II SA/Sz 801/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi L. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. L. O. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wynikający z treści decyzji organu odwoławczego oraz akt administracyjnych stan faktyczny i prawny sprawy, przedstawia się następująco. Decyzją Starosty G. z dnia [...] r. L. O. został skierowany na kontrolne badanie psychologiczne w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 19/14 oddalił skargę L. O. na ww. decyzję organu odwoławczego. Orzeczenie to jest prawomocne. W związku z niedostarczeniem badania psychologicznego w wyznaczonym terminie, organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy L. O. W toku postępowania L. O., mimo wezwania organu, nie przedłożył orzeczenia stwierdzającego istnienie lub brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W konsekwencji, Starosta G. decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), orzekł o zatrzymaniu L. O. prawa jazdy kategorii B do czasu przedłożenia ważnego orzeczenia psychologicznego, stwierdzającego brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, stwierdzając przy tym, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy będzie uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Od powyższej decyzji L. O. wniósł odwołanie, kwestionując przyjętą przez organ datę, od której rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin poddania się badaniu psychologicznemu, wskazując na brak podstaw do jego wyznaczenia oraz nieświadomość co do ustalonej przez organ I instancji daty, wobec niezawiadomienia go od kiedy biegnie termin poddania się badaniom, a także wobec braku określenia tego terminu w decyzji organu odwoławczego. W ocenie strony, realizacja obowiązku poddania się badaniom psychologicznym winna być uzależniona od prawomocnego wyroku WSA w S., pod ocenę którego strona poddała legalność decyzji w sprawie skierowania na odnośne badania. Dodatkowo odwołujący się podniósł, że prawo jazdy było bezprawnie przetrzymywane przez organ I instancji od [...] r., a wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, przy braku ostateczności decyzji o odmowie jego wydania, prowadzi do absurdu polegającego na zatrzymaniu zatrzymanego już prawa jazdy. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwana dalej – "K.p.a.") oraz art. 102 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na obowiązek pouczenia adresata skierowania o konieczności stawienia się na badanie psychologiczne w terminie 30 dni. W stanie faktycznym niniejszej sprawy zaistniała zatem konieczność zbadania daty doręczenia decyzji Kolegium z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sprawie skierowania L. O. na badania psychologiczne. Doręczenie to nastąpiło w dniu 15 października 2013 r., a zatem wyznaczony termin do poddania się badaniu psychologicznemu upłynął w dniu 15 grudnia 2013 r., a postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy organ wszczął w dniu 20 grudnia 2013 r. Nie istniała jakakolwiek obiektywna okoliczność uniemożliwiająca adresatowi nałożonego obowiązku jego wykonanie, a okres jaki upłynął od dnia wymagalności tego obowiązku, przy braku przeszkód uniemożliwiających jego wykonanie, uzasadnia zastosowanie orzeczonego środka o charakterze prewencyjnym i dyscyplinującym. Twierdzenie powyższe jest uprawnione, wobec nieprzedłożenia przez stronę orzeczenia psychologicznego oraz braku wyjaśnienia przyczyn niepoddania się badaniu psychologicznemu, pomimo skierowanego do niego zapytania przez organ I instancji. Kolegium wyjaśniło też, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne, nie miał obowiązku wskazania w decyzji terminu poddana się badaniu, ponieważ nie ma ku temu podstaw prawnych. Natomiast wskazanie w decyzji organu I instancji trzydziestodniowego terminu realizacji skierowania stanowi jedynie informację mającą zapobiec odmowie przez psychologa przeprowadzenia badania osoby, która stawiła się po upływie terminu. Organ odwoławczy dodał, że przedłożone mu dokumenty potwierdzają okoliczność doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i wezwania do złożenia wyjaśnień co do przyczyny nieprzedłożenia orzeczenia psychologicznego Nadto organ I instancji zapewnił stronie możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, z której to możliwości strona skorzystała. L. O. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wskazując, iż zaskarża ją "w części, w jakiej brak było reakcji Kolegium na podnoszoną przez stronę kwestię bezprawności przetrzymywania prawa jazdy skarżącego przez organ I instancji od dnia [...] r." Jak argumentował skarżący, mimo ww. zarzutu oraz faktu, że w aktach sprawy jest kilka pism skarżącego wskazujących na bezprawność działań organu w tej mierze, Kolegium pominęło kwestię bezprawnego przetrzymywania prawa jazdy skarżącego. W ten sposób organ odwoławczy unika oceny praworządności i legalności działań Starosty, co w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że właściwie umotywowało podstawy zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r., skarżący poparł skargę. Udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w S., który wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie postępowania, wykazała, iż nie wystąpiły wady i uchybienia, uzasadniające uznanie jej za wydaną z naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. poz. 155), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Z powyższego przepisu wynika, że fakt niepoddania się przez kierowcę badaniom psychologicznym lub ich nieprzedstawienie w zakreślonym terminie, w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania, zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku, polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa, zależna od woli organu, który jest związany dyspozycją przepisu art.102 ust.1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Taki przypadek zaistniał w odniesieniu do skarżącego, który decyzją Starosty G. z dnia [...] r. został skierowany na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Stosownie do art. 101 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do: poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (pkt 1) i przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Obowiązku tego skarżący nie wykonał i mimo wezwania organu nie przedstawił wymaganego opisaną wyżej decyzją orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Nieprzedstawienie przedmiotowego orzeczenia w ustalonym terminie stanowi niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący kwestionował decyzję organu odwoławczego, w zakresie w jakim organ ten nie odniósł się do zarzutu odwołania od decyzji organu I instancji o bezprawnym zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy od dnia [...] r. Zarzut tego rodzaju nie może odnieść skutku na gruncie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Zatrzymanie prawa jazdy zaskarżoną decyzją jest następstwem niewypełnienia przez skarżącego obowiązku poddania się badaniom psychologicznemu. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, decyzja ostateczna Kolegium z dnia [...] r. była wykonalna, a na przeszkodzie tej wykonalności nie stało skierowane skargi do sądu administracyjnego. Okoliczność, że skarżący nie dysponował faktycznie dokumentem prawa jazdy już od listopada 2013 r. na skutek materialno-technicznej czynności jego zatrzymania, jest prawnie obojętna dla oceny legalności zaskarżonej decyzji organu, która jest czynnością prawną, kształtującą uprawnienie strony do kierowania pojazdem. Badanie czynności materialno-technicznej nie mieści się w granicach rozpatrywanej sprawy w rozumieniu wskazanego wyżej art. 134 § 1 P.p.s.a., wobec czego w niniejszej sprawie Sąd nie może badać tej kwestii i zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem skargi. W świetle regulujących tę kwestię przepisów istotne było to, że skarżący, mimo upływu terminu wskazanego w art. 101 ust.2 ustawy o kierujących pojazdami, nie poddał się stosownemu badaniu psychologicznemu, pomimo istnienia ostatecznej decyzji organu w tym przedmiocie, ani nie wykazał istnienia uzasadnionych przyczyn niepoddania się temu badaniu. Zaskarżona decyzja została zatem wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który uzasadniał zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, zaś uzasadnienie decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie dostrzegł również z urzędu uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.