II SA/Sz 826/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. . 1. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]/2021 (znak: [...]) przyznał Z. W. (dalej zwana "Strona", "Skarżąca") pomoc społeczną w formie usług opiekuńczych na okres od dnia 6 sierpnia 2021r. do dnia 31 października 2021 r. oraz odmówił przyznania usług gospodarczych, tj. mycia okien. Powyższa decyzja doręczona została Stronie w dniu 19 lipca 2021 r. 2. Pismem z dnia 11 kwietnia 2022 r., które w dniu 13 kwietnia 2022 r. zostało złożone w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miejskiego w K., Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. 3. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2021r. Stronie służyło prawo wniesienia od niej odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Organu wydającego decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. O ww. terminie tym Strona została pouczona. Termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] lipca 2021r. upłynął więc w dniu 2 sierpnia 2021r. (poniedziałek). Natomiast Strona złożyła odwołanie osobiście w dniu 13 kwietnia 2022 r. Organ nadmienił także, że pismem z dnia 10 czerwca 2022 r., zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wyznaczył Stronie termin trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Organu I instancji, liczony od dnia doręczenia wezwania. Pismo to zostało doręczone Stronie w dniu 15 czerwca 2022 r. Mimo upływu w dniu 16 lipca 2022 r. trzydziestodniowego terminu, Strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który zawierałoby uprawdopodobnienie, że naruszenie terminu nastąpiło bez jej winy (art. 58 k.p.a.). Końcowo Kolegium wskazało, że odwołanie wniesione po terminie jest prawnie bezskuteczne, gdyż zaskarżona nim decyzja była już w dniu jego wniesienia decyzją ostateczną, a od takich decyzji odwołanie nie służy. Dlatego też Kolegium pozostawiło je bez rozpoznania. Merytoryczne rozpoznanie odwołania Strony od decyzji Organu I instancji dnia [...] lipca 2021r. Nr [...], wniesionego po terminie, stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. 4. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła Z. W.. W uzasadnieniu skargi Skarżąca opisała swoją sytuację materialną i zdrowotną. 5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi i o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. 6. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SPP/Sz 132/22 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie ustanowił radcę prawnego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: 7. Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, bądź też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Kontrolując zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane kryterium legalności sąd uznał, że nie narusza ono przepisów postępowania administracyjnego. 8. Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które go spowodowały powoduje konieczność stwierdzenia, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powyższa regulacja wyznacza zakres postępowania Organu II instancji, określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie Organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania Organ II instancji obowiązany jest ocenić czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem Organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek Organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez Organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. 10. Z niekwestionowanych w sprawie okoliczności wynika, że decyzję Organu I instancji z dnia [...] lipca 2021 r., doręczono Skarżącej w dniu 19 lipca 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. W takiej sytuacji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał Skarżącej w dniu 2 sierpnia 2021 r. (poniedziałek). Tymczasem Skarżąca złożyła odwołanie osobiście dopiero w dniu 13 kwietnia 2022 r. W związku z tym uznać należało, że postanowienie Organu II instancji, będące przedmiotem skargi, zostało wydane zgodnie z art. 134 k.p.a., w oparciu o niebudzące wątpliwości Sądu ustalenia Organu. Treść przywołanego wyżej przepisu wskazuje bowiem wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia Organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania Organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez Organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Końcowo zaznaczenia wymaga, że Skarżąca została poinformowana przez Organ II instancji pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w wyznaczonym przez Organ terminie, jednak z takiej możliwości Skarżąca nie skorzystała. 11. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.