II SA/Sz 813/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata A.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 20 lutego 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku A.T. wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego otrzymywanego w kwocie [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 241 powołanej ustawy, zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Wobec powyższego wniosek skarżącego należało rozpoznać w zakresie częściowym obejmującym żądanie ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd po dokonaniu oceny sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, w oparciu o jego wyjaśnienia zawarte we wniosku uznał, że skarżący zasługuje na wsparcie ze strony Skarbu Państwa poprzez ustanowienie adwokata, albowiem nie ma on możliwości ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Zarówno okoliczność uzyskiwania niskiego dochodu oraz brak oszczędności czy wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika jak i sytuacja osobista tj. skarżący jest osobą samotną nie mającą możliwości skorzystania z pomocy osób bliskich, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W tej sytuacji, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, natomiast za niecelowe uznał orzekanie w zakresie zwolnienia od kosztów, z uwagi na zwolnienie ustawowe.