzu oświadczyła, że zamieszkuje sama z dziećmi, tymczasem we wnioskach składanych w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Ś., wskazuje M. W. ( ojca dzieci) jako wchodzącego w skład rodziny, również potwierdzenia odbioru korespondencji prowadzonej w sprawie, niejednokrotnie odbierane są przez M. W., co pozwala sądzić, że zamieszkuje on z wnioskodawczynią i dziećmi. Nadto skarżąca całkowicie zignorowała wezwanie Sądu do nadesłania dodatkowych informacji obrazujących jej rzeczywistą sytuację materialną. Należy więc uznać, że nie wykazała istnienia przesłanek do uwzględnienia jej wniosku o prawo pomocy, co skutkuje jego oddaleniem. Nadto należy wskazać, że za uwzględnieniem wniosku nie może przemawiać podany przez stronę fakt, iż o jej ubóstwie świadczy korzystanie z różnych form pomocy społecznej . Przyjęcie bowiem zasady, że wystarczającym dowodem sytuacji materialnej jest fakt korzystania z pomocy społecznej przez stronę spowodowałoby przeniesienie oceny przesłanek do udzielenia stronie prawa pomocy z sądu rozpoznającego sprawę na inny organ, co naruszałoby przepisy art. 243-263 P.p.s.a. Z tych względów na mocy art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.