II SA/Sz 828/09
WyrokWSA w Szczecinie2010-01-20
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wykonawczy gminy (wójt) posiada kompetencję do wydania decyzji nakazującej usunięcie pasieki pszczelej z nieruchomości na podstawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, który wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego?Ratio decidendi
Organ wykonawczy gminy nie posiada kompetencji do wydania decyzji nakazującej usunięcie pasieki, jeśli przepis regulaminu gminy, na podstawie którego decyzja została wydana, wykracza poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W takim przypadku organ stanowiący gminy powinien podjąć działania zmierzające do wyeliminowania niezgodnego z prawem przepisu, a organ wykonawczy nie może przypisywać sobie kompetencji do wydawania takich decyzji. Ponadto, organ odwoławczy nie odniósł się do przedłożonego przez skarżącego wypisu z rejestru gruntów, który wskazywał, że nieruchomość nie jest wyłączona z produkcji rolnej, co miało kluczowe znaczenie dla zastosowania przepisów regulaminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy Gościno, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nakazującej R. M. usunięcie pasieki pszczelej z nieruchomości stanowiącej współwłasność. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów, błędną ocenę materiału dowodowego oraz rozstrzyganie sprawy cywilnej w postępowaniu administracyjnym. Wskazywał, że nieruchomość nie jest wyłączona z produkcji rolnej, a sąsiedzi nie zgłaszali uciążliwości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Gościno, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia pasieki pszczelnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) art. 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. Nr 236 poz. 2008 ze zm.) w związku z § 19 ust. 3 pkt 5 uchwały Nr XXXV/249/06 Rady Gminy Gościno z dnia 9 lutego 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gościno oraz na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia
[...] r. nakazał R. M., współwłaścicielowi nieruchomości położonej w Gościnie przy ulicy[...] , w terminie do
30 dni licząc od daty doręczenia decyzji, usunięcie pasieki pszczelej z przedmiotowej nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że R. M. jest współwłaścicielem (z .L. A.) nieruchomości położonej przy ulicy [...] w [...] oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] i na tej nieruchomości utrzymuje pasiekę pszczół.
Organ wskazał, że uchwałą Nr XXXV/249/06 z dnia [...] r. Rada Gminy Gościno przyjęła regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gościno, w którym określono między innymi zasady hodowli zwierząt na terenach wyłączonych z produkcji rolnej oraz kompetencje Wójta Gminy wynikające
z § 23 ust. 2 regulaminu - jako powtórzenie przepisu art. 5 ust.1-4 ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W ust. 1 pkt 4 tego przepisu ustawa zobowiązuje właścicieli nieruchomości do realizacji innych obowiązków, które nie wynikają z ustawy, lecz zostały określone w regulaminie utrzymania czystości
i porządku na terenie gminy. Regulamin ten w § 19 ust. 1 zawiera wymagania odnośnie utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej.
Pasieka R. M. znajduje się na terenie zabudowanym budynkami mieszkalnymi i w sąsiedztwie[...] . Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie uciążliwości pszczół dla użytkowników sąsiednich działek stwierdzono, że taka uciążliwość nie występuje. Uciążliwość spowodowaną lokalizacją pasiek pszczelnych odczuwa natomiast współwłaścicielka nieruchomości L. A . wraz z rodziną.
W trakcie postępowania organ uzyskał informację od Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w [...] że przemieszczanie rodzin pszczelich w okresie zimowym nie jest wskazane ponieważ może dojść do osypania pszczół, co w konsekwencji prowadzi do ich śmierci. Okresem dobrym do przemieszczania jest wczesna wiosna, kiedy to wzrasta aktywność pszczół, ale jeszcze nie wychodzą z ula.
