II SA/Sz 825/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata M. O. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] wydana w oparciu o przepis art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 4 ust. 2, art. 8 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy M. M. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. Opisane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu po rozpatrzeniu wniosku M. M. odmówił stronie przyznania wnioskowanych uprawnień kombatanckich. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o wydanie decyzji potwierdzającej okoliczność o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Postanowieniem z dnia [...] organ zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu uzyskania decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Prezes IPN decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją własną z dnia [...] odmówił potwierdzenia, że M. M. został jako dziecko odebrany rodzicom. W uzasadnieniu organ podał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na potwierdzenie, że skarżący został odebrany rodzicom. Skarżący utrzymywał, że jako niemowlę został odłączony od matki i przetrzymywany przez władze, a warunki w jakich był przetrzymywany spowodowały, że zachorował. Skarżący nie potrafił jednak przytoczyć żadnych szczegółów dotyczących opisywanej represji. Brak również jakichkolwiek materiałów archiwalnych na podstawie których można by odtworzyć warunki w jakich przebywała matka – W. M. w chwili porodu, okoliczności i przyczyny domniemanego przymusowego oddzielenia syna oraz zakres i jakość opieki zdrowotnej realizowanej po urodzeniu dziecka. Z metryki urodzenia i chrztu dołączonej do akt sprawy wynika, że chrzest M. M. odbył się dopiero w dniu [...], jednakże trudno tylko na podstawie tej okoliczności domniemywać, że skarżący podlegał represjom wymienionym w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. W związku z ustąpieniem przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął postępowanie w sprawie. Opisaną na wstępie decyzją dnia [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. W motywach wydanego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść uzasadnienia decyzji Prezesa IPN oraz wskazał, że w świetle treści przepisu art. 8 ust. 2 pkt 2 lit.b) ustawy o kombatantach powierzającego wydawanie decyzji potwierdzających okoliczności o których mowa w art. 4 ust. 2 ww. ustawy do wyłącznej kompetencji Prezesa IPN, Kierownik Urzędu nie może samodzielnie oceniać okoliczności związanych z rozłączeniem skarżącego i jego rodziców, w tym oceniać jaka była tego przyczyna i w jakich znajdował się on warunkach. Decyzja Prezesa IPN jest dla Kierownika wiążąca i nie może on podważać zawartego w niej rozstrzygnięcia. Na powyższe rozstrzygnięcie M. M. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że Kierownik Urzędu wydał decyzję naruszając Jego prawo do wniesienia skargi na decyzję Prezesa IPN z dnia [...], na którą to wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie znajdując podstaw do zmiany wydanego rozstrzygnięcia wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Ustosunkowywując się do zarzutu skargi, organ podał, że w razie uchylenia decyzji Prezesa IPN wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i uzyskania decyzji Prezesa IPN potwierdzającej, że jako dziecko został odebrany rodzicom w celu, będzie mógł w trybie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a wystąpić o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle ww. przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że odpowiada ona prawu. Z bezspornego stanu faktycznego wynika, że M. M. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami zbrodni wojennych i okresu powojennego. Następnie skarżący zwrócił się do Prezesa Instytut Pamięci Narodowej celem wydania decyzji potwierdzającej okoliczność z art. 4 ust. 2 ww. ustawy. Z tego powodu postępowanie przed Kierownikiem Urzędu zostało zawieszone. Decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją własną z dnia [...] Prezes IPN odmówił potwierdzenia, że M. M. został jako dziecko odebrany rodzicom. Z uwagi na to, że decyzja ta stała się ostateczna Kierownik Urzędu podjął zawieszone postępowanie i na tej podstawie wydał kontrolowaną przez Sąd decyzję stwierdzając, że w tym stanie rzeczy skarżący nie może uzyskać wnioskowanych uprawnień kombatanckich. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Z mocy art. 4 ust. 2 tej ustawy, jej przepisy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Okoliczności o których mowa we wskazanym przepisie ustala i potwierdza Prezes Instytut Pamięci Narodowej. Wynika to wyraźnie z przepisów art. 4 ust. 2, art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b oraz art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach. W szczególności art. 21 ust. 1 stanowi, że uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyskała decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2. Zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w postępowaniu którego przedmiotem jest przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 2 we własnym zakresie wskazanej okoliczności nie ustala i nie bada. Zaś wydana przez Prezesa IPN decyzja w tej kwestii jest wiążąca. W stanie faktycznym sprawy decyzja wydana przez Prezesa IPN była negatywna i nie została i nie została dotychczas zmieniona. Mając powyższe na uwadze stanowisko Kierownika Urzędu należy uznać za słuszne i w pełni uzasadnione. Wbrew twierdzeniu skarżącego kontrolowana decyzja Kierownika, nie stanowi naruszenia Jego prawa do zaskarżenia decyzji Prezesa IPN do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W przypadku stwierdzenia przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, w wyniku rozpoznania skargi, okoliczności o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach, skarżącemu będzie przysługiwać podanie o wznowienie postępowania prowadzonego przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.