II SA/Sz 826/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. C. (dalej jako "skarżący") z dnia 29 czerwca 2018 r., przyznał ww. dodatek mieszkaniowy na 6 miesięcy, począwszy od dnia 1 lipca 2018 do dnia 31 grudnia 2018 w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się osobie zajmującej lokal mieszkalny na podstawie tytułu prawnego, a także osobom, które zajmują lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, ale oczekują na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Zdaniem organu, kwestia nadania statusu osoby "oczekującej na przysługujący lokal zamienny albo socjalny" została uściślona w piśmie od zarządcy budynku z dnia 18 lutego 2019 r. Jak potwierdził Zarząd Budynków Mieszkalnych w K., umowa o najem lokalu socjalnego przy ul. [...] została zawarta na czas określony, tj. do dnia [...] W związku z nieprzedłużeniem terminu jej ważności, umowa wygasła z mocy prawa. Ponadto w dalszej części pisma wyjaśniono, że wielokrotnie proponowano skarżącemu zawarcie umowy najmu zarówno do obecnie zajmowanego lokalu, jak i przedłożono propozycję objęcia innego lokalu socjalnego, jednakże nie skorzystał on z przedkładanych propozycji uregulowania stanu prawnego w omawianej sprawie mieszkaniowej. Natomiast na podstawie pozytywnej opinii Społecznej Komisji Mieszkaniowej w roku 2017 r. umieszczono go w wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zdaniem organu, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych, na gruncie rozpatrywanej sprawy bezspornym pozostaje fakt, że na dzień złożenia wniosku skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do lokalu przy ul. [...] w K., ale był osobą oczekującą na przysługujący lokal socjalny lub zamienny. W konsekwencji zaistniały podstawy do przyznania dodatku mieszkaniowego na zmniejszenie wydatków związanych z zajmowaniem lokalu, gdyż spełniony został warunek posiadania tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu wynikający z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, warunek zajmowania określonej w art. 5 ww. ustawy powierzchni użytkowej lokalu oraz warunek spełnienia określonego w art. 3 ustawy kryterium dochodowego. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o uwzględnienie do sprawy pism ZBM w K. z dnia 22 stycznia 2015 r., 29 sierpnia 2016 r., wyroku Sądu Okręgowego w K. z [...] r., który zawiera orzeczenie o jego uprawnieniu do lokalu socjalnego. Podkreślił, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowych działań i zaniedbań organów, które co do nieprzedłużenia aneksem umowy najmu na zajmowany lokal socjalny poddają przyczyny nawzajem wykluczające się. Ponadto nieprawidłowo organ określił dochód miesięczny, jako osiągany w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach w oparciu o przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Powołując się na akta sprawy wskazał, że skarżący w dniu 29 czerwca 2018 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal przy ul. [...] w K.. Na wniosku znajdowała się adnotacja pracownika ZBM w K., że skarżący jest ujęty w wykazie osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w roku 2017. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na niespełnienie przesłanek do jego przyznania, tj. brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które na posiedzeniu w dniu [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji, ponownie prowadząc postępowanie, uzupełnił materiał dowodowy i ustalił, że na dzień złożenia wniosku odwołujący był osobą oczekującą na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Organ ten uznał, że skarżący spełnia warunki wynikające z obowiązujących przepisów, wobec czego wniosek strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego rozpatrzył pozytywnie. Kolegium mając na uwadze treść odwołania podniosło, że skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór decyzji w dniu 12 kwietnia 2019 r., zaś przywołane przez niego dokumenty z akt ubiegłych nie mają żadnego znaczenia dla sprawy. Badając bowiem uprawnienia strony do przedmiotowego dodatku, analizie poddawany był okres, na który stronie przyznano dodatek. Skarżący zaskarżył opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak i przeprowadzenie dowodów z akt lokalowych na okoliczność rażących zaniedbań i podawania nieprawdy przez właściciela i administratora budynku. W skardze zarzucił: - niewydanie decyzji w terminie ustawowym, tj. 30 dni, licząc od dnia wpływu odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, - błędną interpretację wyroku Sądu Okręgowego w K. