II SA/Sz 811/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z odwołaniem wniesionym przez K. M., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. odmawiającej umorzenia zadłużenia wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...]r. w kwocie głównej [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przyjętą w powyższym postanowieniu podstawą prawną był art. 134 w związku z art. 129 § 2 Kpa. Decyzję Prezydenta Miasta z dnia ][...] r. wysłano do skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres domowy w dniu 25 stycznia 2011 r. Była ona dwukrotnie awizowana: w dniu 27 stycznia 2011r. i 3 lutego 2011r. Mimo tego skarżąca pisma nie odebrała i pismo zostało zwrócone nadawcy w dniu 11 lutego 2011r., a zatem organ uznał, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 10 lutego 2011r. Skoro skarżąca odwołanie złożyła w dniu 7 marca 2011r., po upływie terminu do jego złożenia, który wynosi zgodnie z art. 129 § 2 kpa 14 dni od doręczenia decyzji, wydane zostało postanowienie o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 Kpa. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i umorzenia zadłużenia z tytułu nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych oraz umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu świadczeń. Skarżąca w skardze wskazuje, że nie podjęła przesyłki bo "awizo" mieli sąsiedzi z mieszkania nr 1, mimo tego, że listonosz wiedział, że mają problemy z pamięcią i miał nie zostawiać u nich przesyłek. Jak sąsiad z mieszkania nr 1 oddał "awizo" skarżącej przesyłka już została zwrócona organowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania jej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia doszło do uchybienia proceduralnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że doręczenie K. M. decyzji I instancji zostało dokonane w trybie art. 44 k.p.a. Przepis art. 44 k.p.a., mający zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., określa dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę). Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W razie ziszczenia się tych przesłanek doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44. Jest to domniemanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez pocztę), a więc nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. Należy w tym miejscu stwierdzić, że w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji, na co słusznie wskazał organ. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, warunkiem sine qua non zastosowania instytucji przewidzianej w art. 44 k.p.a. jest precyzyjne zastosowanie wskazanej w tym przepisie procedury związanej z doręczeniem. Z literalnego brzmienia § 2 ww. przepisu k.p.a. wynika, iż zasadą jest, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, zaś dopiero, gdy nie jest to możliwe, umieszcza się je na drzwiach mieszkania adresata. W niniejszej sprawie nie można ustalić, gdzie zostawiono zawiadomienie skarżącej o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Pracownik poczty nie zamieścił takiej adnotacji. Nie jest to postępowanie zgodne z treścią przepisu art. 44 § 2 k.p.a. przewidującego stosowną kolejność, gdzie dopuszczalne jest umieszczenie zawiadomienia. Doręczenie decyzji skarżącemu "przez awizo" było w tej sytuacji bezskuteczne, gdyż nastąpiło z uchybieniem art. 44 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu nie jest możliwe zastosowanie tzw. fikcji doręczenia, gdy nie została spełniona w sposób precyzyjny którakolwiek z przesłanek zastosowania omawianej instytucji prawnej. Winna ona bowiem być stosowana wyłącznie wyjątkowo, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości, iż warunki do jej zastosowania zostały spełnione. Strona na skutek naruszenia przepisów o doręczeniach zostaje bowiem pozbawiona podstawowych uprawnień w postępowaniu administracyjnym, kreujących realną możliwość aktywnej obrony swoich praw. Konsekwencją naruszenia przepisu art. 44 k.p.a. jest w wypadku niniejszej sprawy pozbawienie merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez K. M. Organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie obowiązany raz jeszcze rozważyć kwestię prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji. Mając na względzie powyższą argumentację, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1. lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji. O niewykonalności postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.