II SA/Sz 80/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania p o s t a n a w i a odrzucić skargę M. G. – funkcjonariusz w służbie stałej złożył w dniu [...] roku wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu oraz nie przydzielono mu lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej, a także nie korzystał, z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Ponadto wskazał, że lokal mieszkalny, w którym obecnie mieszka, znajdujący się przy ul. N. w K. należy do A. i K. G. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 178, art. 179 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) Dyrektor Aresztu Śledczego przyznał M. G. od dnia [...] r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [...] zł dziennie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje równoważnik. W dniu [...] r. M. G. złożył do Sekretariatu Aresztu Śledczego oświadczenie, w którym wskazał, że nie mieszka w lokalu przy ul. N. w K. razem z rodzicami, czyli A. i K. G. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 oraz art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523), a także § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920) Dyrektor Aresztu Śledczego uchylił decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] przyznającą M. G. równoważnik pieniężny i jednocześnie zobowiązał do jego zwrotu, w terminie 14 dni, od dnia, w którym decyzja o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego stała się ostateczna. Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. G. złożył od niej odwołanie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104. art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 12, art. 178 ustawy o Służbie Więziennej Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Kwestionując powyższą decyzję M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę wnosząc przy tym o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego. Zarzucił zaskarżonym rozstrzygnięciom naruszenie art. 178 ust. 1 w zw. z art. 170 ust. 1 i art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 523) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. z 2010 r. Nr 137, poz. 920) poprzez błędna interpretacje oraz niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania swojej właściwości w sprawie. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej ( Dz. U. Nr 79, poz.523 z późn. zm.), która przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady postępowania w tych kwestiach. I tak, zgodnie z art. 217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Natomiast, z mocy art. 218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące: 1) zwolnienia ze służby, 2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, 4) zawieszenia w czynnościach służbowych - rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej ( wymienione w art.219 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej ), dotyczące: 1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, 2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, 3) nadawania stopni Służby Więziennej, 4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, 5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, 6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym - rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego ( art.219 ust.2 ww. ustawy ). Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Zdaniem Sądu, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny jest niewłaściwy w niniejszej sprawie. W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania. Ustawodawca bowiem, w nowej ustawie o Służbie Więziennej nie zawarł przepisu, z którego wynikałaby właściwość sądu administracyjnego w sprawach innych niż wymienione w art. 218 ust.1, zaś art. 262 tej ustawy wskazuje na wyłączne stosowanie nowej ustawy do wszystkich spraw i postępowań dotyczących sporów ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej. W tym stanie rzeczy, ponieważ spór o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego dotyczy realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust.1 podlegających kognicji sądów administracyjnych, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.