II SA/Sz 803/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Prokuratora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania lekarskie I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./, art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm./ i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. Nr 2, poz. 15/ po rozpatrzeniu wniosku Prokuratora z dnia [...] w sprawie skierowania na badania przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem P. R., umorzył postępowanie w sprawie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Prokurator złożył wniosek o skierowanie P. R. na przedmiotowe badanie, który uzasadnił skazaniem wyżej wymienionego przez Sąd Rejonowy wyrokiem, sygn. akt II K 73/05 za przestępstwo znęcania się nad rodziną związane z nadużywaniem przez niego alkoholu. Organ uznał, że w niniejszej sprawie postępowanie jest bezprzedmiotowe i je umorzył, bowiem brak było podstaw do skierowania P. R. na badania lekarskie na podstawie art. 122 ust. 4 ustawy prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z powołanym przepisem do powstania obowiązku skierowania na badania wymagane jest wystąpienie przypadku nasuwającego zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Kontrola ta może być wszczęta w przypadku wystąpienia wątpliwości dotyczących stanu zdrowia kierującego, lecz istniejące okoliczności muszą wskazywać wyraźnie na przeciwwskazania do uczestniczenia tej osoby w ruchu drogowym. Organ uznał, że zaburzenia funkcji psychicznych P. R. ujawniły się w stosunku do członków jego rodziny i nie miały nic wspólnego z jego uczestnictwem w ruchu drogowym. Prezydent zakwestionował także legitymację Prokuratora do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 182 Kpa. Prokurator złożył odwołanie od powyższej decyzji i zarzucił jej błąd w ustaleniach faktycznych. Wskazał, że w postępowaniu karnym P. R. został poddany badaniu przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, którzy rozpoznali u niego zaburzenia osobowości i zespół zależności alkoholowej. W stosunku do P. R. skierowano również wniosek do Sądu Rejonowego Wydział III Rodzinny i Nieletnich o objęcie go przymusowym badaniem odwykowym. Powyższe okoliczności zdaniem Prokuratora wskazują na uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia P. R. jako kierowcy. Ponadto Prokurator wyjaśnił, że jego działanie w sprawie administracyjnej wiąże się z uprawnieniami, wynikającym z ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ II instancji podzielił stanowisko Prezydenta w sprawie, że przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym jest uznaniowy. Starosta na podstawie akt sprawy decyduje czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia konkretnego kierowcy. Ujawnienie w toku postępowania, że P. R. ma nadciśnienie i leczył się odwykowo, nie stanowi podstawy do skierowania go na przedmiotowe badania. Kolegium uznało, że organ I instancji działał prawidłowo. Prokurator Rejonowy złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, polegające na uznaniu, że stan zdrowia P. R. nie wskazuje z dużą dozą prawdopodobieństwa na istotne zmniejszenie się jego sprawności psychofizycznej jako kierowcy. Pomimo braku związku pomiędzy zachowaniem się P. R. wobec członów rodziny a jego uczestnictwem w ruchu drogowym w świetle ustalonych faktów istnieje konieczność skierowania go na przedmiotowe badania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co stanu zdrowia. Informacja o powyższych zastrzeżeniach, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów musi być wiarygodna, co wynika z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami / Dz. U. Nr 2 poz. 15/. W niniejszej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia P. R. jako kierującego, które organ administracji winien wyjaśnić. Nieprawidłowe było postępowanie organu administracji, który zamiast dążyć do wyjaśnienia sprawy, umorzył postępowanie. Zdaniem Sądu, zastrzeżenia co do stanu zdrowia P. R., podnoszone przez prokuratora są istotne, skoro dotyczą występowania u kierowcy prawdopodobnie choroby alkoholowej. Organ, działając z urzędu, posiadając powyższe informacje mógł po zebraniu stosownego materiału dowodowego w postaci odpisów z akt karnych, będących w posiadaniu sądu lub prokuratora oraz akt postępowania przed sądem rodzinnym w sprawie wniosku o poddanie P. R. przymusowemu leczeniu odwykowemu, podjąć odpowiednią decyzję w sprawie sygnalizacji prokuratora o występowaniu przedmiotowych zastrzeżeń co do stanu zdrowia P. R. Umorzenie postępowania przez organ bez podjęcia stosownych kroków w celu wyjaśnienia sprawy było przedwczesne. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego muszą wiązać się z jedynie jego uczestnictwem w ruchu drogowym, ponieważ niektóre choroby występujące u kierujących pojazdami, do których niewątpliwie należy choroba alkoholowa mogą mieć bezpośredni wpływ na sprawność psychomotoryczną kierowców. Zaznaczyć należy, że organ II instancji, ani organ I instancji nie informowały P. R. o przebiegu postępowania administracyjnego. Organ administracji naruszył art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którymi stojąc na straży praworządności podejmuje on wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nadto organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie przesądzając o końcowym wyniku postępowania, wskazane powyższej naruszenia stanowią wytyczne dla organu, w jakim kierunku powinno zmierzać ponowne rozpoznanie sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku oparte zostało na podstawie art. 152 powyższej ustawy.