II SA/Sz 801/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą Firmie A na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha należącej do skarżącego i jego żony, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w gminie [...]. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podał, że jako rolnik ma małe dochody ledwie wystarczające na utrzymanie siebie i żony. Wnioskodawca oświadczył, że jest właścicielem domu (mieszkania) o pow. [...] m2 i nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z rolnictwa wynoszący [...] zł miesięcznie, gdyż żona nie uzyskuje dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ). Powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście art. 199 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem regułą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od tego obowiązku jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce tylko w ściśle określonych sytuacjach. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Oświadczenie to powinno odzwierciedlać rzeczywistą sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy. Skarżący podał w urzędowym formularzu, że prowadzi z żoną gospodarstwo rolne w [...] o pow. [...] ha, z którego uzyskuje dochód wynoszący [...] zł miesięcznie. Z zaskarżonej decyzji wynika, że powierzchnia gospodarstwa rolnego skarżącego jest większa niż deklarowana w urzędowym formularzu, wynosi bowiem [...] ha. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z rejestru gruntów wynika, że żona wnioskodawcy mieszka w [...]. Oceniając złożony wniosek stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący posiada własne gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, z którego uzyskuje stały dochód. W piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Firmy A. skarżący uzależnił swoją zgodę na czasowe zajęcie części nieruchomości celem wymiany słupa linii 15 kV od wpłaty przez Firmę A [...] zł kaucji na poczet szkód wyrządzonych w uprawach oraz [...] zł wynagrodzenia za wjazd na jego teren. Kwota kaucji oraz wynagrodzenia sugeruje, dochody skarżącego z prowadzenia gospodarstwa nie są niskie. W ocenie Sądu skarżący jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi, który w rozpoznawanej sprawie wynosi [...] zł, czy ewentualne dalsze opłaty sądowe, z własnych środków finansowych. Należy mieć także na uwadze, że w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżący będzie mógł żądać od organu zwrotu poniesionych kosztów sądowych w całości (art. 200 p.p.s.a.). Wniosek w tej sprawie należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.