II SA/Sz 803/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-10-24
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Andrzej Kołodziej, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona przez sąd administracyjny na podstawie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uchylić decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. W takim przypadku, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, nawet jeśli niezgodność aktu normatywnego ze Konstytucją została stwierdzona po wydaniu zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej ustalonej decyzją Burmistrza Gminy, a następnie utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący kwestionowali zasadność naliczenia opłaty, podnosząc, że nieruchomość przeznaczona jest na cele rolne, a jej podział nie spowodował konieczności wydzielenia nowych dróg. Zarzucali również nierzetelność operatu szacunkowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kołodziej,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi T. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...} nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących T. i A. S. kwotę [...] zł [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i uchwały Rady Miejskiej Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej dotyczącej wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej geodezyjnego podziału ustalił dla T. i A. S. właścicieli nieruchomości położonej
w obrębie ewidencyjnym [...] oznaczonej przed podziałem numerem działki [...] o pow. [...] m 2 opłatę adiacencką na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału została wydana na wniosek właścicieli nieruchomości i stała się ostateczna w dniu [...] r. Na podstawie operatu szacunkowego z dnia [...]r. ustalono, że wartość nieruchomości przed podziałem wynosiła [...] zł, a po podziale wynosi [...]zł. Operat szacunkowy sporządzony został zgodnie z zasadami określania wartości nieruchomości w celu ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu jej wartości na skutek geodezyjnego podziału, zawartymi w § 42 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r.
w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. 230 poz. 1924). Wzrost wartości nieruchomości wynosi [...] zł. Organ nie uwzględnił wniosku strony o umorzenie postępowania wskazując, że z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że teren działki nr [...]przeznaczony jest na cele rolne-łąki i pastwiska oraz na inne cele niż rolne i leśne tj. rezerwę terenu pod drobne fermy, usługi dla rolnictwa wraz z zabudową mieszkaniową. Z tego też względu dokonanie podziału nieruchomości wymagało uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt podziału, wydanej w oparciu o art. 93 ust.1 i art. 96 ust.1 i 4 ustawy.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnieśli że nieruchomość przeznaczona jest na cele rolne, a jej podział nie spowodował konieczności wydzielenia nowych dróg zatem przepis art. 98 ust. 4 ustawy
o gospodarce nieruchomościami nie może być zastosowany . Z tych względów postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i winno być umorzone. Nadto odwołujący podnieśli, że operat szacunkowy rzeczoznawcy jest niemiarodajny, nie ma jakiegokolwiek odniesienia do konkretnych rynkowych cen gruntu porównywalnych przy uwzględnieniu przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego i miejsca położenia nieruchomości. Wycena jest lakoniczna
i dowolna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. po rozpatrzeniu odwołania skarżących utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że nowo powstałe działki nie są przeznaczone wyłącznie na cele rolne. W tej sytuacji,
z powodu braku przesłanek z art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosowanie art. 98 ust. 4 tej ustawy nie zostało wyłączone. Z uwagi na fakt, że nowo powstałe działki gruntu nie posiadały dostępu do drogi [...], podziału nieruchomości dokonano pod warunkiem ustanowienia służebności drogowej na działkach nr [...] co w świetle art. 93 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami traktuje się jako wydzielenie nowych dróg, w tym przypadku dróg wewnętrznych.. Tak więc przyjmując stanowisko skarżących, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest na cele rolne, to jednak wbrew twierdzeniom skarżących, jej podział spowodował konieczność wydzielenia nowych dróg. W tej sytuacji stosowanie przepisu art. 98 ust. 4 ustawy w przedmiotowej sprawie nie zostało wyłączone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze za niezasadne uznało zarzuty dotyczące operatu szacunkowego bowiem operat został sporządzony zgodnie ze standardami opracowania tego rodzaju opinii rzeczoznawczych. Do określenia wartości rynkowej przedmiotowych gruntów wzięto pod uwagę transakcje ze sprzedaży gruntów o podobnym charakterze i przeznaczeniu .
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego art. 92 oraz art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zastosowania. Zdaniem skarżących przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest na cele rolne. Za niezasadne uznali stwierdzenie organu odwoławczego, że podział nieruchomości spowodował konieczność wydzielenia nowych dróg, bowiem kwestia ewentualnych dojazdów została zaplanowana przy pomocy służebności drogowych, które wbrew poglądowi organu II instancji nie są drogami wewnętrznymi. Skarżący podtrzymali zarzuty dotyczące operatu szacunkowego zawarte w odwołaniu.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów odmiennych niż podnosi strona skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. SK 19/06 (Dz. U. Nr 69 poz. 4680 ) orzekł, że art. 98 ust.4 w związku z art. 145 ust.2 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do
21 września 2004 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji.
Z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...]r. jak i decyzji Burmistrza Gminy z dnia
[...]r. wynika , że przepis art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, objęty przytoczonym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.
Stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego
o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, może stanowić podstawę wznowienia postępowania.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. B ustawy p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W wypadku podstawy wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 145 a § 1 k.p.a. należy przyjąć, że doszło do "naruszenia prawa" o którym mowa wart. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy p.p.s.a. także wtedy gdy Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją aktu normatywnego stanowiącego postawę prawną zaskarżonej decyzji, po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., a na podstawie art. 200 tej ustawy orzeczono o zwrocie kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło