II SA/Sz 813/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi D. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zarząd Powiatu decyzją z dnia [...], nr [...], wymierzył D.H. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej, ulicy [...] z przekroczeniem terminu zezwolenia z dnia [...], nr [...]. Powyższa decyzja została doręczona stronie D.H.w dniu [...]. W dniu [...] D.H. złożyła, za pośrednictwem organu I instancji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku przyznała, że w dniu [...] otrzymała przesyłkę zawierającą decyzję Zarządu Dróg Powiatowych. Jednak z uwagi na fakt, że sprawę zajęcia pasa drogowego wyjaśniał jej mąż O.H., w dniu [...] przekazał mu decyzję aby zajął się sprawą. Dalej podała, że w następnym okresie była bardzo zajęta na skutek choroby córki i koniecznością sprawowania opieki nad nią, co spowodowało, że sprawa kary pieniężnej umknęła jej uwadze. W dniu [...] przyjechał mąż, który - jak się okazało - w tym czasie przebywał w Niemczech w pilnych sprawach rodzinnych i nie był w stanie zająć się sprawą. Powyższe okoliczności uniemożliwiły wniesienie odwołania w ustawowym 14 - dniowym terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 58 w związku z art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), postanowieniem z dnia [...], nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i 59 K.p.a. stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Uprawniona do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest strona uczestnicząca w postępowaniu. Organ może przywrócić termin wyłącznie na wniosek strony. Dalej Kolegium podało, że aby można było przywrócić termin, powinny być spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. zainteresowany musi wnieść prośbę (wniosek) o przywrócenie uchybionego terminu. W prośbie tej powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało się mu zachować terminu; 2. wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W tym miejscu Kolegium zwróciło uwagę na fakt, że przepisy prawa wymagają wyłącznie uwiarygodnienia, a nie udowodnienia braku winy; 3. prośba powinna być wniesiona w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia. Ten siedmiodniowy termin jest nieprzywracainy (art. 58 § 3 K.p.a.). Datą od której należy go liczyć, jest dzień uzyskania przez zainteresowanego wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby strona powinna dopełnić czynności, dla których termin był określony. W przypadku zatem gdy strona wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powinna jednocześnie wnieść odwołanie. Początkiem biegu 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 6 marca 2012 r. był dzień 28 marca 2012 r., zaś jego koniec przypadł na dzień 11 kwietnia 2012 r. D.H. wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji dopiero dnia [...]. Jest to data złożenia odwołania w Urzędzie Pocztowym (dowód: data na pieczęci koperty zaadresowanej do Zarządu Dróg Powiatowych przy ul. [...] w aktach sprawy organu I instancji). Wraz z odwołaniem strona wniosła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lecz nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy (art. 59 kodeksu postępowania administracyjnego). Nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów świadczących o chorobie dziecka, które można by zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanej. Są to bowiem przyczyny subiektywne, którym odwołująca się przy zachowaniu należytej staranności mogła zaradzić. Także czasowe przebywanie współmałżonka poza granicami kraju nie stanowi potwierdzenia braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminowi, bowiem doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie D.H. podniosła, że we wniosku o przywrócenie terminu z dnia [...] opisała szczegółowo okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu, w szczególności wskazała, iż w skutek choroby córki i konieczności sprawowania opieki nad nią nie była w stanie zająć się sprawą nałożonej na nią kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Wyjaśniła też, iż wcześniej mąż zabrał ww. decyzję zapewniając, że zbada sprawę i wytłumaczy jej wszystko, jednakże zmuszony był wyjechać do Niemiec w pilnych sprawach rodzinnych. Splot tych okoliczności miał zatem charakter - wbrew twierdzeniu SKO - obiektywny i nie mogłam w żaden sposób zapobiec ich wystąpieniu. Skarżąca podkreśliła, iż przepisy K.p.a. wymagają wyłącznie uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia braku winy. W tej sytuacji nie ma, zatem obowiązku przedstawienia dowodów (zaświadczenie lekarskie, itp.) świadczących niezbicie o chorobie dziecka. Wystarczy, że strona powoła się i opisze okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu bez jej winy. Niezależnie od powyższego wskazała, że organ administracyjny w przypadku powzięcia wątpliwości, co do opisanych przeze nią okoliczności mógł wystąpić z wezwaniem o przedłożenie stosownych dokumentów, czego nie uczynił. Nie dano jej możliwości wyjaśnienia tej kwestii i arbitralnie zdecydowano, iż opisane przeze nią okoliczności, w tym choroba dziecka, faktycznie nie miały miejsca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] wymierzające karę za zajęcie pasa drogowego. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca w dniu [...] złożyła, za pośrednictwem organu I instancji, prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...], wraz z prośbą wniosła odwołania od tej decyzji. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl zaś art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle przytoczonej regulacji prawnej muszą wystąpić cztery przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu. Brak jednej z tych przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ uznał, że nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] a zatem Sąd zbadał czy rzeczywiście ta przesłanka nie została spełniona po stronie skarżącej. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym, w danych warunkach wysiłku. "Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (wyrok NSA z dnia 20.05.1998 r. I SA/Ka 1718/96). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, które nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą powódź, pożar, itp. W przedmiotowej sprawie zasadnie organ przyjął, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w dbałości o swoje interesy. Wbrew stanowisku skarżącej choroba dziecka nie jest okolicznością uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, nie jest to bowiem przeszkoda uniemożliwiająca sporządzenie odwołania i nadanie go w urzędzie pocztowym. Chore dziecko niewątpliwie wymaga dodatkowej opieki, jednak opieka taka nie jest na tyle absorbująca, aby nie można było znaleźć czasu na sporządzenie i nadanie odwołania w urzędzie pocztowym osobiście lub powierzenie tej czynności innej osobie. Skarżąca nie wykazała też należytej staranności w dbałości o swoje sprawy powierzając sporządzenie odwołania mężowi, a następnie nie interesując się czy faktycznie odwołanie zostało wniesione. Opisane powyżej okoliczności uzasadniają, zdaniem Sądu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy po swojej stronie w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...], a tym samym brak wystąpienia jednej z przesłanek koniecznej do przywrócenia terminu. W tym stanie sprawy, Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.