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...], - nierozpoznanie sprawy w zakresie wskazanym w wyroku z dnia 26 października 2018 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 2946/16. Uzasadniając przedstawione zarzuty skarżący podkreślił, że Kolegium nie wskazało, z jakich powodów odmówiło mocy dowodowej ww. prawomocnym wyrokom sądów, jak i wyrokowi WSA w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/z 512/17. Ponadto organ nie wykazał, aby skarżący utracił uprawnienie do lokalu socjalnego przyznane przez Sąd Okręgowy w sprawie o sygn. akt [...] i aby to uprawnienie wygasło wraz z zawarciem w dniu [...] r. umowy na zajmowany lokal socjalny lub wygasło wraz z upływem czasookresu, na jaki była zawarta umowa, [...] r. Poza tym organ nie zweryfikował wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego i pominął okoliczność, że administrator budynku socjalnego nie przedłożył dowodów, potwierdzających jego twierdzenia o przedkładaniu oferty przedłużenia umowy na zajmowany lokal, czy zawarcia umowy najmu innego lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zwrócił się o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Wniesiona skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, której legalność sąd zbadał w oparciu o kryteria zawarte w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.", nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta K. o przyznaniu skarżącemu, na jego wniosek z dnia 29 czerwca 2018 r., dodatku mieszkaniowego za okres od dnia 1 lipca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie nie budzi wątpliwości i był wystarczający do wydania decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 180 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu. Nie budzi wątpliwości sądu, podobnie jak to przyjęły organy, że prawo skarżącego do dodatku mieszkaniowego, jako osoby, która zajmuje lokal bez tytułu prawnego i równocześnie oczekującej na przydział lokalu socjalnego, wynika wprost z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...], w którym Sąd przyznał skarżącemu uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego z zasobów Miasta K.. Prawo do lokalu socjalnego obowiązana jest realizować gmina, zawierając z osobą uprawnioną umowę na czas oznaczony (art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego). Wygaśnięcie tej umowy nie pozbawia automatycznie osoby uprawnionej uprawnienia do lokalu socjalnego przyznanego prawomocnym wyrokiem sądu, albowiem zmiana tego uprawnienia lub jego wygaśnięcie dopuszczalne jest tylko w razie wydania przez sąd orzeczenia pozbawiającego tego prawa. Jakkolwiek przyznanie lokalu socjalnego poddane jest procedurze obowiązującej w danej gminie na podstawie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów [...], to jednak nieumieszczenie osoby uprawnionej do lokalu socjalnego na liście osób oczekujących na taki lokal, czy też jej pominięcie, nie stwarza sytuacji w rozumieniu przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w której uprawnienie do dodatku mieszkaniowego, wynikające wprost z wyroku sądu powszechnego, nie będzie realizowane. Trzeba również dodać, że dla sprawniejszej realizacji prawa wynikającego z wyroku sądu osoba uprawniona powinna współpracować z organem, chociażby w kwestiach formalnych. Nawet jeśli osoba uprawniona do lokalu socjalnego zajmuje lokal bez tytułu prawnego, obowiązana jest do uiszczania należności związanych z najmem. Uiszczanie tych należności uprawnia - w świetle art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - do takiego dodatku, którego wysokość uzależniona jest od dochodu, ponoszonych wydatków oraz powierzchni zajmowanego mieszkania. Szczegółowe zasady w tym zakresie zawiera ustawa. Organ orzekający w sprawie dodatku mieszkaniowego nie jest uprawniony do weryfikowania wysokości wydatków, które wynajmujący ustalił dla najemcy w związku z najmem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu gminy, chyba że weryfikację tę dopuszczają przepisy ustawy lub rozporządzenia wykonawczego do tego aktu (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych). W związku z wątpliwościami, które skarżący przedstawił w toku postępowania, co do podmiotu uprawnionego do wypłacania dodatku wskazać należy na przepis art. 8 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy wypłaca się, w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry, zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. W tym samym terminie wypłaca się ryczałt, o którym mowa w art. 6 ust. 7. Podsumowując, skoro skarżący legitymuje się uprawnieniem do lokalu socjalnego, natomiast organy orzekające w sprawie przyznały dodatek mieszkaniowy, uwzględniając przy ustalaniu jego wysokości wszystkie wydatki ponoszone przez skarżącego w związku z najmem, wymienione w art. 6 ust. 4 ustawy, skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.