II SA/Sz 812/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odmowy umorzenia odsetek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza nieważność decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096) w zw. z art. 5 pkt 1, art. 27 ust. 1 i 2, 3 oraz art. 30 ust. 2, 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134, dalej jako "ustawa"), po rozpatrzeniu odwołania D. J. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza W. w sprawie rozłożenia na raty zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i umorzenia odsetek za opóźnienie. Z powyższej decyzji i akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. Dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o rozłożenie na raty zadłużenia powstałego w wyniku wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] września 2015 r. (przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. J. i A. J. w okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 30 września 2016 r. w kwotach po [...] zł miesięcznie na każde dziecko). Kolejnym wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r., w związku z uzyskaniem informacji o przyznaniu osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu należności powstałych z tego tytułu, skarżący wniósł o rozłożenie na raty zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za kolejny okres, tj. od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r. oraz o umorzenie odsetek powstałych od dnia 18 listopada 2016 r. Następnym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. wystosował prośbę o "umożliwienie wpłaty w ratach po [...] zł miesięcznie do 28 dnia każdego miesiąca bezpośrednio na konto MOPS w W. zadłużenia powstałego w wyniku wypłaconych pieniędzy z funduszu alimentacyjnego", a także o umorzenie lub zawieszenie postępowania komorniczego. Orzeczenia organu odwoławczego oraz organu I instancji wydane w tych sprawach zostały uchylone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 112/18, sygn. akt. 113/18 oraz z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 114/18. Sąd stwierdził, że rozpoznany został wyłącznie wniosek o rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, natomiast bez rozpoznania pozostał wniosek o umorzenie odsetek oraz rozłożenie na raty należności w zakresie objętym wnioskiem z dnia 23 czerwca 2017 r. Nadto uznał, że organy przekroczyły granice uznania administracyjnego poprzez nieustalenie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności związanych z sytuacją dochodową i jego możliwościami spłaty rat w zaproponowanej wysokości. Poza tym podkreślił, że zasadne jest rozpatrzenie wniosku skarżącego w jednym postępowaniu, dotyczącym zarówno rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak i umorzenia odsetek od tych należności. W wykonaniu wyroku sądu, wydana została decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., rozłożył na raty spłatę należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawionych w kwocie [...]zł miesięcznie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz odmówił umorzenia odsetek za opóźnienie. W dniu [...] marca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję, a sprawę przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzję tą strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Po rozpoznaniu wniosków z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] listopada 2016 r. oraz [...] czerwca 2017 r. organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2019 r. w punkcie pierwszym - orzekł o rozłożeniu na raty spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. J. i A. J. w kwocie [...]zł miesięcznie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia 28 każdego miesiąca, zaś w punkcie drugim - odmówił umorzenia odsetek za opóźnienie. Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji stwierdził, że organ nie wskazał, w jakiej kwocie ma płacić raty. Natomiast co do odmowy umorzenia odsetek podniósł, że to urząd wyprodukował te odsetki wadliwymi decyzjami. Nadto zaznaczył, że pominięto fakt, iż w 2018 r. wpłynęły jego pieniądze na konto OPS przesłane przez komornika. Organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wyjaśnił, że w świetle art. 30 ust. 2 ustawy właściwy organ może rozłożyć należności z tytułu wpłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na raty wraz z odsetkami, po rozważeniu sytuacji rodzinnej oraz dochodowej dłużnika. Żadne inne przesłanki, poza sytuacją rodzinną i dochodową, nie mogą mieć wpływu na decyzję, zatem argumentowanie żądania umorzenia zaległości w spłacie odsetek za opóźnienia z tytułu zwrotu należności głównej dłużnika alimentacyjnego "wadliwymi decyzjami" pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Dalej Kolegium opisało sytuację rodzinną i dochodową skarżącego wskazując, że organ I instancji rozłożył należności strony z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami za opóźnienie na raty w kwocie po [...] zł, czyli zgodnie z oczekiwaniami strony. Natomiast w odniesieniu do wniosku o umorzenie należności z tytułu odsetek za opóźnienie organ II instancji podniósł, że nie dostrzegał żadnych przesłanek przemawiających za istnieniem podstaw do uwzględnienia powyższego żądania. Skarżący zaskarżył wyżej opisaną decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze wniósł o sprostowanie uzasadnienia decyzji i ustaleń w niej zawartych oraz o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o dotychczasowe dokumenty. Wskazał, że nie przyczynił się do powstania odsetek, zaś organ II instancji tylko przedłuża postępowanie. Zaznaczył, że urząd działał na niego niekorzyść i przekazywał nieprawdziwe informacje. Nadto nie potrafi wyegzekwować od komornika pieniędzy, które mu przekazał. Wyjaśnił także, że obecnie założył nową rodzinę i ma na utrzymaniu dwoje dzieci obecnej żony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł się o oddalenie skargi wskazując, że stan faktyczny i prawny został dokładnie wyjaśniony w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Wniesiona skarga okazała się zasadna, jednakże nie spowodowały tego zarzuty w niej podniesione. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz.2325 – dalej "p.p.s.a") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot skargi w rozpoznawanej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. J. i A. J. w kwocie [...]złotych miesięcznie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia 28 każdego miesiąca oraz odmowy umorzenia odsetek za opóźnienie. Decyzja Burmistrza W. z dnia [...] maja 2019 r. została wydana na skutek decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2019 r. uchylającej decyzję Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. J. i A. J. w kwocie [...]złotych miesięcznie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia 28 każdego miesiąca oraz odmowy umorzenia odsetek za opóźnienie. Na skutek wniesionego sprzeciwu przez D. J., decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2029 r. została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 494/19 uchylona w całości. Orzeczenie w tej sprawie stało się prawomocne. W realiach rozpoznawanej sprawy okazało się, że na dzień orzekania w obrocie prawnym funkcjonują dwie tożsame decyzje administracyjne rozstrzygające wnioski D. J. z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] listopada 2016 r. oraz [...] czerwca 2017 r. o rozłożenie wypłaconych na rzecz S. i A. J. należności z funduszu alimentacyjnego oraz o umorzenie odsetek za opóźnienie. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 2 października 2019 r. uchylił decyzję kasacyjną Kolegium i sprawa powróciła na etap rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2019 r., to zbędne i przedwczesne było wydanie przez ten organ, w tej samej sprawie, i z tych samych wniosków, decyzji z dnia [...] maja 2019 r. W tej sytuacji należało zaskarżoną decyzję Kolegium uchylić oraz stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] maja 2019 r., jako tożsamej z decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. W związku z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 2 października 2019 r. II SA/Sz 494/19, sprawa rozłożenia na raty należności z funduszu alimentacyjnego wypłaconych S. i A. J. oraz odsetek od tych należności wróci na etap odwołania od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2019 r. i powinna zostać ponownie rozpatrzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ ten weźmie pod uwagę wytyczne Sądu wynikające z powołanego wyżej wyroku z dnia 2 października 2019 r. W tym stanie rzeczy, mając również na względzie zasadę ekonomiki postępowania, należało orzec jak w pkt I i II sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 lit. c i pkt 2 p.p.s.a.