II SA/Sz 809/25

WyrokWSA w Szczecinie2026-03-05

Skład orzekający: WSA Arkadiusz Windak, WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, WSA Wiesław Drabik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość znajduje się w odległości około 100-150 metrów od planowanej inwestycji budowlanej, a odległość od projektowanej zabudowy wynosi około 50-130 metrów, może być uznana za stronę postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a tym samym za stronę w postępowaniu o wznowienie tego postępowania?
Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę przysługuje wyłącznie inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zabudowie terenu. W przypadku braku takich ograniczeń, które naruszałyby prawo do zabudowy nieruchomości sąsiedniej, osoba taka nie jest stroną postępowania, a co za tym idzie, nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę hali produkcyjno-magazynowej. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że posiada interes prawny jako właścicielka sąsiednich nieruchomości, które mogą być dotknięte oddziaływaniem inwestycji. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ jej nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 5 września 2025 r. nr AP-2.7840.157.2025.PZ(1) w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta [...] (dalej: "organ I instancji") działając na podstawie art. 151 § 1, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku z 22 lipca 2024 r. (data wpływu do organu 25 lipca 2024 r.) złożonego przez A. Z. (dalej: "skarżąca", "strona", "wnioskodawczyni"), we wznowionym postanowieniem z 5 maja 2025 postępowaniu, decyzją z 18 czerwca 2025 r., nr NA.681.401.6.2024/2025.SI2, odmówił uchylenia (ostatecznej) decyzji własnej nr 431/2024 z 29 maja 2024 r., zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę hali produkcyjno-magazynowej wraz z zagospodarowaniem terenu dz. ew. nr geod. [...] obr. M. gm. K., dalej: "decyzja pb" z powodu niestwierdzenia przesłanki do uchylenia decyzji w oparciu wskazany we wniosku art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W motywach uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, dokonał analizy odpowiedzi na wezwanie organu do wskazania przez wnioskodawczynię ustawowej podstawy upoważniającej do stwierdzenia, że dz. nr geod. [...] w M. , leży w obszarze oddziaływania w/w obiektu i tym samym, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przysługuje jej status strony postępowania. Organ I instancji zaprezentował stanowisko składającej wniosek, że sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji pb. Stroną takiego postępowania powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale także osoby, na których nieruchomości planowane roboty mogą potencjalnie oddziaływać. Takie twierdzenie, w ocenie orzekającego organu, nie znajduje jednak swojego oparcia w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jest podstawą do ustalania kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Odwołując się do definicji obszaru oddziaływania obiektu zawartej w art.20 ustawy Prawa budowlane i poglądów orzecznictwa sądowego organ I instancji wyjaśnił, że art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i liczbę stron w postępowaniu o wydanie pozwolenie na budowę zawęża wyłącznie do władających terenem znajdującym się w obszarze oddziaływania obiektu, określonym na ww. zasadach. Interes prawny strony postępowania nie jest więc związany z odległością (subiektywnym odczuciem bliskości) danej nieruchomości od planowanej inwestycji, ale z koniecznością wykazania, że inwestycja ta będzie oddziaływać na daną nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę, stosownie do konkretnych przepisów prawa materialnego. Brak takiego wykazania, czyli realnie występującego prawnego ograniczenia możliwości zabudowy konkretnej nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie obiektu, musi skutkować ustaleniem przez organ administracji nieistnienia interesu prawnego danego podmiotu (właściciela, użytkownika wieczystego albo zarządcy nieruchomości ) i odmową uznania za stronę postępowania na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 4 k.p.a. (w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Zgodnie z treścią projektu budowlanego zatwierdzonego na podstawie decyzji pb, obszar oddziaływania projektowanej na działce nr geod. [...] hali o wysokości 12 m i powierzchni zabudowy ok. 3400 m2 (z której użytkowaniem, jak wynika z rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym, nie są związane emisje, których poziom przekraczałby dopuszczalne normy na działkach sąsiednich), zamyka się w granicach działki inwestycyjnej. Organ I instancji wskazał, że dokonując przed wydaniem decyzji pb kontroli projektu budowlanego uznał, że ustalenia projektanta w tym zakresie są prawidłowe - projektowany obiekt został usytuowany na terenie działki [...] przy zachowaniu odległości od granic działek sąsiednich (oraz usytuowanych na nich obiektów budowlanych) wynikających z obowiązujących warunków technicznych oraz przy spełnieniu warunków określonych w decyzji Wójta [...] o warunkach zabudowy terenu. Dlatego brak jest podstawy prawnej (ustalanej na podstawie art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane - w oparciu o obowiązujące normy prawa materialnego, a w szczególności przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) do uznania, że dz. nr geod. [...] (prawidłowo: nr [...] – dopisek WSA) w [...] położona, jak to ustalono w trakcie postępowania, w odległości ok. 100 m od dz. nr geod. [...] (odległość między budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym na działce a projektowaną halą wynosi ok. 150 m) leży w obszarze oddziaływania w/w obiektu. Dodatkowym argumentem, według organu I instancji, jest okoliczność wprowadzenia z dniem 1 sierpnia 2024 r. do przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, unormowania zawartego w § 12 ust. 11, zgodnie z którym budynek produkcyjny lub magazynowy o pow. zabudowy przekraczającej 1000 m2 należy sytuować w odległości nie mniejszej niż 30 m od istniejącej lub projektowanej zabudowy mieszkaniowej. Intencją wprowadzenia tego przepisu jest niewątpliwie dodatkowe zabezpieczenie terenów mieszkaniowych przed sąsiedztwem tego rodzaju przedsięwzięć. Tak więc przywołanie wskazanego przez skarżącą orzecznictwa (niedotyczącego zasad ustalania stron na etapie wydawania pozwolenia na budowę) jako uzasadnienia dla posiadania statusu strony w przedmiotowej sprawie, w przypadku budynku jednorodzinnego zlokalizowanego w znacznie większej odległości od hali objętej pozwoleniem na budowę (ok. 150 m), tym bardziej nie może stanowić przesłanki dla wznowienia postępowania. A. Z., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła organowi naruszenie: art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, art. 28 k.p.a., art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, art. 8 ust. 2 k.p.a., art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 k.p.a., błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odwołująca się posiada wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny do wystąpienia w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w charakterze strony oraz nierozpoznanie istoty sprawy poprzez badanie obszaru oddziaływania inwestycji w stosunku do działki nr [...] w M. a nie nieruchomości stanowiącej własność składającej odwołanie. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda wydał 5 września 2025 r. decyzję nr AP-2.7840.157.2025.PZ(1), w której na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm. dalej: "u.p.b.") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił instytucję wznowienia postępowania na tle przepisów k.p.a. oraz pojęcie strony w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów u.p.b. W szczególności wyjaśnił, że status strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przysługiwać będzie wyłącznie osobie, która po pierwsze, posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Po drugie, nieruchomość ta dozna ograniczeń w dopuszczalnej dotychczas zabudowie na skutek realizacji projektowanego obiektu. Oba te elementy muszą wystąpić łącznie. Nawet samo sąsiedztwo z działką inwestycyjną nie oznacza, że właściciel sąsiedniej działki jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Organ II instancji na podstawie zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu inwestycji, w tym części rysunkowej ustalił, że lokalizacja inwestycji nastąpiła stosownie do uzyskanej przez inwestora decyzji ustalającej warunki zabudowy - decyzja Wójta Gminy K. nr 36/2024 z 6 lutego 2024 r. (znak: PP.6730.182.2023.MW), dalej: "decyzja wz". Dalej organ odwoławczy ustalił, że wnioskodawczyni jest właścicielem działki nr [...], obręb M., dla której prowadzona jest księga wieczysta numer [...], jak i współwłaścicielem działki nr [...]. Działka nr [...] zlokalizowana jest od terenu inwestycyjnego w odległości około 93 m, zaś działka nr [...] w odległości około 23 m. Przy czym w stosunku do projektowanej zabudowy działka nr [...] zlokalizowana jest w odległości około 128 m, zaś działka nr [...] w odległości około 52 m. W stosunku zaś do zlokalizowanej na działce nr [...] zabudowy działka inwestycyjna zlokalizowana jest w odległości około 101 m, zaś projektowana zabudowa w odległości około 136 m. Działka nr [...] jest działką niezabudowaną, działką drogową, stanowiącą ulicę Magiczną, o szerokości około 9-10 m. Odległość działki nr [...] w stosunku do projektowanej hali wynosi około 52 m. Organ II instancji ustalił również, że usytuowanie projektowanych budynków nastąpiło stosownie do postanowień § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie MI"). Przy czym w sprawie zakończonej decyzją pb nie miał zastosowania § 12 ust. 11 ww. rozporządzenia, który wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2024 r., tj. po wydaniu decyzji z 29 maja 2024 r. (vide.: § 3, jak i § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2023 r., poz. 2442). Biorąc pod uwagę usytuowanie projektowanego budynku na działce inwestycyjnej, w stosunku do działek wnioskodawczyni i zabudowy zlokalizowanej na jej nieruchomościach, formę architektoniczną projektowanego obiektu, w szczególności wysokość, w analizowanym stanie faktycznym nie zachodzi zjawisko przesłaniania i zacieniania (§ 13 i § 60 rozporządzenia MI), jak i nie naruszono norm określających usytuowanie obiektu z uwagi na bezpieczeństwo przeciwpożarowe (§ 271-273 rozporządzenia MI). Jednocześnie organ odwoławczy ustalił, że na działce inwestycyjnej zaprojektowano 10 miejsc postojowych o wymiarach 2,5 m x 5 m na powierzchni utwardzonej w odległości powyżej 3 m od granicy działek sąsiednich, co spełnia przepisy § 19 rozporządzenia MI. Projektowany zbiornik na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3, usytuowany w odległości 9 m od granicy z działką nr [...] i 7,5 m od granicy z działką drogową nr [...], w promieniu 15 m od którego nie zlokalizowano okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych spełnia wymagania § 36 rozporządzenia MI. Podobnie ustalono, że w promieniu 30 m od lokalizacji zbiornika nie występuje studnia dostarczająca wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, co spełnia wymagania § 31 rozporządzenia. Odległość miejsca gromadzenia odpadów od okien i drzwi od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi jest większa niż 10 m, a odległość od granicy działki budowlanej wynosi minimum 3 m, co jest zgodne z § 23 rozporządzenia MI. Poza tym ustalono, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu odprowadzanie wód opadowych nastąpi na własny teren nieutwardzony. Istniejące ukształtowanie terenu zapewnia odpływ wód opadowych i roztopowych na własny teren nieutwardzony na działce budowlanej. Nie zmienia się naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych, a wody nie będą w żadnym wypadku kierowane na tereny sąsiednich nieruchomości. Woda do projektowanej hali dostarczana będzie z istniejącego wodociągu zlokalizowanego na terenie działki nr [...], zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie z istniejącego złącza kablowego, zlokalizowanego przy granicy działki budowlanej, a zaopatrzenie w energię cieplną z własnego źródła, tj. indywidualnej pompy ciepła zasilanej elektrycznie. Obsługa terenu inwestycji odbywać się będzie poprzez zjazd z drogi oznaczonej działką nr [...]. Powyższe rozwiązania projektowe odpowiadają również ustaleniom decyzji wz. Dodatkowo w projekcie budowlanym wskazano, że nie przewiduje się aby obiekt w trakcie realizacji i użytkowania emitował szkodliwe gazy, pyły lub płyny. Uciążliwości związane z hałasem i wibracje będą ograniczać się do granic terenu objętego wnioskiem. Analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie pozwoliła organowi II instancji uznać, że działki nr [...] i [...], stanowiące własność, czy współwłasność wnioskodawczyni, nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Brak jest bowiem przepisu prawa, który z uwagi na zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym wprowadziłby ograniczenia w zabudowie ww. działek, a tym samym naruszenie prawem chronionego przepisu. Przepisu takiego nie wskazała również wnioskodawczyni. Tym samym nie ma podstaw do przyznania wnioskodawczyni statusu strony, a w konsekwencji przyznania legitymacji procesowej do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją pb. Według organu odwoławczego obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, w świetle definicji obszaru oddziaływania obiektu po nowelizacji u.p.b. (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Podobnie interesu prawnego nie można, w sprawach z zakresu Prawa budowlanego, wywodzić z przepisów prawa cywilnego, tj. art. 140 Kodeksu cywilnego. Przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę nie jest bowiem analiza wszelkich utrudnień, czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie, ale tylko takich, które z uwagi na przepis prawa ograniczają zabudowę działki sąsiedniej. Wszelkie inne utrudnienia mogą ewentualnie stanowić podstawę do kierowania roszczeń cywilnych wobec inwestora. Stwierdzając, że ocena, czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. posiada przymiot strony, następuje na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji oraz że należy ocenić czy wnoszącemu o wznowienie postępowania przysługiwał status strony postępowania w chwili wydawania decyzji będącej przedmiotem wznowienia postępowania, organ II instancji uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za prawidłowe. Dostrzegł jednocześnie, że błędnie w treści zaskarżonej decyzji Starosta odnosi się do działki nr [...], a nie wskazanych przez wnioskodawczynię działek nr [...] i [...]. W ocenie tutejszego organu, o ile zatem można uznać zasadne zarzuty w zakresie poczynionych przez organ I instancji ustaleń z uwagi na odnoszenie się do działki nr [...], to rozstrzygnięcie w swej istocie jest prawidłowe. Zaś niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów określających sposób wyznaczania kręgu stron w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do sądu administracyjnego na wyżej opisaną decyzję zarzucając naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie i uznanie za prawidłowe wydanie przez organ I instancji decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę; 2. art. 28 ust. 2 u.p.b., przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w zaskarżonym postępowaniu; 3. art. 28 k.p.a., przez błędne uznanie iż przedmiotowy przepis nie znajduje uzasadnienia w sprawie; 4. art. 3 pkt 20 u.p.b., przez błędne jego zastosowanie i uznanie, że nieruchomość skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania obiektu; 5. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, podczas gdy przedmiotowe stanowisko jest sprzeczne ze słusznym interesem obywateli i nie budzi zaufania uczestników do władzy publicznej; 6. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w obrębie działki inwestycyjnej; 7. naruszenie przez organ II instancji art. 15 k.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez orzekanie w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny wyłącznie przez organ II Instancji, podczas gdy organ I Instancji określał obszar oddziaływania inwestycji, w stosunku do działki [...], a nie działki stanowiącej własność skarżącej, co w rezultacie prowadziło do sytuacji iż w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy postępowanie było de facto jednoinstancyjne. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji nr 431/2024 z 29 maja 2024 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji, zwrot kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, a także wstrzymanie wykonania decyzji pb. W uzasadnieniu skargi wskazano, że do naruszenia art. 28 ust. 2 u.p.b. w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 u.p.b. doszło w kontekście ustalania kręgu stron postępowania administracyjnego, a tym samym ich interesu prawnego, nieuwzględniając charakteru inwestycji. W zależności od rodzaju inwestycji, wykonywana tam działalność będzie mogła powodować bowiem oddziaływanie nie tylko na nieruchomości bezpośrednio z jej terenem graniczące, lecz również na nieruchomości położone dalej. Przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy nie niewielkiego obiektu, ale hali produkcyjnej, a wiec olbrzymiego obiektu, stanowiącego część istniejącego zakładu produkcyjnego, który będzie oddziaływał nie tylko na działki sąsiednie, ale całą okolice w szczególności położone w najbliższym sąsiedztwie budynki mieszkalne. Co istotne przedmiotowa inwestycja, według skarżącej, faktycznie dotyczyć będzie rozbudowy istniejącego już zakładu, a nie budowy obiektu do indywidulanych potrzeb jej właściciela, co spotęguje immisje i negatywne oddziaływanie na działki sąsiednie. Ponadto celem uzyskania przedmiotowej decyzji pb przez osobę trzecią jako wnioskodawcę było umożliwienie rozbudowy istniejącego zakładu produkcyjnego bez konieczności uzyskania decyzji środowiskowej przez faktycznego właściciela - spółkę z o.o. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji i ustosunkowując się do zarzutów skargi. Postanowieniem wydanym 3 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 809/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania decyzji objętej wnioskiem. W piśmie z 3 lutego 2026 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, ustosunkowując się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje: Kontrolowana sprawa dotyczy wznowienia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę planowanej inwestycji. Osią sporu jest nieuznanie skarżącej za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji nr 431/2024, z 29 maja 2024 r. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a. Przesłanki wznowienia są ściśle określone. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a. i art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W niniejszej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, że ocena legitymacji procesowej wnioskodawcy, w tym ocena podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., następuje w pierwszej kolejności. W przypadku ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługuje legitymacja do skutecznego żądania wznowienia postępowania nie jest możliwa dalsza weryfikacja decyzji podlegającej wznowieniu. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.b., stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że status strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę oceniany jest wyłącznie w oparciu o art. 28 ust. 2 u.p.b. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu, oprócz inwestora stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę może być jedynie właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania obiektu. Ustalenie kręgu stron postępowania, poza inwestorem, wymaga zatem prawidłowego określenia obszaru oddziaływania. Stosownie do definicji z art. 3 pkt 20 u.p.b., obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Obszar oddziaływania ustala się zatem na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu. W ocenie Sądu trafnie organ odwoławczy wyjaśnił, że definicja obszaru oddziaływania obiektu zmieniona została przez ustawodawcę ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Tym samym powoływanie się na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, jak i orzecznictwo kształtujące się przed zmianą definicji obszaru oddziaływania obiektu nie może decydować o przyznaniu statusu strony postępowania. Podobnie interesu prawnego nie można, w sprawach z zakresu Prawa budowlanego, wywodzić z przepisów prawa cywilnego, tj. art. 140 Kodeksu cywilnego. Jak wynikało z akt, skarżąca jest właścicielem działki nr [...] oraz współwłaścicielem działki drogowej [...] położonych w obrębie M., zaś planowany budynek usytuowany jest w stosunku do granicy z ww. działkami w odległości odpowiednio: ok. 128 m i ok. 52 m, w stosunku do zabudowy na ww. działce [...] odległość do granic działki inwestycyjnej to ok. 101 m, a odległość zabudowy na działce inwestycyjnej i działce skarżącej wynosi ok. 136 m. W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozważył kwestię oddziaływania planowanej inwestycji na działki skarżącej. Sąd podzielił stanowisko organu, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w obrębie działki inwestycyjnej i nie narusza prawa skarżącej do zabudowy jej nieruchomości. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę jest inwestor. Skoro skarżąca nie jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę planowanej inwestycji, to nie jest także stroną w postępowaniu wznowieniowym, nie zaistniała zatem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto ustalenie, że skarżąca nie jest stroną postępowania wznowieniowego wyklucza możliwość badania zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania może być przeprowadzone przez organ z urzędu, jednakże o tym organ decyduje samodzielnie. Informacje uzyskane od innych osób (lub organów) w toku innych spraw mogą być podstawą do wszczęcia przez organ postępowań nadzwyczajnych z urzędu. Wskazać należy, że w przypadku prowadzenia przez inwestora robót budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym i przepisami technicznymi, organem właściwym jest organ nadzoru budowlanego, a nie organ architektoniczno-budowlany. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło