II SA/Sz 799/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwrotu pełnych kosztów przejazdu p o s t a n a w i a: I odrzucić skargę II zwrócić skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] A.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) w związku z § 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 31 grudnia 2004 r. w sprawie zwrotu kosztów przejazdu osób wezwanych do osobistego stawiennictwa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 6, poz. 47 ze zm.), o odmowie zwrotu pełnych kosztów przejazdu w związku z osobistym stawiennictwem na badania do lekarza orzecznika ZUS. Jednocześnie ze skargą został uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zdaniem sądu, postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie należy do aktów, o których mowa w ww. przepisie i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sprawa zwrotu kosztów przejazdu związana z osobistym stawieniem się w siedzibie ZUS-u na badania lekarskie ma charakter wpadkowy w indywidualnej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z treści art. 180 § 1 K.p.a. wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego Kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń społecznych nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. W art. 83 ust. 2 ustanawia się regułę zaskarżania decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych do sądu powszechnego (sądu ubezpieczeń społecznych). Wyjątki co do trybu zaskarżania decyzji organu rentowego zostały ustalone w art. 83 ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a przysługuje prawo złożenia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z art. 83 ust. 1 i 4 ww. ustawy wynika więc, że każda decyzja wydana przez organ rentowy w indywidualnej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego, a jedyne wyjątki w tym zakresie dotyczą decyzji, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 83 ust. 4 ustawy. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone orzeczenie o odmowie zwrotu kosztów przejazdu zostało wydane w związku ze sprawą o ustalenie uszczerbku na zdrowiu i wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, a więc dotyczy sprawy, której rozstrzygnięcie będzie podlegało kognicji sądów powszechnych. W ocenie sądu, skoro sprawa w której orzeczono o kosztach przejazdu ma charakter sprawy cywilnej to postanowienie wpadkowe, wydane w tej sprawie, również ma taki charakter i nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej. Wniesiona skarga jako nie podlegająca właściwości sądu administracyjnego podlegać więc musi odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, sąd odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym, sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.