R.M. w toku postępowania poinformował organ, że liczba pni pszczelich została zmniejszona z 13 do 9 obecnie zazimowanych, a po okresie zimowym zmniejszy się o dalsze 2-3 pnie i nie zamierza zwiększyć ich stanu posiadania. Ponadto w dniu [...] r. do protokołu złożył oświadczenie, że może w zamian za pozostawienie pszczół w ilości 7-10 pni na nieruchomości nr [...] obr. Gościno, wykonywać prace polegające na wykaszaniu trawy za panią A. z części wspólnej chodnika przy drodze wojewódzkiej Nr [...] albo może ponosić opłaty podatku powiększone o teren zajęty pod pasiekę pszczelą. Może ponadto dokonywać odsprzedaży miodu w ilości około 2-3 kg rocznie po cenach skupu.
W przypadku braku miodu z bieżącej produkcji z przyczyn niezależnych od niego deklaruje wypłatę równowartości w pieniądzu. L. A. po zapoznaniu się z treścią propozycji oświadczyła, że jej nie przyjmuje.
Organ I instancji uznał, że wniosek L. i A. w sprawie wyegzekwowania przeniesienia pasieki pszczół z nieruchomości wspólnej oznaczonej geodezyjnie działką nr [...] obr. Gościno jest w pełni uzasadniony. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gościno zawiera zapis, który w sposób jednoznaczny określa, że dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod warunkiem m.in., że wszelka uciążliwość hodowli zostanie ograniczona do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona. W przedmiotowej sprawie nie ma takiej możliwości, aby utrzymać pszczoły wyłącznie na obszarze zajętym przez ule. W tej sytuacji naruszono również przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w szczególności art. 5 ust. 5 który odsyła do regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gościno.
Wójt Gminy Gościno po zapoznaniu się z opinią Wojewódzkiego Zarządu Pszczelarzy w [...] w przedmiotowej sprawie wziął pod uwagę, że przeniesienie uli pszczelich nie powinno się odbywać w okresie zimowym, gdyż grozi to śmiercią pszczół, co może w znacznym stopniu przełożyć się na roszczenia odszkodowawcze. Z tego powodu m.in. organ odstąpił od nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji R. M. wniósł
o uchylenie jej w całości i przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia w innym trybie bądź o zmianę terminu jej wykonania. W ocenie odwołującego się, pszczoły dla właścicieli nieruchomości sąsiednich nie są uciążliwe, bowiem nie zgłaszano przypadków użądleń przez pszczoły, zaś decyzja Wójta porusza kwestie regulowane przepisami Kodeksu cywilnego, które winny być rozstrzygane przez sądy powszechne.
W odwołaniu wskazano, iż lepszym okresem na przeniesienie pasieki jest późna pora jesienna przed zawiązaniem się kłębu zimowego, nie zaś wiosenna przed wzrostem aktywności pszczół, jak to nakazano w decyzji.
R. M. zarzucił Wójtowi Gminy Gościno, iż: w toku postępowania naruszył jego uprawnienia do czynnego udziału w każdym etapie sprawy, decyzję uzasadniono w oparciu o nieobowiązujący już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, poprzestając jedynie na oświadczeniach użytkowników działek sąsiednich, nie przeprowadzono właściwie postępowania ugodowego. Skarżący wniósł także o powołanie komisji do zbadania uciążliwości pszczół na wspólnej nieruchomości, wyznaczenia rozprawy administracyjnej
z udziałem stron postępowania, w tym także jego małżonki.
