II SA/Sz 802/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-08-03
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły dochód rodziny na potrzeby przyznania zasiłku stałego, uwzględniając wszystkie wymagane przez prawo pomniejszenia i dowody?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 KPA. Organy nie ustosunkowały się do dowodu w postaci odcinka przekazu pocztowego ZUS, który wskazywał na inny dochód niż przyjęty do ustalenia podstawy rozstrzygnięcia. Tylko prawidłowe i jednoznaczne ustalenie wysokości dochodu rodziny może stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie zasiłku stałego.Stan faktyczny
J.Z. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Kierownik GOPS odmówił przyznania zasiłku, ustalając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. J.Z. wniósł skargę do WSA, kwestionując rozstrzygnięcie jako krzywdzące. Skarżący wskazywał na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. I.
Po rozpatrzeniu wniosku J.Z. z dnia [...] r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy [...], decyzją z dnia [...] odmówił przyznania zasiłku stałego. Organ ustalił, iż J.Z. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką - emerytką i bratem, który jest osobą bezrobotną. Wnioskodawca jest osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, co w świetle art.6 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz.593 z późn.zm.) oznacza całkowitą niezdolność do pracy.
Udokumentowany dochód rodziny, uzyskany w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku i wyliczony zgodnie z art.8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] zł - składa się z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego matki - co w przeliczeniu na jedną osobę stanowi [...] zł. Natomiast kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi [...] zł ( art.8 ust.1 ustawy ). Z powyższego wynika, że dochód na osobę w rodzinie J.Z. przekracza kwotę kryterium dochodowego na osobę o [...] zł.
Zgodnie z treścią art.37 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Za dochód rodziny uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz ubezpieczenia społecznego określone w odrębnych przepisach, a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art.8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej). W tej sytuacji J.Z. zasiłek stały nie przysługuje.
Od powyższej decyzji J.Z. odwołał się wskazując na swoją bardzo trudną sytuację finansową i zdrowotną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją, z dnia [...]r. numer SKO [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium ustaliło, iż J.Z. mieszka z [...]-letnią matką i bratem. Wszyscy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. J.Z. zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Nikt w rodzinie nie pracuje zawodowo. Brat zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Matka otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny- [...] zł. Całkowity dochód rodziny wynosi [...] zł ( dochód na osobę w rodzinie [...]zł).
Zgodnie z art.8 ust.1 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, a tym samym kryterium dochodowe dla rodziny wynosi [...]zł. Skoro dochód na osobę w rodzinie odwołującego wynosi [...] zł i jest wyższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie [...] J.Z. nie spełnia przesłanek do otrzymania pomocy w postaci zasiłku stałego.
Na powyższą decyzję J.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, uważając rozstrzygnięcie za krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.).
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art.7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z powołanymi przepisami, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ( art.7 ) oraz są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art.77 § 1 Kpa).
Po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku stałego został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Na stronie pierwszej, części IV, kwestionariusza wywiadu w pkt 8 aktualna wysokość dochodu w rodzinie wpisano : "emerytura matki [...] zas. pielęgnacyjny [...] "co zsumowano - [...]. Te dane zostały uwzględnione przez organy rozpatrujące wniosek J.Z., jako suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne.
Tymczasem w aktach organu I instancji znajduje się odcinek przekazu pocztowego ZUS z miesiąca [...]. ( karta [...] ) z którego wynika, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego dochód uzyskany przez J.Z. wyniósł [...] zł, choć świadczenie ( emerytura i dodatek pielęgnacyjny ) przysługiwało jej w wysokości [...] zł, gdyż dokonano pomniejszeń o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie ustosunkowały się do tego dowodu i nie wyjaśniły w oparciu o jakie dokumenty ustalono wysokość dochodu rodziny.
Tylko prawidłowe, zgodne z art.8 ust.3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz.593 z późn.zm. ) i jednoznaczne ustalenie wysokości dochodu uzyskiwanego przez rodzinę J.Z. może stanowić podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zasiłku stałego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło