II SA/Sz 804/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi Y. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 sierpnia 2024 r., nr 010070/680/4820680/2022 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 02 maja 2024 r., nr SW/1013563274. Decyzją z 2 maja 2024 r., nr SW/1013563274, wydaną na podstawie art. 25 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421, ze zm., zwanej dalej: "u.p.p.w.d.") Zakład Ubezpieczeń Społecznych, stwierdził, że świadczenie wychowawcze wypłacone Y. D. (zwanej dalej: "stroną", "skarżącą") na dziecko N. D., za okres od 1 czerwca 2022 r. do 30 listopada 2022 r., w łącznej kwocie 3000 zł stanowi nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i zobowiązał stronę do jego zwrotu łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Strona wniosła odwołanie od wskazanej decyzji, w którym podnosiła, że do Polski przyjechała 7 kwietnia 2022 r. i do dziś tu pozostaje. Dziecko strony uczy się w Polsce, tutaj też strona pracuje. Strona zwracała się Straży Granicznej o wyjaśnienie sprawy (pobytu), lecz nie uzyskała dotąd informacji. Decyzją z 5 sierpnia 2024 r., nr 010070/680/4820680/2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") oraz art. 28 ust. 1 u.p.p.w.d., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej: "organem II instancji"), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 2 maja 2024 r. Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej odwołaniem decyzji, ponieważ w dniu, na który ustalono prawo do świadczenia wychowawczego, strona oraz jej dziecko nie posiadali legalnego pobytu w Polsce. Organ II przywołał art. 2 ust. 1 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej: "ustawa"). Wyjaśnił, iż na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalił, że dziecko strony przybyło do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie w dniu 7 kwietnia 2022 r. Dziecko strony utraciło legalny pobyt w Polsce w związku z wyjazdem z terytorium Polski 27 maja 2022 r., a ponowny przyjazd do Polski nie został odnotowany przez Komendanta Głównego Straży Granicznej jako przyjazd obywatela Ukrainy w związku działaniami wojennymi. Kierując się powyższym, organ II instancji stwierdził, że z dniem 27 maja 2022 r. dziecko strony utraciło uprawnienia pobytowe w Polsce, a tym samym prawo do pobierania świadczenia wychowawczego. W dniu 26 stycznia 2024 r. Straż Graniczna zaktualizowała swój rejestr w ten sposób, że przyznała stronie prawo do legalnego pobytu w Polsce od 18 sierpnia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. Organ II instancji zauważył, że organ I instancji kilkukrotnie zwracał się do strony z prośbą o wyjaśnienie niezgodności w sprawie statusu oraz o skontaktowanie się z jednostką Straży Granicznej, gdzie miało miejsce przekroczenie granicy i zaktualizowanie ww. rejestru. Strona nie dostarczyła informacji ze Straży Granicznej o podjętych działaniach. Z uwagi na powyższe organ II instancji uznał, że wypłacone świadczenie wychowawcze za okres wskazany w decyzji, stanowi nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze. Y. D. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z 5 sierpnia 2024 r., wnosząc o jej uchylenie. Wydanej decyzji, skarżąca zarzuciła bezpodstawne orzeczenie zwrotu nienależnego świadczenia wychowawczego. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z : 1) przesłuchania skarżącej, 2) pisma Urzędu Miejskiego w P. z 5 sierpnia 2024 r., 3) z akt postępowania w Wydziale Obywatelskim Urzędu Miejskiego w P. nr wniosku SO.5342.15.2023, 4) korespondencji mailowej z placówką Straży Granicznej, 5) pisma Straży Granicznej z 20 marca 2024 r., 6) zaświadczenia o nadaniu numeru PESEL wraz z adnotacją Burmistrza P. od kiedy małoletni posiada status UKR, na okoliczność, że dziecko skarżącej posiada status UKR nieprzerwanie od 4 maja 2022 r., że podejmowane były czynności związane z aktualizacją rejestrów Straży Granicznej i że pobyt małoletniego na terytorium Polski jest legalny. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że od 4 maja 2022 r., nieprzerwanie wraz z synem posiadają status UKR, zostały im nadane numery PESEL oraz zostali umieszczeni w rejestrze pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi. Wobec ustalenia, na podstawie rejestru, że ponowny przyjazd dziecka do Polski nie został odnotowany, skarżąca wskazała, że przekroczyli granicę przez N. , czyli przez państwo, które należy do strefy Schengen, w związku z czym nie zostali poddani kontroli granicznej w Polsce. Dlatego też przekroczenie to nie jest widoczne w systemie sprawdzającym Straży Granicznej. Skarżąca wyjaśniła, że w związku z powyższym wystosowała wniosek o rejestrację pobytu obywatela Ukrainy na terytorium RP. W dniu 20 marca 2024 r. zostały dodane właściwe dane uzupełniające poprzez dodanie kategorii "ewakuowany/uchodźca wojenny". Ponadto skarżąca złożyła do Urzędu Miejskiego w P. wniosek w sprawie przywrócenia statusu UKR jej małoletniemu synowi. Otrzymała informację, że status ten przywrócono w rejestrze PESEL na wniosek złożony przez skarżącą 20 marca 2023 r. Na drugi wniosek o usunięcie niezgodności, przywrócono ciągłość statusu UKR syna skarżącej, z pierwotną datą – 4 maja 2022 r. w związku z błędnie zabranym statusem przez Straż Graniczną. Skarżąca wyjaśniła, że wyjazd dziecka za granicę nastąpił 27 maja 2022 r., a powrót do Polski nastąpił w dniu 14 czerwca 2022 r., zatem wyjazd nie przekroczył 30 dni, czyli nie został naruszony art. 2 ust. 1 ani art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy. Powołując się art. 4 ust. 17b wskazanej ustawy, skarżąca nadmieniła, że dokonuje się przywrócenia statusu UKR w rejestrze PESEL z datą przywrócenia statusu UKR z datą jego utraty. Skarżąca uważa, że razem z synem posiadają nieprzerwanie status UKR i legalnie przebywają na terytorium RP, czyli spełniają wymagane warunki, aby otrzymywać świadczenie wychowawcze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uroszczonym. W piśmie z 4 grudnia 2024 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1) biletów lotniczych z 14 czerwca 2022 r., na okoliczność, że skarżąca i jej dziecko wracali w tej dacie z wakacji przez N. do Polski i opuszczenie kraju nie trwało dłużej niż 30 dni, 2) pisma z 22 października 2024 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej wraz z potwierdzeniem nadania na okoliczność, że skarżąca podejmowała próby wyjaśnienia dlaczego w rejestrze Straży Granicznej nie odnotowano powrotu syna do Polski w dniu 14 czerwca 2022 r., 3) pisma z 12 listopada 2024 r. Komendanta Głównej Straży Granicznej na okoliczność braku nieprawidłowości w zakresie prowadzonego rejestru oraz tego, że dane do rejestru zaciągają się automatycznie po ich ujawnieniu przez organ wykonawczy gminy, 4) pisma z 28 listopada 2024 r. Burmistrza P. na okoliczność przywrócenia ciągłości statusu UKR z datą 14 czerwca 2022 r. w stosunku do dziecka skarżącej, 5) pisma z 25 listopada 2024 r. Burmistrza P. na okoliczność przywrócenia ciągłości statusu UKR z datą 14 czerwca2022 w stosunku do skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 –t.j.), dalej jako "p.p.s.a.", w związku z wnioskiem organu oraz zważywszy, że skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. W badanej sprawie organ I instancji uznał, że wypłacone w okresie od 1 czerwca 2022 r. do 30 listopada 2022 r. świadczenie wychowawcze było świadczeniem nienależnie pobranym. Konsekwencją tego było zobowiązanie skarżącej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Jako materialnoprawną podstawę decyzji organ I instancji przywołał art. 25 u.p.p.w.d., bez wskazania właściwego punktu tego przepisu, który został zastosowany. Jest to praktyka wadliwa, bowiem w art. 25 ust. 2 przywołanej ustawy enumeratywnie wymieniono podstawy pozwalające uznać wypłacone świadczenie za nienależnie pobrane. Zgodnie z treścią tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się: 1) (uchylony); 1a) (uchylony); 2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie; 3) (uchylony); 4) (uchylony); 5) świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, której świadczenie zostało przyznane, z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; 6) świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia. Należy w tym miejscu podkreślić, że wydając decyzję o uznaniu nienależnie pobranego świadczenia organ winien wskazać podstawę prawną rozstrzygnięcia, ze wskazaniem właściwego punktu, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić w oparciu o jakie okoliczności faktyczne i prawne podjął rozstrzygnięcie. Każda z wymienionych w art. 25 ust. 2 u.p.p.w.d. przyczyn pozwalających na uznanie świadczenia za nienależnie pobrane stanowi odrębną podstawę żądania jego zwrotu, a organ winien szczegółowo rozważyć, czy przesłanki wymienione w określonym punkcie wskazanego przepisu w rozpoznawanej sprawie występują i jakie zgromadzone przez organ dowody o tym świadczą. Decyzja organu I instancji elementów takich nie zawiera, co stanowi istotne naruszenie prawa – art. 107 § 3 k.p.a., który zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.p.w.d. znajduje w sprawach tego typu zastosowanie. Wydanie decyzji, która rozstrzyga o istotnych uprawnieniach i obowiązkach adresata bez uzasadnienia stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego i utrudnia dokonane kontroli instancyjnej takiego rozstrzygnięcia. Decyzja organu odwoławczego błędy organu I instancji w tym zakresie naprawiła, bowiem organ ten