Po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Wójta Gminy Gościno z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności uporządkowało stan faktyczny sprawy, wskazując, iż decyzją z dnia 25 września 2007r. organ I instancji po rozpatrzeniu odwołania L. A., uchylił swoją wcześniejszą decyzję
z dnia 3 września 2007r. którą odmówiono wydania decyzji w sprawie przeniesienia przez R. M. pasieki pszczelej z działki nr [...] w Gościnie w inne miejsce i nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności nakazał właścicielowi pasieki jej usunięcie. Po rozpatrzeniu odwołania R. M. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznając, iż żaden z przepisów ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości
i porządku w gminach nie stanowi materialnoprawnej podstawy do rozpatrywania
i załatwiania kwestii nakazania właścicielowi nieruchomości usunięcia z niej pni pszczelich w formie decyzji w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 23 października 2007r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , uwzględniając skargę złożoną przez L.A., wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Sz 1233/07 uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd wykazał, iż w tym zakresie obowiązują ustalenia zawarte w uchwale Rady Gminy Gościno Nr XXXV/249/06 z dnia 9 lutego 2006r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gościno, zatem decyzja Wójta Gminy [...] posiada oparcie w obowiązujących przepisach prawa i pozwalała na wydanie rozstrzygnięcia nakazującego R. M. usunięcie przedmiotowej pasieki z terenu działki nr [...] w Gościnie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy, związane wyrokiem Sądu, decyzją z dnia 4 listopada 2008r. uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia[...] . i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Koszalinie odnosząc się do odwołania R. M. od decyzji organu I instancji z dnia 16 marca 2009 r. wskazało, że wyrażona w orzeczeniu WSA
w Szczecinie z dnia 4 czerwca 2008r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ustawa z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach określa dla właścicieli nieruchomości zakres obowiązków dotyczących utrzymania porządku i czystości. W art. 5 ust.1 pkt 5 tego przepisu zobowiązuje się natomiast właścicieli nieruchomości do realizacji innych obowiązków, które nie wynikają z ustawy, lecz zostały określone w regulaminie utrzymania czystości
i porządku w gminie.
Rada Gminy Gościno w rozdziale VIII przywołanej wyżej uchwały określiła zasady utrzymywania zwierząt gospodarskich, do których zaliczono również pszczoły, nakazując w §19 ust. 3 pkt 5 uchwały, iż (...) "Prowadzący chów zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej, zobowiązani są przestrzegać następujących zapisów: (...) 5) pszczoły trzymać w ulach, ustawionych na obrzeżach w odległości, co najmniej [...] metrów od granicy nieruchomości w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich" (...).
Organ II instancji stwierdził, że R. M. prowadząc hodowlę pszczół na terenie, stanowiącej współwłasność działki nr [...] w [...] - teren zabudowany budynkami mieszkalnymi - narusza obowiązujące przepisy prawa materialnego ( § 19 ust. 3. pkt 5 uchwały).
W ocenie organu odwoławczego, skoro do dnia wydania decyzji przez Wójta Gminy [...] , tj.[...] r. R.M. nie przeniósł pasieki
w inne miejsce, to na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i § 23 ust. 2 uchwały nr XXXV /249/06 Rady Gminy Gościno z dnia 9 lutego 2006r. organ wykonawczy gminy uprawniony był do wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku przeniesienia pasieki, stanowiącej zagrożenie dla zdrowia i życia.
Kolegium uznało, iż organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie działał zgodnie z zasadą praworządności, wyjaśniając wszystkie okoliczności sprawy oraz w sposób właściwy zastosował przepisy prawa materialnego i przepisy prawa procesowego, gwarantując stronom czynny udział w każdym etapie postępowania, zawiadamiając o jego wszczęciu i o uprawnieniach do zgłaszania uwag i wniosków oraz prawie do zapoznania się z aktami.
Ponadto, dla potrzeb rozstrzygnięcia wniosku, przed wydaniem kwestionowanej przez odwołującego decyzji, organ odwoławczy zasięgnął opinii Wojewódzkiego Związku Pszczelarzy w [...] co do najkorzystniejszego dla przeniesienia pszczół okresu i posadowienia pasieki względem terenu zabudowanego. Z informacji Prezesa Związku Pszczelarzy wynika, iż kwestie dotyczące lokalizacji pasiek regulowane są przepisami Kodeksu Dobrej Praktyki Produkcyjnej w Pszczelarstwie, w dziale pszczelarz i jego pasieka zapisano, iż minimalna odległość pasieki od zabudowań wynosi[...] , zaś najkorzystniejszym okresem dla przemieszczania rodzin pszczelich jest okres wczesnej wiosny, kiedy co prawda wzrasta aktywność pszczół, ale nie wychodzą one jeszcze z ula. W świetle powyższego, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania, iż wiosna jest złym okresem na dokonanie przenoszenia uli pszczelich
w inne miejsce.
