II SA/Sz 810/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-10-04

Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jeśli dochód rodzica przekracza 250% kryterium dochodowego, nawet jeśli występują inne uzasadnione okoliczności, takie jak choroba czy konieczność opieki nad schorowanym ojcem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przekroczenie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego, wynoszącego nie więcej niż 250% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, stanowiło podstawę do odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Pomimo zgłaszanych przez skarżącego trudności finansowych i zdrowotnych, sąd uznał, że przedłożone dowody nie potwierdziły jednoznacznie jego trudnej sytuacji życiowej i losowej, a decyzje organów administracji były zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. zwrócił się o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt jego pełnoletniego syna w rodzinie zastępczej. Organ I instancji odmówił, wskazując na przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz uchwały rady miasta, które precyzują warunki odstąpienia od opłaty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną, konieczność opieki nad ojcem oraz jednorazowy dochód.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt w spokrewnionej rodzinie zastępczej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", art. 193 ust. 1, 1a, 2 i 6, art. 194 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2017 r. poz. 697 ze zm.), zwanej dalej: "u.w.r.p.z", art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.) oraz § 2 pkt 1, § 3 ust. 1, ust. 2 pkt 2 uchwały nr XIV/338/11 Rady Miasta Szczecin z dnia 19 grudnia 2011 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej, rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej i interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (Dz.Urz. Woj. Zacho. z 2012 r. poz. 182), zwanej dalej "uchwała", po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnej Pieczy Zastępczej w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S. z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt M. K. w rodzinie zastępczej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy i wskazało, że decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał A. i Ł. P., pełniącym od [...] r. funkcję rodziny zastępczej spokrewnionej, w której przed osiągnięciem pełnoletności przebywał M. K., świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania osoby pełnoletniej (M. K.) w tej rodzinie zastępczej za następujące okresy i w następujących kwotach: 1/ od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł, 2/ począwszy od [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie do ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia. Z. K. wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do organu I instancji o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt M. K. w rodzinie zastępczej. Organ I instancji odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty podając, że dochód wnioskodawcy w przeliczeniu na osobę przekracza 250% kryterium dochodowego, co uniemożliwia odstąpienie od ustalenia opłaty. Z. K. odwołał się od decyzji organu I instancji podnosząc, że M. K. jest zdrowy, dorosły a sam wnioskodawca schorowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę przytoczyło treść art. 193 ust. 1a, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 194 ust. 3 u.w.r.p.z. i wskazało, że decyzja starosty w oparciu o przepisy uchwały rady określającej szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, na wniosek lub z urzędu, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia tej opłaty. Organ odwoławczy stwierdził również, że decyzja w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty ma charakter uznaniowy, a szczegółowe przesłanki w tej sprawie precyzuje uchwała. Powołując się na przepis § 3 ust. 1 uchwały Kolegium wskazało okres, na jaki można odstąpić od ustalenia opłaty, dochód osoby lub dochód osoby w rodzinie umożliwiający odstąpienia od ustalenia opłaty (nie więcej niż 250% kryterium dochodowego określonego przepisami o pomocy społecznej) oraz fakt, że osoby te wychowują inne dzieci pozostające pod ich opieką, lub ponoszą odpłatność za pobyt innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej, innych instytucjach zapewniających całodobową opiekę, leczenie, rehabilitację, w pieczy zastępczej lub wystąpiła inna uzasadniona okoliczność, w szczególności długotrwała choroba, bezdomność, niepełnosprawność, znaczne straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. W rozpatrywanej sprawie kryterium dochodowe wyniosło [...] zł na osobę w rodzinie (ustalone na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Kolegium ustaliło, że dochód rodziny wyliczony na [...] r. (miesiąc poprzedzający złożenie wniosku) został ustalony w wysokości [...] zł i w przeliczeniu na osobę w rodzinie dwuosobowej wyniósł [...] zł. Z. K. nie kwestionował ustaleń co do dochodu rodziny, jednakże wskazał, że w grudniu dochód ten był wyższy niż w pozostałych miesiącach. W ocenie Kolegium, przekroczenie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego uprawniające do odstąpienia od ustalenia opłaty skutkowało wydaniem decyzji odmownej, co znajduje oparcie w § 3 ust. 2 pkt 2 uchwały. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Z. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zarzucając decyzji: 1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy dochód uzyskany przez skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie był dochodem jednorazowym, - naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji i niedoniesienie się organu do podnoszonych przez skarżącego okoliczności uzasadniających przyjęcie, że jego sytuacja życiowa, w tym długotrwała choroba ojca, którym musi się opiekować, a także sytuacja zdrowotna powodująca konieczność stałego zażywania leków, powodują wystąpienie okoliczności uzasadniających możliwość odstąpienia od wymierzenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej, - naruszenie art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji. 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. - naruszenie art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy skarżący uzyskał w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku jednorazowo dochód przekraczający pięciokrotnie kwotę ustawowych kryteriów dochodowych, - naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne przyjęcie za podstawę wyliczenia dochodu jedynie sumy miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez uwzględnienia uzyskania przez skarżącego jednorazowego dochodu przekraczającego pięciokrotnie kwotę ustawowych kryteriów dochodowych, - naruszenie § 1 ust. 1 pkt 3 uchwały poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przez organ przy wydawaniu decyzji sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego oraz jego możliwości i zasobów - skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi Z. K. podał, że za okres od [...] r. do [...] r. organ odstąpił od ustalenia wobec skarżącego opłat za pobyt jego syna w rodzinie zastępczej. Podał, że ze względu na własny stan zdrowia i konieczność sprawowania opieki nad schorowanym ojcem pracuje dorywczo na umowy zlecenia, natomiast w [...] r. został zatrudniony na umowę o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ponownie wskazał, że w [...] r. otrzymał premię świąteczną, stanowiącą dochód jednorazowy, co nie pozostało bez wpływu na jego dochód w [...] r. przekraczający 250% kryterium dochodowego w gospodarstwie dwuosobowym. Zważywszy na przepis art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej do dochodu skarżącego winna być doliczona [...] kwoty jednorazowego dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżący zawarł wniosek o rozpoznanie jego sprawy w trybie uproszczonym w skardze, natomiast organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji została dokonana w trybie uproszczonym. Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Stosownie do przepisu art. 193 ust. 1a ww. ustawy, opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie (ust. 2). Opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (ust. 6). Opłaty, o której mowa w ust. 1, nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców (ust. 6a). Od opłaty, o której mowa w ust. 1, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna (ust. 7a). Zgodnie z art. 194 ust. 1 u.w.r.p.z., starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, ustala opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1. Z ustępu 3 tego przepisu wynika również, że starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę rady powiatu w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 193 u.w.r.p.z., jako priorytet uznał obowiązek ponoszenia opłat przez rodziców dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, o czym świadczy zakres tego obowiązku, jego solidarny charakter, rozciągający się od chwili umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, dotyczący również rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej, lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. Wskazać należy, że na terenie miasta S. szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części odraczania terminu płatności, rozkładania na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej, rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej i interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym określone zostały w uchwale nr XIV/338/11 Rady Miasta S. z dnia 19 grudnia 2011 r. W myśl § 3 ust. 2 uchwały, odstąpienie może nastąpić w następujących sytuacjach: 1) dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat nie przekracza kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, 2) dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat wynosi nie więcej niż 250 % kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, a osoby te wychowują inne dzieci pozostające pod ich opieką, lub ponoszą odpłatność za pobyt innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej, innych instytucjach zapewniających całodobową opiekę, leczenie, rehabilitację, w pieczy zastępczej lub wystąpiła inna uzasadniona okoliczność, w szczególności długotrwała choroba, bezdomność, niepełnosprawność, znaczne straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Należy zwrócić uwagę, że użycie w przepisie art. 194 ust. 3 u.w.r.p.z. określenia "może", oznacza, że odstąpienie od ustalenia opłaty oparte jest na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że decyzję co do odstąpienia pozostawiono uznaniu właściwym organom. Uznaniowy charakter decyzji nie zezwala organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W przypadku decyzji uznaniowej szczególnego znaczenia nabiera uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Chociaż decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu administracyjnego, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, albowiem sąd nie bada celowości jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji przez sąd polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego. Decyzje zostały bowiem wydane w oparciu o okoliczności faktyczne znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonym materialne dowodowym, zaś uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom stawianym przez przepis art. 107 § 3 K.p.a. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Z. K., którego pełnoletni syn przebywa w spokrewnionej rodzinie zastępczej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że po śmierci mamy opiekuje się [...] ojcem, który jest schorowany i wymaga codziennej opieki. Ojciec mieszka poza S. na wsi, skarżący pokrywa koszty leczenia ojca i zakupu leków dla niego. Podał nadto, że sam jest chory (kręgosłup i biodra), nie może ciężko pracować i musi korzystać z kosztownych zabiegów. Z. K. wskazał również, że jego syn jest pełnoletni, młody i zdrowy i zarabia na swoje utrzymanie. Ponadto nie uczy się, a Sąd Rejonowy w S. VIII Wydział Rodzinny i Nieletnich wyrokiem z dnia [...] r. sygn. VIII RC [...] orzekł o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego skarżącego wobec syna M.. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. a u.w.r.p.z. osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo placówce opiekuńczo-wychowawczej, za zgodą odpowiednio rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka albo dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia, jeżeli uczy się w szkole. Z mocy przepisu art. 37 ust. 2 u.w.r.p.z. istnieje zatem możliwość swoistego przedłużenia pobytu w dotychczasowej formie pieczy zastępczej. W razie spełnienia warunków określonych w powyższym przepisie "pobyt w pieczy zastępczej" jest kontynuowany, czego potwierdzeniem jest m.in. treść art. 82 u.w.r.p.z., który przyznaje dotychczasowej rodzinie zastępczej oraz podmiotowi prowadzącemu dom dziecka prawo do świadczeń i dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 u.w.r.p.z. Zróżnicowanie terminologiczne pomiędzy art. 37 ust. 2, art. 82 ust. 1 i art. 193 ust. 1 pkt 1 u.w.r.p.z. nie ma istotnego znaczenia dla oceny, że obowiązek ponoszenia opłat przez rodziców rozciąga się również na okres po osiągnięciu pełnoletniości przez dziecko. Zasadniczą podstawą normatywną takiego wniosku jest treść art. 191 ust. 11 u.w.r.p.z., który stanowi element określający zasady finansowania wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej ze środków publicznych pozostających w dyspozycji powiatów i gmin. Powyższy przepis stanowi, że do okresów pobytu dziecka w pieczy zastępczej, o których mowa w ust. 9 i 10, zalicza się również okres przebywania tego dziecka, po osiągnięciu pełnoletności, w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na zasadach określonych w art. 37 ust. 2. Z regulacji tej bezspornie wynika, że okres przebywania dziecka po osiągnięciu pełnoletniości w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej jest rozumiany przez ustawodawcę jako okres pobytu w pieczy zastępczej. Zamieszczenie takiego przepisu w tym miejscu ustawy ma istotne znaczenie. Jest bowiem oczywiste, że skoro z mocy art. 82 ustawy rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka przysługują świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1, oraz dodatki, o których mowa w art. 81, również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletniości, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, na zasadach określonych w art. 37 ust. 2, to finansujące te świadczenia i dodatki powiaty lub gminy muszą mieć zapewnioną możliwość odzyskania środków publicznych poniesionych na sfinansowanie pobytu dziecka przebywającego w dotychczasowej formie pieczy zastępczej po osiągnięciu przez nie pełnoletniości. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał rodzicom zastępczym świadczenie pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania M. K. (osoby pełnoletniej) w dotychczasowej rodzinie zastępczej, natomiast, na co wyżej Sąd zwrócił uwagę, za pobyt dziecka pełnoletniego w rodzinie zastępczej na rodzicach wychowanka ciąży również obowiązek ponoszenia opłat z tego tytułu niezależnie od tego, czy ciąży na nich obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, czy też nie. Wystąpienie z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej przez któregoś z rodziców jest sytuacją wyjątkową, inicjowaną przez osobę zobowiązaną, która musi wykazać, że spełnia wymogi do zastosowania wobec niej ulgi. Skoro od wykazania przez zobowiązanego do opłaty, że ze względu na trudną sytuację dochodową, zdrowotną, życiową czy losową nie jest w stanie tej opłaty uiszczać, to przedstawienie dowodów na potwierdzenie tych twierdzeń wymaga również aktywności ze strony osoby ubiegającej się o zastosowanie ulgi. W rozpoznawanej sprawie skarżący przedłożył dowody na okoliczność zatrudnienia, czy osiąganych dochodów, jednakże z dokumentów tych nie wynika jednorazowość dodatku do wynagrodzenia za grudzień 2017 r., czyli z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Brak jest w aktach sprawy również dowodów na okoliczność faktycznie sprawowanej opieki nad ojcem (oprócz zaświadczenia, że wymaga całodobowej opieki), ponoszonych wydatków na jego leczenie i opiekę lekarską. Nadto, oprócz zaświadczeń o lakonicznej treści dotyczących stanu zdrowia skarżącego, nie przedłożył on żadnych dowodów, że ponosi ponadprzeciętne wydatki na leczenie. Znamienne w sprawie jest również i to, że skarżący z jednej strony wskazuje, iż z uwagi na stan zdrowia pracuje w ograniczonym zakresie, natomiast z oświadczenia złożonego organowi w dniu [...] r. wynika, że otrzymał premię świąteczną oraz wynagrodzenie za pracę w weekendy. Nie wyjaśnił przy tym, czy jest to praca dodatkowa, lepiej płatna, czy pracuje tylko w weekendy w ramach ustalonych z pracodawcą godzin pracy. W ocenie Sądu dokumenty, które przedłożył skarżący oraz złożone przez niego oświadczenia przed organem są niespójne i nie potwierdzają jego trudnej sytuacji finansowej i losowej, uzasadniającej odstąpienie od opłaty za pobyt syna w rodzinie zastępczej. W tym stanie rzeczy uznając, że podniesione zarzuty okazały się nieuzasadnione, zaś zaskarżona decyzja odpowiada kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło