II SA/Sz 81/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na wystąpienie pokontrolne Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 11 grudnia 2023 r. nr K-2.431.1.32.2023.10.ARu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 2 stycznia 2024 r., Gmina U. , powołując się na art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na wystąpienie pokontrolne Wojewody Zachodniopomorskiego z 11 grudnia 2023 r., nr [...] W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniach 14-16 czerwca 2023 r. przeprowadzona została przez pracowników Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie kontrola Wójta Gminy U. w przedmiocie realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej określonego w art. 13 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Organ stwierdził, że wypłacono środki - w łącznej kwocie [...] zł - niezgodnie z przepisami ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. W zaskarżonym wystąpieniu pokontrolnym zalecono zwrot ww. środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wyliczenie zawarte w powyższym katalogu ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi dotyczącego wystąpienia pokontrolnego Sąd wskazuje, że nie mieści się on w katalogu aktów lub czynności objętych kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny. Wystąpienie pokontrolne, którego dotyczy skarga, nie należy do żadnej ze spraw wymienionych w tych przepisach. W szczególności, wbrew twierdzeniom Skarżącej, wyniku kontroli nie można zaliczyć do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wskazano, że wystąpienie pokontrolne nie ma charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego, a stanowi jedynie wskazanie na nieprawidłowości i sposób ich usunięcia oraz może być dopiero przyczyną późniejszego wszczęcia przez właściwe organy postępowań, które to zakończą się właściwymi rozstrzygnięciami podlegającymi kontroli sądowej (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1511/12, opubl. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wskazać należy, że Wojewoda nie dysponuje środkami przymusu, które mogłyby doprowadzić do realizacji wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym i nie ma umocowania do stosowania w tym celu środków władczych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym wydanie zaleceń pokontrolnych, nie oznacza, że stanowią one akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 30 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 270/23, opubl. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę niedopuszczalność zaskarżenia przedmiotowego wystąpienia pokontrolnego, Sąd odstąpił od rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania tego aktu. Kierując się powyższym Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., niedopuszczalną skargę odrzucił.