II SA/Sz 824/14

Dnia 28 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 824/14 oddalającego jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści p o s t a n a w i a przywrócić termin Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Pismem z dnia 3 maja 2015 r. M.P. wniósł do Sądu pismo, w którym wskazał, że oczekiwał, iż Sąd prześle mu zapadłe w sprawie orzeczenie wraz z uzasadnieniem. Skarżący nie mógł stawić się na rozprawę, ponieważ stan zdrowia mu na to nie pozwolił. Z kolei, ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, nie wywiązał się, zdaniem skarżącego, ze swoich obowiązków, bowiem minęły dwa miesiące, a skarżący nie otrzymał "żadnej odpowiedzi". Zarządzeniem z dnia 8 maja 2015 r. Sąd poinformował skarżącego o wydanym w sprawie wyroku, do którego nie został złożony wniosek o sporządzenie jego uzasadnienia. Jednocześnie, Sąd pouczył skarżącego, że w kwestiach związanych z niniejszą sprawą należy kontaktować się z wyznaczonym dla niego adwokatem z urzędu K.S. Pismami z dnia 11 grudnia 2015 r. oraz 4 marca 2016 r. skarżący poinformował Sąd, że, zgodnie z treścią jego zarządzenia z dnia 8 maja 2015 r., zwrócił się do adw. K. S. z prośbą o wyjaśnienie kwestii niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. W odpowiedzi został poinformowany, że nie było ku temu podstaw prawnych. Zdaniem skarżącego, jego pełnomocnik zlekceważył swoje obowiązki, a nawet działał na szkodę skarżącego, w związku z czym zwrócił się on do Izby Adwokackiej ze skargą na działanie ww. pełnomocnika. Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. K RS i W Okręgowej Rady Adwokackiej poinformował skarżącego, że adw. K.S. nie jest już członkiem Izby Adwokackiej z uwagi na jej nominację sędziowską (k. 93 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 17 marca 2016 r., doręczonym w dniu 29 marca 2016 r., Sąd poinformował skarżącego, że w niniejszej sprawie przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W dniu 1 kwietnia 2016 r. skarżący złożył ww. wniosek, wskazując, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy, lecz z winy jego pełnomocnika. W dniu 22 kwietnia 2016 r. uzupełnił w terminie brak formalny przedmiotowego wniosku, tj. dokonał czynności, dla której został ustanowiony uchybiony termin poprzez złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 P.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący złożył swój wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wątpliwości Sądu nie budzi również to, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla skarżącego ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do kwestionowania ww. wyroku w postępowaniu przed sądem II instancji. Niekwestionowane także jest to, że składając wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, skarżący dokonał czynności, której nie dokonał w terminie. Złożenie przedmiotowego wniosku nastąpiło zaś w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (29 marca 2016 r. – data doręczenia skarżącemu zarządzenia z informacją o prawie złożenia ww. wniosku, 1 kwietnia 2016 r. – data nadania wniosku w urzędzie pocztowym). Jednocześnie zauważyć należy, że, jak wynika z dokumentów zawartych w aktach sprawy, skarżący złożył przedmiotowy wniosek po upływie roku od uchybionego terminu. W takiej sytuacji, jak już wyżej wskazano, wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny "tylko w przypadkach wyjątkowych". Oznacza to, że jeżeli nie jest to wyjątkowy przypadek Sąd nie ocenia merytorycznie wniosku o przywrócenie terminu, od uchybienia którego upłynął rok. Ustawa nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez ten wyjątkowy przypadek. W ocenie Sądu należy odnosić go do okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, czyli tych okoliczności, które pozwalają przyjąć, że uchybienie terminu miało miejsce bez winy strony postępowania. Czyli chodzi o takie wyjątkowe okoliczności, które uniemożliwiały zachowanie terminu i które także uzasadniają uznanie, że mimo upływu roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne. Chodzi więc o okoliczności, które po pierwsze, nieustannie trwają przez czas dłuższy niż rok, po drugie, są nie do przezwyciężenia. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie takie okoliczności wystąpiły. Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu podał niedopełnienie obowiązków związanych z obroną jego interesów przez wyznaczonego mu w sprawie pełnomocnika z urzędu. Niezwłocznie po poinformowaniu przez Sąd o wydaniu w sprawie wyroku, skarżący skontaktował się ze swoim pełnomocnikiem w celu wyjaśnienia kwestii niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, a następnie zwrócił się on do Izby Adwokackiej ze skargą na działanie ww. pełnomocnika. Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. K R S i W Okręgowej Rady Adwokackiej poinformował skarżącego, że jego pełnomocnik nie jest już członkiem Izby Adwokackiej z uwagi na jego nominację sędziowską. Mając zatem na uwadze obiektywną niemożność weryfikacji prawidłowości podejmowanych przez pełnomocnika skarżącego działań w niniejszej sprawie z tego powodu, że nie jest już członkiem izby adwokackiej, jak również aktywność skarżącego w podejmowanych czynnościach mających na celu dowiedzenie się o stan niniejszej sprawy, przejawiającą się licznymi pismami kierowanymi do Sądu, pełnomocnika oraz Okręgowej Rady Adwokackiej , uznać należy, że wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, złożony przez skarżącego po upływie roku od uchybionego terminu, jest dopuszczalny. Odnosząc się z kolei do merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, kiedy uchybienie to nie było zawinione przez stronę i na niej spoczywa także obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 P.p.s.a. Jak już wyżej wskazano, zdaniem Sądu, skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Konkludując, przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy strona skarżąca nie mogła dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 707/2004, dostępne w CBOSA). Przyczyny zaś takie w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, zaistniały. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 5 P.p.s.a, postanowił jak w sentencji.