II SA/Sz 818/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 5 września 2025 r. nr AP-2.7840.139.2025.MB(3) w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta S. , działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: "u.p.b."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), decyzją z dnia 29 maja 2024 r. nr 431/2024, zatwierdził M. P. projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt zagospodarowania terenu i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego budowę hali produkcyjno - magazynowej wraz z zagospodarowaniem terenu na działce nr [...], obręb [...], gmina K.. Powyższa decyzja została przeniesiona na rzecz P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 1 lipca 2025 r., nr AP-2.7840.106.2025.PZ (1)). Pismem z dnia 22 lipca 2024 r. K. H. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do organu I instancji o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji z uwagi na pominięcie jej jako strony postępowania. Organ I instancji decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. nr NA.681.396.6.2024/2025.SI2 odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 29 maja 2024 r., nr 431/2024 z powodu braku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji podał, że postanowieniem z dnia 5 maja 2025 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem własnej decyzji z dnia 29 maja 2024 r. i zobowiązał skarżącą do wykazania, że działka nr [...] w [...], będąca jej własnością położona jest w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Pismem z dnia 20 maja 2025 r. skarżąca wskazała, że istnieje możliwość szkodliwego wpływu inwestycji na działki sąsiednie, co jest wystarczającą podstawą do uznania, iż jest stroną postępowania administracyjnego. Organ I instancji podał, że art. 28 ust. 2 u.p.b. stanowi lex specialis do art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 u.p.b. i wskazał, że interes prawny strony postępowania nie jest związany z odległością (subiektywnym odczuciem bliskości) danej nieruchomości od planowanej inwestycji, ale z koniecznością wykazania, że inwestycja ta będzie oddziaływać na daną nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę. Organ I instancji podał, że z projektu budowlanego wynika, iż obszar oddziaływania projektowanej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestycyjnej nr [...]. Organ I instancji wyjaśnił, że działka skarżącej położona jest w odległości ok. 100 m od działki inwestycyjnej, zaś budynek jednorodzinny na działce skarżącej położony jest w odległości ok. 150 m od hali objętej pozwoleniem na budowę. W ocenie organu I instancji, brak było zatem podstaw do uznania, iż działka skarżącej leży w obszarze oddziaływania inwestycji oraz, że służą jej prawa strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła organowi błędne ustalenie, że nie jest ona stroną postępowania. Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia 5 września 2025 r., nr AP-2.7840.139.2025.MB(3) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił instytucję wznowienia postępowania na tle przepisów k.p.a. oraz pojęcie strony w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów u.p.b. Organ odwoławczy podał, że skarżąca jest współwłaścicielką zabudowanej budynkiem działki (dz. nr [...] z obrębu [...]) oddalonej od granicy działki objętej inwestycją o około 100 m (bez uwzględnienia odległości od zabudowy) i oddzielonej inną działką (dz. nr [...]), sąsiadującą bezpośrednio z inwestycją. Obszar oddziaływania obiektu został ustalony w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: "rozporządzenie MI z 2002 r."), obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę, którego dotyczy postępowanie. Zgodnie z wnioskiem i projektem budowlanym przedmiotem inwestycji jest zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno- budowlanego dla inwestycji polegającej na budowie hali produkcyjno-magazynowej z zapleczem biurowo-socjalnym, wraz z zagospodarowaniem terenu oraz elementami infrastruktury technicznej, na działce budowlanej nr [...], obręb [...] [...]. Teren przedmiotowej inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej inwestycji Wójt Gminy K. decyzją nr 36/2024 z dnia 6 lutego 2024 r., znak: PP.6730.182.2023.MW, ustalił warunki zabudowy. Projektowany budynek jest obiektem wolnostojącym, jednokondygnacyjnym, niepodpiwniczonym o wysokości maksymalnej 11,99 m, dachu płaskim symetrycznym dwuspadowym o kącie nachylenia połaci dachowych 2,86°, szerokości elewacji frontowej 51,86 m. Nowoprojektowany budynek hali magazynowej ma znajdować się w południowej części działki budowlanej, zgodnie z nieprzekraczalnymi liniami zabudowy wyznaczonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Budynek usytuowany jest w stosunku do granicy z działką nr [...] w odległości ok. 130 m, a do zabudowy na działce nr [...] w odległości ok. 150 m, w stosunku do granicy z działką nr [...] (dr) w odległości 6 m, w stosunku do działki nr [...] (dr) w odległości ok. 38 m, w stosunku do działki nr [...] w odległości od 4,46 m do 14,3 m, w stosunku do działki nr [...] w odległości 31,17 m oraz w stosunku do działki nr [...] w odległości 29,58 m, a do działki nr [...] w odległości od 30,2 m do 37,42 m. Ponadto projektowana zabudowa zlokalizowana będzie w odległości 38 m od najbliżej usytuowanej zabudowy (hala PM) zlokalizowanej na działce [...] (od południa). Na działce zaprojektowano dziesięć miejsc postojowych o wym. 2,5 m x 5 m na powierzchni utwardzonej w odległości powyżej 3 m od granicy działek sąsiednich. Zaprojektowana powierzchnia zabudowy wynosi 3370,38 m˛ co stanowi 35,99% powierzchni zabudowy, powierzchnia terenu zielonego wynosi 1581,13 m˛, co stanowi 16,88% powierzchni biologicznej czynnej. Zachowano nieprzekraczalną linię zabudowy, która zgodnie z decyzją Wójta Gminy K. o warunkach zabudowy została ustalona w odległości 6 m od granicy z działką nr [...] i [...]. Obsługa komunikacyjna terenu inwestycji odbywa się z działki nr [...]. Projektowany szczelny zbiornik bezodpływowy o pojemności do 10 mł spełnia przepisy § 35 i 36 rozporządzenia MI z 2002 r. Ponadto w promieniu 30 m od lokalizacji zbiornika nie występuje studnia dostarczająca wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, co spełnia wymagania § 31 rozporządzenia MI z 2002 r. Odległość miejsca gromadzenia odpadów od okien i drzwi do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi jest większa niż 10 m, a odległość od granicy działki budowlanej wynosi minimum 3 m, co jest zgodne z § 23 rozporządzenia MI z 2002 r. Lokalizacja budynku spełnia przepisy przeciwpożarowe, tj. § 271 - § 273 rozporządzenia MI z 2002 r. W ocenie organu odwoławczego, lokalizacja projektowanego budynku nastąpiła zatem na podstawie z § 12 rozporządzenia MI z 2002 r., zgodnie z którym budynki należy lokalizować w odległości 4 m od granicy działki inwestycyjnej w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, albo 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Organ odwoławczy podał, że w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę nie miał zastosowania § 12 ust. 11 rozporządzenia MI z 2002 r., który wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2024 r., tj. po wydaniu tej decyzji (§ 3 i § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2023 r., poz. 2442). Organ odwoławczy stwierdził, że uwzględniając formę i konstrukcję projektowanego obiektu, sposób zagospodarowania terenu inwestycji, oraz lokalizację projektowanej zabudowy w stosunku do działki skarżącej i zabudowy zlokalizowanej na jej nieruchomości nie występuje zjawisko zacieniania i przesłaniania (§ 13 i § 60 rozporządzenia MI z 2002 r.). W przedmiotowej sprawie zachowano normy określające usytuowanie budynku w stosunku do granic działki budowlanej (§ 12 rozporządzenia MI z 2002 r.), określające odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej (§ 18 i § 19 rozporządzenia MI z 2002 r.), lokalizacja budynku spełnia przepisy przeciwpożarowe (§ 271 - § 273 rozporządzenia MI z 2002 r.). Ponadto w zakresie lokalizacji miejsc gromadzenia odpadów, jak i innych elementów zagospodarowania terenu nie stwierdzono naruszenia norm określonych przepisami rozporządzenia MI z 2002 r. Organ odwoławczy wskazał, że obszar oddziaływania zamyka się w obrębie działki inwestycyjnej, zatem oznacza to, iż działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Inwestycja nie wprowadza ograniczenia w zabudowie działki skarżącej. Tym samym, według organu odwoławczego, nie było podstaw do przyznania skarżącej statusu strony, a w konsekwencji przyznania legitymacji procesowej do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że definicja obszaru oddziaływania obiektu zmieniona została przez ustawodawcę ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Tym samym powoływanie się na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, jak i orzecznictwo kształtujące się przed zmianą definicji obszaru oddziaływania obiektu nie może decydować o przyznaniu statusu strony postępowania. Podobnie interesu prawnego nie można, w sprawach z zakresu Prawa budowlanego, wywodzić z przepisów prawa cywilnego, tj. art. 140 Kodeksu cywilnego. Skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję i wniosła o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie i uznanie za prawidłowe wydanie przez organ I instancji decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę; 2. naruszenie art. 28 ust. 2 u.p.b., przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę; 3. naruszenie art. 28 k.p.a., przez błędne uznanie, iż przedmiotowy przepis nie znajduje uzasadnienia w sprawie; 4. naruszenie art. 3 pkt 20 u.p.b., przez błędne jego zastosowanie i uznanie, że nieruchomość skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania obiektu; 5. naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy przedmiotowe stanowisko jest sprzeczne ze słusznym interesem obywateli i nie budzi zaufania uczestników do władzy publicznej; 6. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w obrębie działki inwestycyjnej. Zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i ustosunkowując się do zarzutów skargi. W piśmie z dnia 28 stycznia 2026 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, ustosunkowując się do zarzutów skargi. Na rozprawie Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania sprawy o sygn. akt II SA/Sz 818/25 i II SA/Sz 819/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Spór dotyczy nieuznania skarżącej za stronę we wznowionym postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a. Przesłanki wznowienia są ściśle określone. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a. - 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W niniejszej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, że ocena legitymacji procesowej wnioskodawcy, w tym ocena podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., następuje w pierwszej kolejności. W przypadku ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługuje legitymacja do skutecznego żądania wznowienia postępowania, nie jest możliwa dalsza weryfikacja decyzji podlegającej wznowieniu. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.b., stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że status strony w postępowaniach o udzielenie pozwolenia na budowę oceniany jest wyłącznie w oparciu o art. 28 ust. 2 u.p.b. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu, oprócz inwestora stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę może być jedynie właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się na obszarze oddziaływania obiektu. Ustalenie kręgu stron postępowania, poza inwestorem, wymaga zatem prawidłowego określenia obszaru oddziaływania. Stosownie do definicji z art. 3 pkt 20 u.p.b., obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Obszar oddziaływania ustala się zatem na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu. Słusznie organ odwoławczy wyjaśnił, że definicja obszaru oddziaływania obiektu zmieniona została przez ustawodawcę ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Tym samym powoływanie się na ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, jak i orzecznictwo kształtujące się przed zmianą definicji obszaru oddziaływania obiektu nie może decydować o przyznaniu statusu strony postępowania. Podobnie interesu prawnego nie można, w sprawach z zakresu Prawa budowlanego, wywodzić z przepisów prawa cywilnego, tj. art. 140 Kodeksu cywilnego. Jak wynikało z akt, skarżąca jest właścicielem działki nr [...] w [...], zaś planowany budynek usytuowany jest w stosunku do granicy z ww. działką w odległości ok. 130 m, a do zabudowy na ww. działce w odległości ok. 150 m. W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozważył kwestię oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżącej. Sąd podzielił stanowisko organu, że wpływ planowanej inwestycji zamyka się w obrębie działki inwestycyjnej i nie narusza prawa skarżącej do zabudowy jej nieruchomości. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę jest inwestor. Skoro skarżąca nie jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę planowanej inwestycji to nie jest także stroną w postępowaniu wznowieniowym, nie zaistniała zatem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto ustalenie, że skarżąca nie jest stroną postępowania wznowieniowego, wyklucza możliwość badania zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania może być przeprowadzone przez organ z urzędu, jednakże o tym organ decyduje samodzielnie. Informacje uzyskane od innych osób (lub organów) w toku innych spraw mogą być podstawą do wszczęcia przez organ postępowań nadzwyczajnych z urzędu. Wskazać należy, że w przypadku prowadzenia przez inwestora robót budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym i przepisami technicznymi, organem właściwym jest organ nadzoru budowlanego, a nie organ architektoniczno-budowlany. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.