w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił skarżącej z jakich względów uznał, że świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej uznał za nienależnie pobrane. W dalszym ciągu jednak nie wskazano w decyzji pełnej podstawy prawnej powołując się ogólnie na art. 25 u.p.p.w.d. W ocenie sądu, wyrażony w uzasadnieniu decyzji pogląd, z którego wynika, że wyłączną podstawą ustalenia, iż dziecko skarżącej posiada status "UKR" jest rejestr prowadzony przez Komendanta Głównego Straży Granicznej jest wadliwy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 167 ze zm.), dalej jako "ustawa", obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, na wniosek złożony w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 736, dalej: u.e.l.). Obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, któremu numer PESEL nadano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nadaje się w rejestrze PESEL, na jego wniosek, o którym mowa w ust. 1, status, o którym mowa w art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, i wprowadza się jego dane do rejestru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (ust. 1a). Przepis art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności stanowi zaś, że w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzony jest status cudzoziemca oznaczony jako UKR - w przypadku osoby, której nadano numer PESEL na podstawie art. 4 ustawy. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 czerwca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki. Uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (tj. legalnego pobytu) pozbawia obywatela Ukrainy wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni (art. 11 ust. 2 ustawy). Kwestia rejestru została uregulowana w art. 3 cytowanej ustawy. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu, Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy (...). W rejestrze tym przechowuje się m.in. informację o dacie początkowej okresu pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznawanego za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 (art. 3 ust. 4 pkt 3). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy w przypadku gdy wjazd obywatela Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie został zarejestrowany przez komendanta placówki Straży Granicznej podczas kontroli granicznej lub nastąpił przez granicę, na której nie jest prowadzona kontrola graniczna osób przekraczających tę granicę, Komendant Główny Straży Granicznej rejestruje pobyt obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na jego wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy Komendant Główny Straży Granicznej umieszcza dane w rejestrze, o którym mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia przekazania przez organy gminy informacji o złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1. Jak wynika z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy, obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach, z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Stosownie do art. 26 ust. 3a ustawy, Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, oraz dofinansowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, oraz, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, informację o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2. Zgodnie z art. 26 ust. 3c, 3g, 3h i 3i ustawy, ZUS jest obowiązany do weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3 i z rejestru PESEL. Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu, jeżeli otrzymujący te świadczenia obywatel Ukrainy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, lub dziecko, na które przysługuje świadczenie, wyjedzie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 3g, wjedzie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, świadczenie wychowawcze wypłaca się od miesiąca, w którym wstrzymano ich wypłatę, o ile są spełnione warunki uprawniające do tego świadczenia. Weryfikując zasadność wniosku o przyznanie świadczenia przez obywatela Ukrainy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy oraz kontrolując dalsze pobieranie świadczenia, ZUS jest uprawniony do korzystania z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego SG (zawierającego m.in. informacje o dacie wjazdu i wyjazdów z terytorium RP) oraz rejestru PESEL (w zawierającego informację o statusie cudzoziemca - UKR). Nie oznacza to jednak ograniczenia postępowania dowodowego wyłącznie do sprawdzenia danych w ww. rejestrze, co miało miejsce w kontrolowanej sprawie. W systemie teleinformatycznym mogą bowiem wystąpić błędy, czego rozpatrywana sprawa jest najlepszym przykładem. Podkreślenia wymaga, że obowiązujące przepisy uzależniają przyznanie