II SA/Sz 822/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nagrody rocznej o d d a l a skargę E. R. raportem z dnia [...] zwróciła się do Dyrektora Zakładu Karnego o wypłacenie nagrody rocznej od [...] tj. od momentu zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na rzecz Zakładu Karnego. Wskazała, że od [...] pozostaje w gestii [...] w [...] i tylko negatywna opinia zarządu może pozbawić Ją nagrody rocznej. Do raportu E. R. dołączyła pozytywną opinię służbową Zarządu Okręgowego [...] w [...] z dnia [...]. Dyrektor Zakładu Karnego decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 104 kpa, art. 31 ust. 1 pkt 4 i art. 106 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761) oraz § 5 pkt 3 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 15, poz. 145) - nie przyznał kpt E. R. starszemu inspektorowi działu finansowego Zakładu Karnego – nagrody rocznej za rok [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z § 5 pkt 3 lit. "b" powyższego rozporządzenia, nagroda roczna nie przysługuje za rok kalendarzowy, w którym wydano funkcjonariuszowi opinię służbową o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku w okresie służby stałej. W dniu [...] Główny Księgowy wydał E. R. opinię za okres [...] lat, w której stwierdził o Jej nieprzydatności na zajmowanym stanowisku. Wyższy przełożony, po rozpatrzeniu odwołania E. R., postanowieniem z dnia [...] utrzymał opinię w mocy. Wobec uprawomocnienia się opinii w [...], organ I instancji nie przyznał E. R. nagrody rocznej za [...] stosownie do przepisów cytowanego rozporządzenia. W odwołaniu od tej decyzji E. R. zarzuciła, że odmowa przyznania nagrody rocznej za [...] nastąpiła bez zgody [...], którego jest [...], co stanowi naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o Związkach Zawodowych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 854). Ponadto zarzuciła, że opinia o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku wydana w [...] może mieć tylko moc sprawczą do czasu, kiedy była w dyspozycji dyrektora Z.K. , czyli do [...]. Od [...]. została zwolniona z obowiązku pracy na okres kadencji w [...], zatem tylko opinia Zarządu za ten okres może być brana pod uwagę i tylko negatywna opinia Zarządu może być podstawą zabrania nagrody. Zarząd [...] wydał pozytywną opinię po roku pełnienia funkcji [...] i ta opinia winna być opinią obowiązującą. W tych okolicznościach E. R. uznała odmowę przyznania nagrody rocznej od [...] za bezpodstawną. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 6 ust. 5, art. 106 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U.z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) i § 5 pkt 3 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 15, poz. 145) po rozpatrzeniu odwołania kpt E. R. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy – jak wynika to z uzasadnienia decyzji – ustalił, że w dniu [...]- bezpośredni przełożony tj. główny księgowy sporządził kpt. E. R. opinię służbową, w której zawarł wniosek o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku w okresie służby stałej. Od opinii tej E.R. wniosła odwołanie. Dyrektor Zakładu Karnego , rozpatrzył odwołanie i postanowieniem z dnia [...] utrzymał opinię w mocy. Wobec uprawomocnienia się opinii służbowej w dniu [...], skarżącej przyznano nagrodę roczną za [...], a odmówiono przyznania nagrody za [...]. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 854) organ odwoławczy podniósł, że stosownie do tego przepisu, pracownikowi będącemu członkiem danej organizacji związkowej, upoważnionemu do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy, przysługuje przez okres określony uchwałą zarządu, ochrona w zakresie wypowiedzenia i rozwiązania stosunku pracy oraz w zakresie jednostronnej zmiany warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika objętego ochroną. Nagroda roczna przyznawana funkcjonariuszom na mocy art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 w sprawie nagród rocznych (...) nie stanowi elementu warunków pracy lub płacy i nie przyznanie tego świadczenia nie stanowi jednostronnej zmiany warunków pracy i płacy na niekorzyść pracownika. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że odmowa przyznania nagrody rocznej nie wymaga zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Wskazał też, że nagroda roczna przyznawana jest jeden raz w roku, funkcjonariuszowi pełniącemu służbę przez okres roku kalendarzowego i nie przysługuje funkcjonariuszowi za rok kalendarzowy, w którym wydano mu opinię służbową o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku służbowym w okresie służby stałej, co miało miejsce w przypadku skarżącej. W dalszej części uzasadnia Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podniósł, że zwolnienie E. R. z obowiązku świadczenia pracy nie powoduje wyłączenia Jej z podległości służbowej wobec przełożonego właściwego w sprawach osobowych tj. Dyrektora Z.K. . Opinia służbowa o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku służbowym jest opinią wiążącą, pozostającą w obrocie prawnym, także w okresie zwolnienia funkcjonariuszki z obowiązku świadczenia pracy. Przedłożona przez E. R. opinia służbowa z dnia [...] podpisana w imieniu Zarządu przez wiceprzewodniczącego [...], nie jest opinią służbową w rozumieniu art. 33 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996r. w sprawie opiniowania funkcjonariuszy Służby Więziennej, który enumeratywnie wskazuje krąg podmiotów uprawnionych do sporządzania opinii służbowych. Przepis ten, ani żaden inny, nie rozszerza tego katalogu o zarząd związków zawodowych. E. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] i przyznanie skarżącej nagrody rocznej za [...], ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że do dnia [...] była pracownikiem Z.K. podległym bezpośrednio dyrektorowi tego zakładu. Od [...] decyzją personalną nr [...] z dnia [...] została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy na rzecz Z.K. i przekazana do dyspozycji Zarządu Okręgowego [...] celem pełnienia funkcji przewodniczącej na etacie. W tej sytuacji przez [...] pełniła funkcję podlegającą ocenie Zarządu Okręgowego [...], który za ten okres wydał dobrą opinię. Zdaniem skarżącej, skoro przez [...] miesięcy Jej praca nie nasuwała żadnych zastrzeżeń, to winna otrzymać nagrodę roczną pomniejszoną o [...]. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie, wobec zawartego w skardze wniosku, niezbędne jest wyjaśnienie skarżącej, że Sąd administracyjny, nie zastępuje właściwych w sprawie organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw należących do ich właściwości, a zatem nie przyznaje praw, nie nakłada obowiązków, nie zasądza roszczeń. Zakres kompetencji sądów administracyjnych określony został w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W myśl tego przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu skarg wniesionych na ostateczne decyzje administracyjne, w razie stwierdzenia, iż zaskarżony akt dotknięty jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd – w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego – uchyla wadliwą decyzję lub stwierdza jej nieważność, a w przeciwnym wypadku – oddala skargę. Granice tej kontroli zostały zakreślone w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określonej jako P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga E. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz.U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) funkcjonariuszowi mogą być przyznane nagrody roczne, nagrody uznaniowe i zapomogi. Warunki i tryb przyznawania funkcjonariuszowi Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002r. (Dz.U. Nr 15, poz. 149). Stosownie do § 5 pkt 3 lit. "b" tego rozporządzenia – nagroda roczna nie przysługuje za rok kalendarzowy, w którym wydano funkcjonariuszowi opinię służbową o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku w okresie służby stałej. Bezsporne jest w sprawie, że opinia służbowa o nieprzydatności skarżącej na zajmowanym stanowisku stała się ostateczna w dniu [...]. W zaistniałej zatem sytuacji faktycznej i prawnej, w pełni należy podzielić stanowisko organów orzekających, że wystąpiła przesłanka negatyw na określona w § 5 pkt 3 lit. "b" cyt. rozporządzenia, powodująca nie przyznanie skarżącej nagrody rocznej za [...] rok. Chybiony jest argument skargi, że skoro skarżąca od [...] pełni funkcję etatowej [...], to do oceny Jej pracy za okres [...] uprawniony jest wyłącznie Zarząd Okręgowy tego związku. Przede wszystkim wyjaśnić należy, co trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996r. w sprawie opiniowania funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 138, poz. 643) określono podmioty uprawnione do sporządzenia opinii służbowych o funkcjonariuszach Służby Więziennej, wśród których nie wskazano zarządu związków zawodowych. Tak więc, opinia Zarządu [...], nie stanowi podstawy do udzielania lub odmowy przyznania nagrody rocznej, o której mowa w art. 106 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Trafne jest również stanowisko organu odwoławczego, że nagroda roczna nie stanowi elementu warunków płacy lub pracy i nie przyznanie tego świadczenia nie stanowi jednostronnej zmiany warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika. Dlatego odmowa przyznania nagrody rocznej nie wymagała zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej określonej w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 79, poz. 854 ze zm.). Fakt zwolnienia funkcjonariusza Służby Więziennej z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej (art. 31 ustawy o związkach zawodowych), nie powoduje wyłączenia tego funkcjonariusza z podległości służbowej wobec przełożonego właściwego w sprawach osobowych dyrektora zakładu karnego. Pełnienie funkcji etatowej [...] zarządu zakładowej organizacji związkowej nie powoduje ustania stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej powstałego w drodze mianowania (art. 28 ust. 1 cyt. ustawy o Służbie Więziennej). Skoro nagroda roczna przyznawana jest jeden raz w roku i nie przysługuje funkcjonariuszowi za rok kalendarzowy, w którym wydano funkcjonariuszowi opinię o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, a w przypadku skarżącej taka opinia została wydana w [...], to odmowa przyznania nagrody za [...] odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).