W świetle zgłaszanych od połowy 2007 roku przez współwłaścicielkę nieruchomości L.A., żądań o ich usunięcie, organ uznał, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są składane w toku postępowania oświadczenia osób reprezentujących lokalne instytucje i właścicieli pobliskich nieruchomości o braku zastrzeżeń co do prowadzenia przez R. M. pasieki.
W ocenie organu II instancji, bezzasadny i nieusprawiedliwiony okolicznościami jest wniosek odwołującego się o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, gdyż wyznaczenie rozprawy nie zapewni przyspieszenia lub uproszczenia postępowania bądź osiągnięcia celu wychowawczego, ani też nie wymaga tego żaden przepis prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] . R. M. wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub umorzenie postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na niedopuszczalność rozstrzygania spraw cywilnych w postępowaniu administracyjnym.
Skarżący zarzucił decyzji:
- arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przede wszystkim przez przyjęcie za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji bez odniesienia się i zweryfikowania poprawności ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez ten organ,
- nie odniesienie się w treści uzasadnienia do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w chwili wydania decyzji przez organ I instancji, w szczególności poprzez nie zbadanie w toku postępowania podstaw faktycznych i prawnych decyzji organu I Instancji w części dotyczącej stanu prawnego nieruchomości w zakresie jej wyłączenia spod produkcji rolnej, czego skutkiem jest niedopuszczalne rozstrzygniecie sprawy cywilnej w postępowaniu administracyjnym,
- nie rozważenie i nie odniesienie się do przedłożonego przez skarżącego wypisu
i wyrysu z rejestru gruntów spornej nieruchomości zaświadczającego o jej sklasyfikowaniu jako użytki rolne zabudowane i tym samym bezpodstawne oraz bezprawne przyjęcie, że sporna nieruchomość jest wyłączona spod produkcji rolnej,
- naruszenie zasady zupełnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez pominięcie obowiązku należytego i wyczerpującego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych występujących w niniejszej sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia,
- nie wyjaśnienie w żadnym zakresie, na jakiej podstawie prawnej toczyło się postępowanie skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji organu I Instancji, skoro wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest współwłaściciel spornej nieruchomości,
a decyzja powinna być wydana w stosunku do wszystkich współwłaścicieli władających nieruchomością, a nie wybiórczo do jednego ze współwłaścicieli.
W uzasadnieniu skargi R. M. podkreślił, że przytaczane przez obydwa organy przepisy odnoszą się do właścicieli nieruchomości, a nie współwłaściciela. Skoro tak, to oczywistym jest, że wykonanie obowiązku jak
w niniejszej sprawie musi być skierowane do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, albowiem tylko jeden z nich nie jest nigdy właścicielem wyłącznym nieruchomości.
Skarżący wskazał, że bezpośrednie znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia miało ustalenie w przekonujący sposób uzasadniony prawnie, że sporna nieruchomość, na której znajduje się pasieka skarżącego, podlega tak postanowieniom powoływanej uchwały Rady Gminy Gościno, jak i przepisom ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie.
