II SA/Sz 807/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-10-24
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która zaprzestała faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, ale nie uzyskała formalnej decyzji o wyrejestrowaniu jej z ewidencji działalności gospodarczej, może być uznana za osobę bezrobotną i uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla spełnienia warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, istotne jest nie tylko faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, ale przede wszystkim brak figurowania w ewidencji działalności gospodarczej. Brak formalnej decyzji o wyrejestrowaniu działalności, nawet przy faktycznym zaprzestaniu jej prowadzenia, uniemożliwia przyznanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Interpretacja ta jest zgodna z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła J.J., który został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku. Po pewnym czasie postępowanie zostało wznowione z urzędu z powodu uzyskania informacji o wykreśleniu J.J. z ewidencji działalności gospodarczej z datą późniejszą niż data rejestracji jako bezrobotny. W wyniku wznowienia, organ odmówił przyznania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, co zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę. J.J. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy o promocji zatrudnienia, twierdząc, że faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności w 2004 r. i złożył wniosek o wyrejestrowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku oddala skargę
Decyzją z dnia (...( Prezydent Miasta Ś. orzekł o uznaniu J.J. za osobę bezrobotną z dniem 17 listopada 2004 r., przyznając mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości (...( od dnia 25 listopada 2004 r.
Z powodu upływu maksymalnego okresu pobierania przyznanego zasiłku dla bezrobotnych, decyzją z dnia (...(, Prezydent Miasta Ś. orzekł o utracie przez J.J. prawa do zasiłku z dniem 25 maja 2005 r.
Postanowieniem z dnia (...( Prezydent Miasta Ś., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania J.J. z dniem 17 listopada 2004 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 25 listopada 2004 r., zakończone decyzją z dnia (...( oraz w sprawie utraty przez J.J. prawa do zasiłku od dnia 25 maja 2005 r., zakończone decyzją z dnia (...(.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, m.in., że w dniu 26 lutego 2007 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta Ś. z dnia (...( o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, z dniem 21 lutego 2007 r., wpisu dokonanego w dniu 16 września 2003 r. dotyczącego działalności – usługi kosmetyczne, pod nazwą "X", rozpoczętej przez J.J. dnia 22 września 2003 r.
W wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, Prezydent Miasta Ś., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, decyzją z dnia (...( uchylił własną decyzję z dnia (...( orzekającą o uznaniu J.J. z dniem 17 listopada 2004 r. za osobę bezrobotną i przyznającą prawo do zasiłku od dnia 25 listopada 2004 r. oraz własną decyzję z dnia (...( orzekającą o utracie przez J.J. prawa do zasiłku od dnia 25 maja 2005 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Jednocześnie, w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), Prezydent Miasta Ś. orzekł o odmowie uznania J.J. za osobę bezrobotną z dniem 17 listopada 2004 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia 25 listopada 2004 r.
J.J. złożył od tej decyzji odwołanie do Wojewody (...( wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:
- art. 80 kpa, przez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że J.J. nie dokonał wyrejestrowania działalności z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miejski w Ś.,
- art. 77 kpa, poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez zaniechanie wystąpienia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego w Ś. o udzielenie informacji, kiedy dokonał wyrejestrowania prowadzonej działalności pod nazwą "X".
J.J. oświadczył, że działalność gospodarczą pod nazwą "X" wyrejestrował w Urzędzie Skarbowym w Ś. w dniu 5 listopada 2004 r. W tym samym okresie wyrejestrował działalność w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, jak również w Urzędzie Miejskim w Ś. Fakt wyrejestrowania działalności w Urzędzie Miejskim nie został potwierdzony przez organ rejestrujący żadną decyzją, ani zaświadczeniem. Zdaniem odwołującego, organ I instancji winien z należytą starannością zbadać podnoszone przezeń wyjaśnienia odnoszące się do faktu dopełnienia obowiązku wyrejestrowania w 2004 r. prowadzonej przez niego działalności z ewidencji działalności gospodarczej.
W efekcie rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda (...(, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzją z dnia (...(, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Wojewoda (...( ustalił, że J.J. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 17 listopada 2004 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od 25 listopada 2004 r. Z dniem 25 maja 2005 r. utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu rejestracji podpisał oświadczenie, iż jest osobą nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesił oraz, że zobowiązuje się do bezzwłocznego powiadamiania organu zatrudnienia o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej. J.J. otrzymał również "Informację dla osób rejestrujących się PUP".
Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczności wyrejestrowania działalności w ZUS i US organ odwoławczy wskazał, że istotny w sprawie jest fakt niewyrejestrowania prowadzonej działalności z ewidencji działalności gospodarczej. Bez znaczenia jest, że J.J. nie prowadził działalności gospodarczej podczas gdy był zarejestrowany w urzędzie pracy, ponieważ uprzednio działalności tej nie wyrejestrował z ewidencji działalności gospodarczej.
Wojewoda nie dał wiary twierdzeniom J.J., iż zgłosił likwidację działalności "X" w listopadzie 2004 r., bowiem nie zostało to potwierdzone żadną decyzją, ani zaświadczeniem. Istnieje natomiast decyzja z dnia (...( o wykreśleniu w/w działalności z dniem 21 lutego 2007 r., zgodnie z wnioskiem strony, co pozwala przyjąć, iż jest to pierwsza decyzja w tej sprawie, zaś z akt sprawy nie wynika, że strona ją zakwestionowała.
J.J. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając jej:
- obrazę art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, polegającą na przyjęciu, że osoba, wobec której nie podjęto decyzji o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej nie może korzystać ze statusu bezrobotnego niezależnie od tego, czy faktycznie działalność taką prowadzi, a także niezależnie od tego, czy wniosek o wyrejestrowanie z ewidencji działalności gospodarczej złożyła,
- naruszenie art. 7 i art. 9 kpa, poprzez nie wyjaśnienie, czy skarżący złożył wniosek o wyrejestrowanie działalności gospodarczej w listopadzie 2004 r. oraz brak pouczenia skarżącego, iż fakt złożenia wniosku o wyrejestrowanie działalności gospodarczej może wykazywać wszelkimi dostępnymi dowodami, a nadto, że okoliczność ta ma decydujące znaczenie w sprawie.
W ocenie skarżącego, przedstawiona przez organy interpretacja art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest zbyt formalistyczna i sprzeczna z duchem ustawy. Fakt, że skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w dniu zgłoszenia wniosku o uznanie za bezrobotnego jak i przez cały czas korzystania z takiego statusu jest bezsporny, o czym świadczą:
- zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...( potwierdzające zgłoszenie likwidacji działalności gospodarczej pod nazwą "X" w dniu 5 listopada 2004 r.,
- zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w Ś. z dnia (...(, potwierdzające okresy obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 marca do 12 maja 2002 r. i od 22 września do 31 października 2003 r.,
- oświadczenie J.B. o złożonej przez J.J. rezygnacji z poddzierżawiania miejsca w zakładzie przy ul. (...( z dniem 1 listopada 2003 r.
Odpowiadając na skargę Wojewoda (...( wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana w tym zakresie ocena zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem kontroli przez Sąd stała się decyzja kończąca postępowanie przeprowadzone w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, w trybie wznowienia postępowania. Dlatego, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy w sprawie zaistniały przesłanki do wzruszenia pierwotnych decyzji ostatecznych rozstrzygających o statusie J.J. jako bezrobotnego i przysługujących mu z tego tytułu uprawnieniach.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa powołanym przez Prezydenta Miasta Ś. W podstawie prawnej postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 7 marca 2007 r., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu, uzasadnione było powołanie się w tym zakresie przez organ I instancji na uzyskanie informacji o wydaniu w dnia (...( decyzji nr (...( o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, z dniem 21 lutego 2007 r., wpisu dokonanego w dniu 16 września 2003 r., dotyczącego działalności prowadzonej przez J.J. pod nazwą "X", rozpoczętej 22 września 2003 r. Niewątpliwie była to nowa okoliczność nieznana organowi w dniu podejmowania decyzji z dnia (...( przyznającej skarżącemu status osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku jak i decyzji z dnia (...( orzekającej o utracie prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu do jego pobierania. Nie zmienia tej oceny fakt, że decyzje te formalnie podpisał Prezydent Miasta Ś., bowiem w przypadku decyzji wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) występował jako starosta, zaś dokonując wpisu lub wykreślenia z ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą działał jako organ gminy.
Stanowiąca podstawę wznowienia postępowania okoliczność posiadania przez J.J. wpisu w ewidencji podmiotów gospodarczych podjętej przezeń w 2003 r. była nie tylko nową okolicznością nieznaną dotychczas organowi, ale także okolicznością istotną dla sprawy z punktu widzenia uprawnień J.J. do posiadania statusu osoby bezrobotnej w 2004 i 2005 r. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), za osobę bezrobotną może być uznana osoba, która, m.in., "nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników" (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f). Wskazana zasada obowiązywała zarówno w dniu uzyskania przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej (w listopadzie 2004 r.) jak i w dniu podejmowania przez Wojewodę (...( zaskarżonej decyzji.
Z treści w/w przepisu wynika, że dla spełnienia warunków umożliwiających uzyskanie statusu bezrobotnego i uprawnień z tym związanych, istotne jest nie tylko "faktyczne" nie prowadzenie przez daną osobę działalności gospodarczej, lecz nie figurowanie w ewidencji działalności gospodarczej. Okoliczność zaprzestania prowadzenia podjętej działalności gospodarczej jest niewystarczająca, z punktu widzenia postanowień ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem Sądu, wykładnia językowa normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f w/w ustawy, nie pozwala na uwzględnienie postawionego organom zarzutu "zbyt formalistycznej" i nieprawidłowej interpretacji powołanego przepisu.
Powyższe oznacza, że za chybione należy uznać zarzuty niewyjaśnienia w trakcie postępowania administracyjnego, czy i kiedy skarżący złożył do organu ewidencyjnego wniosek o wyrejestrowanie działalności gospodarczej pod nazwą "X". Istotne bowiem było to, że wnosząc o uznanie za osobę bezrobotną i przyznanie zasiłku – skarżący, co było w jego interesie, nie uzyskał potwierdzenia (decyzji) od organu ewidencyjnego, w przedmiocie wykreślenia z ewidencji podmiotów gospodarczych. J.J. rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś., pomimo uzyskania pouczeń w tym zakresie, stosowną decyzję otrzymał dopiero w dniu 21 lutego 2007 r. (dowód: potwierdzenie uzyskania "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy" podpisane przez skarżącego w dniu 17 listopada 2004 r. (...(; decyzja Prezydenta Miasta Ś. z dnia (...().
W takim stanie rzeczy za zgodne z prawem należy uznać stanowisko Wojewody (...(, który utrzymał w mocy wydaną przez Prezydenta Miasta Ś. decyzję uchylającą, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa wcześniejsze orzeczenia tego organu i odmawiającą skarżącemu przyznania statusu bezrobotnego z dniem 17 listopada 2004 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia 25 listopada 2004 r. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło