II SA/Sz 829/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-10-05

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, z których jedno jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną, a drugie osiąga dochód w wysokości umożliwiający pokrycie jedynie podstawowych wydatków, mogą zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Małżonkowie, z których jedno jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną, a drugie osiąga dochód pozwalający jedynie na pokrycie podstawowych wydatków życiowych, mogą zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawców uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Małżonkowie M. i W. W. wnieśli skargę do WSA w Szczecinie na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Do skargi dołączyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podali, że ich dochód pochodzi z umowy o pracę jednego z małżonków, który po odliczeniu podstawowych wydatków i zobowiązań pozostawia niewielką kwotę na dwie osoby. Drugi małżonek jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną. Posiadają dom i działkę w wieczystym użytkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości p o s t a n a w i a : 1/ przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. Skarżący M.W. i W.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy małżonkowie nadesłali dwa odrębne formularze. Biorąc jednak pod uwagę, że wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały złożone przez małżonków, nadto zawierają identyczne żądanie i uzasadnienie, rozpoznano je jako jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosków skarżący podali, że źródło utrzymania ich rodziny stanowi dochód W.W. M.W. jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dochód osiągany przez W.W. z tytułu umowy o pracę w [...] wynosi [...] zł brutto. Miesięcznie ponoszone wydatki to: woda ok. [...] zł, abonament TV [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, gaz [...] zł, prąd [...] zł, lekarstwa [...]zł, spłata pożyczek [...] zł. Wymienione pożyczki zaciągane były na remont domu oraz zakup opału. Dodatkowo ponoszone opłaty to: opłata za wieczyste użytkowanie w kwocie [...] zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości [...]zł. Po odliczeniu ww. opisanych wydatków na życie pozostaje kwota ok. [...] zł na dwie osoby. Wnioskodawcy prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, nie mają nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m 2 oraz działka gruntowa w wieczystym użytkowaniu o pow. [...] m2. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym zostaje przyznane osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, tj. podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu ( H. Knysiak-Molczyk, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4). W niniejszej sprawie, mając na uwadze sytuację materialną i rodzinną wnioskodawców należy stwierdzić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło