II SA/Sz 799/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję W dniu [...] r. wpłynął do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wniosek J. B. o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przymusowych prac przy okopach niemieckich, aresztowania w dniu [...] r. i osadzenia w więzieniu w [...] i [...] do [...] r., poparty pisemnymi oświadczeniami świadków [...] z [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 22 ust.1 w zw. z art. 21 ust.1 oraz art. 4 ust.1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997 r., Nr 141, poz. 950 z póź. zm./ odmówił J. B. przyznania uprawnień przysługujących na podstawie powyższej ustawy. Po rozpoznaniu wniosku J. B. o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...]na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997 r., Nr 141, poz. 950 z póź. zm./ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] po rozpoznaniu skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że decyzja administracyjna winna odpowiadać wymogom art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, zaś zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, a jej uzasadnienie faktyczne jest szczątkowe. W toku postępowania organ nie odniósł się do przedłożonych oświadczeń świadków, z decyzji z dnia [...] r. można wywnioskować, że J. B. nie udokumentował swojego wniosku, natomiast z zaskarżonej decyzji wynika, iż nie nadesłał żadnych dodatkowych dowodów a Polski Związek Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych nie udzielił rekomendacji dla przedmiotowego wniosku. Sąd podał, że z uzasadnienia decyzji wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia, zaś motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydawaną decyzją. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm. / oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 / utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Uzasadnienie decyzji zawiera przedstawienie stanu faktycznego w postaci opisu oświadczenia J. B. i świadków [...] a także opisu powodów braku rekomendacji Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych dla wniosku J. B. Ponadto zawiera informacje o wzywaniu J. B. przez Kierownika Urzędu pismem z dnia [...] r. do nadesłania dokumentów z instytucji archiwalnych, zaś pismem z dnia[...] r. do przedłożenia dowodów potwierdzających pobyt w więzieniu w [...] i [...] oraz o odpowiedzi wyżej wymienionego pismem z dnia [...] r. o braku jakichkolwiek dokumentów w Archiwum w [...] i w [...], związanych z jego aresztowaniem. Wskazano, że Kierownik Urzędu we własnym zakresie zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej w tej sprawie, jednakże IPN- Oddział w [...] w piśmie z dnia [...]r. stwierdził, że w zgromadzonym zasobie archiwalnym nie zidentyfikowano dokumentów pozwalających na potwierdzenie faktu aresztowania J. B. w [...] w dniu [...] r. oraz jego pobytu w hitlerowskich więzieniach w [...] i w [...]. Z uzasadnienia prawnego decyzji wynika, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył dostatecznych podstaw do uznania pobytu J. B. w więzieniach hitlerowskich za udowodniony. Kierownik Urzędu uznał za niewiarygodne oświadczenia świadków, gdyż nie przedstawili oni żadnych dowodów na podleganie represjom razem ze stroną ani z ich oświadczeń nie wynika, skąd mają wiedzę dotyczącą pobytu wyżej wymienionego w tych więzieniach. Oświadczenia świadków są bardzo ogólne, zaś archiwa państwowe ani IPN nie potwierdziły pobytu J. B. w wyżej wymienionych więzieniach. Kierownik Urzędu nie uznał za dowód przebywania J. B. w więzieniach hitlerowskich posiadanych przez wyżej wymienionego śladów na ciele z powodu braku dokumentacji lekarskiej z wyraźnym oznaczeniem czasu i okoliczności ich powstania. Dodatkowo organ wyjaśnił J. B., że jego pobyt na robotach przymusowych nie stanowi represji w świetle art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o kombatantach, ustanawiających zamknięty katalog represji wojennych i okresu powojennego w rozumieniu tejże ustawy. J.B. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], wskazując, że nie zgadza się z takim rozstrzygnięciem, fakty przedstawione przez niego we wniosku mogą potwierdzić świadkowie, którzy z nim byli, uprawnienia kombatanckie należą mu się za pracę przymusową przy budowie urządzeń wojskowych na rzecz wojsk niemieckich oraz za aresztowanie w [...] r. i osadzenie w więzieniu w [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. , Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zaś z art. 77 § 1 Kpa wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie zostały przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszone oba powyższe przepisy, bowiem nie można uznać, że organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy niezbędny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W wyroku Sądu z dnia [...]r. sygn. akt [...] wskazano, że w trakcie wcześniejszego postępowania z wniosku J. B. o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, organ nie odniósł się do oświadczeń przedstawionych przez skarżącego świadków, co należało zrozumieć nie tylko jako konieczność dokonania oceny wiarygodności tychże oświadczeń w kontekście dotychczas zebranego materiału dowodowego, ale i konieczność weryfikacji powyższych oświadczeń świadków i skarżącego w ramach postępowania administracyjnego przez dokonanie przesłuchania J. B. w charakterze strony, zaś S. K. oraz M. K. w charakterze świadków / według oświadczenia złożonego przez J. B. na rozprawie w dniu [...] r. świadkowie ci żyją, organ o powyższym miał informację od wyżej wymienionego w piśmie z [...] r. [...], bowiem jest to jedyny sposób na wyjaśnienie okoliczności pobytu J. B. w więzieniach hitlerowskich. Prawidłowe ustalenie przez organ faktów łączy się nierozerwalnie z oceną dowodów. Nie można zarzucać stronie, która jest osobą starszą, schorowaną, nie posiadającą wiedzy prawniczej, że jej oświadczenia, wnioski są nieścisłe, zaś w stosunku do innych dokumentów przez nią składanych, występują sprzeczności, bez starania się o wyjaśnienie tychże okoliczności, do czego organ obowiązany jest ustawą. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien prawidłowo ustalić stan faktyczny poprzez zebranie materiału dowodowego w postaci wyjaśnień skarżącego, zeznań wskazanych przez niego świadków i innych koniecznych czynności, mogących ujawnić się w toku prowadzonego postępowania administracyjnego mającego na celu wyjaśnienie sprawy oraz dokonać oceny tak zebranego materiału. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / , orzekł jak w sentencji.