świadczenia od legalności pobytu, a nie od dokonania odpowiedniej adnotacji w rejestrze. Niewątpliwie rejestr prowadzony przez Komendanta Głównego Straży Granicznej stanowi dowód legalnego pobytu w Polsce, jednakże nie może prowadzić do uznania, że jest to wyłączny dopuszczalny dowód w tym zakresie jak zdaje się uważać organ (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Krakowie z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 862/24, z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 806/24, z 10 września 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 974-981, w Białymstoku z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 478/24, w Kielcach z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 257/24, w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 304-305/24, w Gliwicach z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 629/24). W ocenie Sądu rejestr ten ma niewątpliwie funkcję ewidencyjną, a z wpisem do rejestru ustawa wiąże określone skutki, jednak przepisy cytowanej ustawy nie wskazują, że warunkiem legalności pobytu obywatela Ukrainy (o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy) w Polce jest uzyskanie wpisu do rejestru Straży Granicznej. Opierając się na błędnej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy, zdaniem sądu organ przedwcześnie wydał negatywne dla Strony rozstrzygnięcie, nie poprzedzając go wnikliwym postepowaniem dowodowym w celu ustalenia istotnych w sprawie okoliczności. Z akt sprawy oraz załączonych do skargi dokumentów wynika, że zarówno skarżąca jak i dziecko posiada status uchodźcy UKR - cudzoziemca, któremu nadano numer PESEL w związku z konfliktem na terytorium Ukrainy (powiadomienia o nadaniu nr PESEL z dnia 4 maja 2022 r.). Natomiast organy oparły się wyłącznie na informacjach z rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną i nie dokonały analizy przekładanych przez skarżącą informacji, z których jednoznacznie wynika, że wprowadzenie zmian do tego rejestru nie jest możliwe. Zauważyć jednak należy, że inne dokumenty, jednoznacznie wskazują na to, że dziecko skarżącej w okresie objętym decyzją przebywało na terenie RP, w tym uczęszczało do szkoły w roku szkolnym 2022/2023, co wprost wynika z wystawionego przez placówkę zaświadczenia. Z kolei z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, m.in. z pisma z Urzędu Miejskiego w P. z dnia 5 sierpnia 2024 r. wynika, że syn skarżącej posiada nieprzerwanie status "UKR" od dnia 4 maja 2022 r., Status został przywrócony na wniosek skarżącej. Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że przypadku przywrócenia nienależnie zabranego statusu UKR w trybie usuwania niezgodności, nie wprowadza się daty ponownego przekroczenia granicy do systemu Straży Granicznej. Nie jest to bowiem nadanie statusu, a jedynie przywrócenie ciągłości. Skoro tak to nie sposób uznać, że dziecko skarżącej utraciło status gwarantujący przyznanie świadczenia, a uznanie wypłaconego skarżącej za okres od 1 czerwca 2022 r. do 30 listopada 2022 r. świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane było wadliwe. Rozstrzygnięcie zostało bowiem podjęte bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i umożliwienia skarżącej wykazania, iż pobyt dziecka na terenie RP jest po pierwsze legalny, a po wtóre ma charakter ciągły. Sąd podziela wyrażony w wyroku WSA w Szczecinie z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 805/24 pogląd, iż to ZUS powinien we własnym zakresie kontaktować się z Komendantem Głównym Straży Granicznej oraz Urzędem Miejskim celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości nie przerzucając ciążącego na nim obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego na stronę postępowania. Należy przy tym zauważyć, że z art. 26 ust. 3i ustawy wynika, że ZUS jest obowiązany do weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego "w szczególności" na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL. Oznacza to, że dane z rejestrów publicznych stanowią tylko jeden z możliwych środków dowodowych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 629/24). W ocenie sądu, w badanej sprawie doszło do naruszenia art. 26 ust. 3c, 3d, 3g ustawy w zw. z art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa ZUS. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności w oparciu o wszelkie dostępne dokumenty ustali rzeczywisty status skarżącej i dziecka, będącego pod jej opieką, w kontekście prawa od świadczenia wychowawczego za wskazany w zaskarżonej decyzji okres i dokona oceny, czy wypłacone skarżącej świadczenie było świadczeniem nienależnie pobranym. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w CBOSA, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.