Skarżący przedstawił w toku postępowania wypis i wyrys z rejestru gruntów spornej nieruchomości, z którego wynika, że jest ona sklasyfikowana jako użytki rolne zabudowane: B-R IVa. Natomiast obydwa organy nie przedstawiły żadnego dokumentu na to, że sporna nieruchomość jest nieruchomością wyłączoną spod produkcji rolnej i tym samym nieruchomość ta podlega tak postanowieniom w/w uchwały Rady Gminy, jak i przepisom ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach. Skarżący podkreślił, że organ nie wyjaśnił wnikliwie kwalifikacji prawnej spornej nieruchomości. Zarzucił także brak wszechstronnego odniesienia się organów do faktu, że postanowienia wskazywanej przez Wójta uchwały Rady Gminy odnoszą się do usytuowania ewentualnych pasiek w stosunku do granic z sąsiednimi nieruchomościami. Natomiast, żaden z właścicieli sąsiednich nieruchomości nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń czy obaw co do prowadzenia pasieki przez skarżącego na spornej nieruchomości, a przecież niewątpliwie celem tej uchwały jest ochrona słusznych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości, a nie ochrona żądań jednego ze współwłaścicieli zgłaszanych w swej istocie przeciwko drugiemu współwłaścicielowi tej samej nieruchomości, na której znajduje się pasieka.
Skarżący zarzucał, że doszło do niedopuszczalnego rozstrzygnięcia sprawy cywilnej w postępowaniu administracyjnym, w związku z czym zasadne są postawione przez skarżącego zarzuty wskazane na wstępie niniejszej skargi.
W odpowiedzi na zarzuty skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Koszalinie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniosło
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu administracyjnego podlega zatem zgodność
z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w granicach przewidzianych artykułem 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. nie będąc związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga R. M. zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy Gościno nakazując skarżącemu usunięcie pasieki decyzją z dnia 16 marca 2009 r. jako podstawę prawną powołał art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z § 19 ust. 3 pkt 5 uchwały Nr XXXV/249/06 Rady Gminy Gościno z dnia 9 lutego 2006 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] . Ze wskazanych przepisów ustawy jednak, nie wynika wprost kompetencja dla wójta lub burmistrza miasta aby mógł w drodze decyzji wydać nakaz usunięcia pasieki.
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określa obowiązki właściciela nieruchomości i ustala jednocześnie, że nadzór nad ich realizacją sprawuje wójt (burmistrz, prezydent miasta), i przewiduje w tym zakresie ( art. 5 ust. 1-4) wydawanie przez ten organ decyzji administracyjnej ( ust. 7) - w wypadku nie wypełniania tych obowiązków przez właściciela nieruchomości. Zgodnie
z postanowieniami art. 5 ust. 9 ustawy, wykonanie tych obowiązków podlega egzekucji administracyjnej.
Właściciel nieruchomości jest także zobowiązany do realizacji obowiązków określonych w uchwale przez radę gminy (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy), stosownie do upoważnienia zawartego w art. 4 ustawy. Przepis ten stanowi, że rada gminy ustala w drodze uchwały szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczące między innymi: obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, wymagań utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych
z produkcji rolnej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach.
Podjęta przez Radę Gminy w [...] uchwała z dnia 9 lutego 2006r.
w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie w rozdziale
VIII regulaminu dotyczącym "Wymagań odnośnie utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej" w § 19 ust.3 pkt 5 stanowi, iż prowadzący chów zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej- zobowiązani są: pszczoły trzymać w ulach ustawionych na obrzeżach w odległości, co najmniej 30 metrów od granicy nieruchomości w taki sposób, aby wylatujące i przylatujące pszczoły nie stanowiły uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich. Uchwała zawiera również przepis (§ 23 ust. 2) dający organowi gminy kompetencje do wydawania decyzji administracyjnej,
w sytuacji gdy zobowiązany nie realizuje powyższych wymagań.
Powyższe rozwiązanie prawne wskazuje jednak, że iż organ stanowiący gminy upoważniając w regulaminie wójta do wydawania decyzji administracyjnych na podstawie regulaminu wykroczył poza zakres upoważnienia zawartego w art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd o powyższym zasygnalizował w wyroku z dnia, co najwyraźniej organy źle zrozumiały, że postanowienie § 23 ust. 2 Regulaminu wykracza poza kompetencje organu stanowiącego gminy.
Do organu stanowiącego gminy należało zatem podjęcie działań zmierzających do wyeliminowania ww. przepisu, skoro nie uczynił tego organ nadzoru.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że w oparciu
o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, w tym treść upoważnienia określonego w przepisach ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, organ wykonawczy gminy nie mógł przypisać sobie kompetencji do wydawania decyzji,
w tym tej, która nakazuje usunięcie pasieki.
W państwie prawa organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Z konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) wynika, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Realizując kompetencje organ musi uwzględniać treść normy ustawowej. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenia prawa. Zarówno
w doktrynie, jak również w orzecznictwie, ugruntował się pogląd dotyczący dyrektyw wykładni norm o charakterze kompetencyjnym. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto należy podkreślić, iż normy kompetencyjne (upoważniające) powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.
Regulowanie w akcie prawa miejscowego takich spraw, które w ogóle nie zostały uprzednio objęte regulacją ustawową jest niedopuszczalne ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie II SA/Kr 262/07). Zakres materii pozostawionych do unormowania w akcie wykonawczym musi być węższy niż zakres przedmiotowy ustawy (podob. w odniesieniu do rozporządzeń - wyrok TK z dnia
10 kwietnia 2001 r., U. 7/00, OTK 2001, nr 3, poz.56, s. 380).
W sytuacji, gdy nie podjęto działań mających na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem i przepisu nie wyeliminowano, przy takich zaleceniach jakie wynikały z wyroku, organ miał możliwość jedynie orzec tak, jak stanowiły przepisy Regulaminu, który jest ogólnie obowiązującym przepisem prawa miejscowego.
Zgodzić się należy z zarzutem skarżącego, dotyczącym nie odniesienia się przez organ odwoławczy do przedłożonego przez skarżącego wypisu i wyrysu
z rejestru gruntów spornej nieruchomości. W trakcie prowadzonego postępowania skarżący zgłaszał, iż grunty na których znajduje się pasieka wyłączone są z produkcji rolnej. Organ odwoławczy wskazał jedynie, że pasieka znajduje się na terenie zabudowanym budynkami mieszkalnymi i przeznaczona jest pod tą funkcję. Natomiast, jak wynika z przedłożonego na rozprawie przez L. A. wypisu z rejestru gruntów stanowiącego współwłasność jej i R. M. działka nr [..] obr. [...] oznaczona jest jako B-RIVa, czyli użytki rolne zabudowane. Ponadto skarżący przedłożył na rozprawie zaświadczenie
z Urzędu Gminy [...] , iż opłaca podatek rolny od przedmiotowej nieruchomości oraz nakaz płatniczy w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2009, obejmujący również podatek rolny. Ustalenia faktyczne w tym zakresie mają podstawowe znaczenie w odniesieniu do zastosowania w rozpoznawanej sprawie regulacji z § 19 ust 3 Regulaminu utrzymania czystości w gminie [...], zgodnie
z którym, prowadzący chów zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych
z produkcji rolnej, zobowiązani są pszczoły trzymać w ulach ustawionych na obrzeżach w odległości co najmniej 30 m od granicy (...).Jeżeli bowiem przesłanka kwalifikacji klasy gruntu jako terenu wyłączonego z produkcji rolnej, nie zostanie spełniona, wyłączone jest stosowanie w tym przypadku przytoczonej regulacji Regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach, a powstały spór może być rozstrzygany w drodze roszczeń cywilnoprawnych.
Z tych też względów, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji należało uchylić. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracyjny winien dokonać ustaleń na okoliczność zastosowania postanowień regulaminu utrzymania czystości porządku w gminie Gościno do nieruchomości, której współwłaścicielami są skarżący oraz uczestniczka postępowania w zakresie dotyczącym warunków utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej. Niewyjaśnienie tych okoliczności narusza art. 7 i art. 77 Kpa i ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło