II SA/Sz 813/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Starosty z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, apartamentowego z garażem podziemnym oraz instalacjami zewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej i elektryczną w [...] przy ul. [...], na działce nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu organ podał, że Starosta po złożeniu przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 61 § 4 kpa zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i zapewnił im czynny udział zgodnie z art. 10 kpa. W. S., jako strona postępowania, korzystając z przysługujących mu uprawnień, pismem z dnia [...] r. przedstawił uwagi dotyczące inwestycji twierdząc, iż inwestor zamierza wykorzystać jego działkę jako dojazd do projektowanego budynku, do czego nie ma prawa i co nie zostało z nim uzgodnione oraz wniósł o zobowiązanie inwestora do takiego zaplanowania dojazdu do działki nr [...], wynikającego z prawa do przejścia i dojazdu, by nie naruszało to jego prawa własności. Organ I instancji, po sprawdzeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, co inwestor uczynił w wyznaczonym terminie. W związku z tym organ udzielił pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji odniesiono się również do uwag strony. Organ odwoławczy dokonał ponownej analizy materiału procesowego zebranego w sprawie i stwierdził, iż rozstrzygnięcie Starosty odpowiada przepisom prawa i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia. Poza tym organ wskazał, że dla zamierzenia objętego projektem Wójt Gminy wydał w dniu [...]r., decyzję o warunkach zabudowy (znak [...]), która jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Projekt budowlany, załączony do wniosku o pozwolenie na budowę, jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy, kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Został zaopiniowany pozytywnie pod względem zgodności z przepisami BHP oraz wymaganiami ergonomii, uzgodniony pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Uzyskano warunki przyłączenia do sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz elektroenergetycznej. Do wniosku załączono opinię ZUDP nr [...] z [...]r. i nr [...] z [...]r.oraz informację BIOZ. Projektowana inwestycja nie jest zaliczona do inwestycji oddziaływujących lub mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci oraz sprawdzający załączyli oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznaczoną numerami ewidencyjnymi [...] (z tytułu współwłasności) oraz [...] (służebność drogowa - prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] do działki nr [...]). Zatem organ I instancji miał obowiązek, w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazał, iż zgodnie z przedstawionym przez W. S. aktem notarialnym nr [...] zniesiono współwłasność nieruchomości oznaczonej numerem [...] w związku z jej podziałem na działki gruntu nr [...] i [...], dokonanym na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r. nr [...], nakładając obowiązek ustanowienia służebności drogowej na działce nr [...], polegającej na prawie przejścia i dojazdu do działki gruntu nr [...]. Zapis ustanawiający prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] do działki nr [...] zawarty jest w księdze wieczystej nr [...]; dział [...], przywołanej w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...]r. Zapis ten wiąże organ administracji architektoniczno-budowlanej. Ponieważ nie wprowadzono żadnych dodatkowych warunków co do sposobu korzystania właścicieli działki nr [...] z ustanowionego na ich rzecz prawa do przejazdu i przechodu przez działkę nr [...], organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę nie miał podstaw prawnych do wprowadzenie dodatkowych ograniczeń w tym zakresie, jeśli nie wynikają one z przepisów techniczno-budowlanych. Poza tym przyjęte rozwiązania projektowe nie naruszają obowiązujących przepisów oraz uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego. W tej sytuacji organ nie miał podstaw prawnych do żądania zmiany zagospodarowania terenu zgodnie z przedłożoną przez W. S. propozycją przejazdu przez działkę nr [...], z uwagi na to, że zaprojektowany dojazd nie narusza w żaden sposób praw własności skarżącego. Wydzielona część działki stanowi dojazd do działki W. S. Ponieważ, dojazd do działki nr [...] zaprojektowano na części działki nr [...], która spełnia funkcję drogi dojazdowej do działki nr [...], nie można stwierdzić, iż korzystanie przez inwestora z tej części nieruchomości spowoduje jej nadmierne obciążenie czy wprowadzenie nowego układu komunikacyjnego na tym terenie. Nie można więc uznać, że przyjęte rozwiązanie projektowe narusza interes prawny odwołującego. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył W. S., wnosząc o stwierdzenie przez Sąd, czy w istniejącym układzie komunikacyjnym działka [...] ma zapewniony dojazd do drogi publicznej, czy zatem zapis w akcie notarialnym ustanawiający służebność drogową na działce nr [...] polegającą na prawie do przejścia i dojazdu do działki gruntu nr [...] jest zrealizowany, przy zachowaniu zasady najmniejszego obciążenia gruntów, które tą służebnością są obciążone. W uzasadnieniu skargi W. S. wskazał, powołując się na treść odwołania, że decyzja I instancji narusza jego prawo własności, ponieważ art. 145 kc stanowi o najmniejszym obciążeniu gruntów, przez które ma przebiegać dojazd i dojście do nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej. Opisał także stan faktyczny dojścia i dojazdu do działki [...] oraz załączył mapy. Oprócz tego wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej. Jednak organy obu instancji nie uwzględniły jego stanowiska. Stwierdził nadto, że wbrew stanowisku organu odwoławczego w sprawie nie dokonano żadnych zmian, ograniczających wjazd na jego działkę, daleko poza istniejącą, dogodną, szeroką bramę dojazdową. Poza tym dojazd do działki [...], to istniejąca przed podziałem droga dojazdowa z drogi publicznej do obu działek, szeroka, utwardzona, wyłożona tzw. trylinką. Po podziale, jak podnosi skarżący, musiał wytyczyć na swojej części dojazd do działki. Wystąpił o zgodę na usuniecie kilku drzew, podniósł teren, utwardził go i dwukrotnie ułożył kostkę, ponosząc przy tym wszystkie koszty. Nie jest tak jak napisał w decyzji organ II instancji, że zaprojektowany dojazd nie narusza w żaden sposób jego prawa własności. W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie odniósł się do jego prośby o przeprowadzenie wizji lokalnej, a także do treści art. 145 kc, definiującego pojęcie drogi koniecznej. Nie zapoznał się z obszernym orzecznictwem w tych sprawach, chociaż skarżący na taką potrzebę wskazywał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor ma obowiązek załączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor ten wymóg spełnił wskazując na treść zapisu w księdze wieczystej nr [...], z którego wynika, że przysługuje mu prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] do działki nr [...]. Zapis ten, jak trafnie stwierdzono, jest wiążący dla organu administracji, który wydaje pozwolenie na budowę. Z treści § [...] aktu notarialnego– Repertorium [...] Numer [...] (s. [...]-[...] akt sądowych) wynika, że W. S. w dniu [...] r. zawarł umowę zniesienia współwłasności i jednocześnie ustanowiono na prawie własności działki gruntu nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w [...] przy ul. [...] nr [...], służebność gruntową drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela, posiadacza, bądź użytkownika działki gruntu numer [...], o powierzchni [...] ha, położonej w [...], polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez działkę gruntu numer [...] do działki gruntu numer [...]. W tej sytuacji zasadne było stwierdzenie przez organ, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nadto przysługuje mu prawo przejazdu i przechodu do własnej nieruchomości (działka nr [...]), przez grunt należący do W. S. (działka nr [...]) na podstawie służebności gruntowej drogi koniecznej. Skoro w umowie z dnia [...] r. o zniesieniu współwłasności i ustanowieniu służebności drogi koniecznej nie ma innych zapisów, które ograniczałyby sposób wykonywania służebności, to trafnie organ odwoławczy przyjął, że wydając decyzję o pozwoleniu na budowę organ I instancji nie miał podstaw prawnych do wprowadzenia dodatkowych ograniczeń w tym zakresie, jeżeli nie wynikały one z treści przepisów techniczno-budowlanych. Przyjęte rozwiązania projektowe nie naruszają więc obowiązujących przepisów i uzasadnionych interesów osób trzecich, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zatem nie było podstaw prawnych do żądania zmiany zagospodarowania terenu, ponieważ inwestor działał w granicach przysługującej mu służebności, a korzystanie z własnego prawa dla celów zgodnych z jego funkcją, nie można uznać za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Dlatego przy spełnieniu również innych wymogów stawianych przez przepisy Prawa budowlanego na właściwym organie spoczywał obowiązek, zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156 poz. 1118 ze zm.), wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zasadny jest też zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 145 kc, należy bowiem rozróżnić ustanowienie służebności drogi koniecznej, co odbywa się na podstawie umowy, tak jak uczyniono w niniejszej sprawie, gdyż to W. S. ustanowił w umowie zawartej w formie aktu notarialnego służebność drogi koniecznej, lub też na podstawie orzeczenia sądu powszechnego wydanego w postępowaniu cywilnym. Natomiast w toku procedury budowlanej nie ustanawia się takiej służebności, lecz sprawdza, jak trafnie wskazał organ, czy takie prawo inwestorowi przysługuje i jaka jest jego treść, co zostało potwierdzone zarówno umową jak i stosownym zapisem w księdze wieczystej. Na marginesie można tylko wskazać, że istnieje możliwość zniesienia służebności drogi koniecznej (art. 295 kc), ale dopóki to nie nastąpi organ administracji jest związany istniejącym stanem prawnym wynikającym z ustanowienia służebności drogi koniecznej. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.