II SA/Sz 829/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-11-27

Skład orzekający: Barbara Gebel, Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy interpretacja pojęcia "zwarty obszar projektowany do takiego (nierolniczego) przeznaczenia" w kontekście ochrony gruntów rolnych powinna obejmować jedynie działkę objętą wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, czy również sąsiednie działki tworzące z nią zwarty kompleks?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie "zwarty obszar projektowany do takiego (nierolniczego) przeznaczenia" odnosi się nie tylko do działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, ale do całego zwartego kompleksu gruntów rolnych, w skład którego dana działka wchodzi. Niewłaściwe ustalenie tego obszaru przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie Starosty odmawiające uzgodnienia projektu decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 12 budynków rekreacji indywidualnej. Starosta odmówił uzgodnienia, wskazując, że działka położona jest na gruntach rolnych wysokich klas bonitacyjnych, które podlegają ochronie. SKO uchyliło postanowienie Starosty, uznając, że działka nie stanowi zwartego obszaru produkcyjnego z innymi działkami i że nie jest wymagana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu. Prokurator zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski ( spr.) Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 2 ust.1, art. 5, art. 6 ust.1, art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz. U. z2004r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.), art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 647) fart. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) po rozpatrzeniu otrzymanego w dniu [...] r. wniosku Burmistrza odmówił uzgodnienia projektu decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy dla inwestycji: [...]- budowa 12 budynków rekreacji indywidualnej wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Starosta stwierdził, iż analizowana działka nr [...] położona jest na obszarze, który Uchwałą Nr LIII/440/2010 Rady Miejskiej w Polanowie z dnia 28 września 2010 r. w sprawie uchwalenia Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy i Miasta Polanów zakwalifikowany zastał jako: grunty rolne z lokalizacją usług turystycznych i oznaczony symbolem - UT. Budowa 12 budynków rekreacji indywidualnej na działce nr [...] , planowana jest na działce rolniczej, w skład której wchodzą użytki rolne wysokich klas bonitacyjnych: klasy RIVa o powierzchni 0,959 ha i klasy Rllla o pow. 0,1000 ha. Użytek klasy Rllla na tej działce stanowi zwartą całość produkcyjną z kompleksem Rllla na działkach oznaczonych numerami: [...]. W analizowanym obszarze występują więc grunty wysokich klas bonitacyjnych, które zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych podlegają ochronie. Zmiana przeznaczenia terenu uchwalona w formie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowić będzie dookreślenie polityki wyrażonej w Studium, które w analizowanym obszarze wskazuje przeznaczenie terenu jako grunty rolne z funkcją turystyczną. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli D. i S. W. – właściciele działki nr [...] i wnioskodawcy ustalenia warunków jej zabudowy dla opisanego w postanowieniu zamierzenia inwestycyjnego. Zdaniem żalących się, wydane postanowienie narusza art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 124 § 2 Kpa poprzez pominięcie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i stanowi błędne wyjaśnienie podstawy prawnej. W uzasadnieniu postanowienia Starosty niewłaściwie zinterpretowano i nieprawidłowo wyjaśniono pojęcie "zwarty obszar", stwierdzając, że użytek klasy Rllla o powierzchni 0,1000 ha na działce nr [...] stanowi zwartą całość produkcyjną z kompleksem Rllla na działkach nr [...] - co stanowi nieprawidłowość polegającą na samowolnym rozszerzeniu terenu objętego projektem decyzji Burmistrza - o nieruchomości lub nieruchomość (działki) nie będące ich współwłasnością. Teren, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, stanowiący ich współwłasność, jest nieruchomością, która stanowi obszar jednej działki ewidencyjnej. Ustalenie warunków zabudowy odnosi się tylko i wyłącznie do tej działki. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1012/2011 żalący się podnoszą, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. "Terenem" w rozumieniu tego przepisu jest teren, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, czyli obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, na których planowana jest realizacja danej inwestycji. Natomiast art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazuje na "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia", a zatem obszar z określonymi granicami. Obszarem takim - w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - jest działka objęta wnioskiem inwestora. Ustawowe określenie "zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia" zgodniej z Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2225/2010 - nie zostawia pola do wykładni rozszerzającej. Kryterium obszarowe zawarte] wart. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych będzie dotyczyć - jedynie1 obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie - z gruntu rolnego na grunt przeznaczony-na inne cele. Ustawodawca zatem wyraźnie łączy w jedną całość granice uwzględnianego obszaru ze zmianą jego przeznaczenia, czyli nakazuje ograniczanie powierzchni, dla której ma nastąpić zmiana i przeznaczenia, do działek inwestora. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. z 2004r. Dz. U. nr 121, poz. 1266), art. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), uchyliło zaskarżone postanowienie i Starosty i postanowiło uzgodnić projekt decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 12 budynków rekreacji indywidualnej na dz. nr [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie SKO stwierdziło, iż zgodnie z art. 59 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej ustawą) w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, realizacja inwestycji polegająca na zmianie zagospodarowania terenu lub na zmianie sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymaga uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Przed podjęciem decyzji ,na podstawie wyników analizy sporządzany jest projekt decyzji przez osobę wpisaną na listę samorządu zawodowego urbanistów lub architektów (art. 60 ust. 4 ustawy), który na podstawie art. 53 ust. 4 i 5 ustawy jest uzgadniany w trybie art. 106 Kpa z właściwymi organami wskazanymi w analizie. Uzgodnienia te służą ochronie interesu publicznego chronionego przepisami szczególnymi a warunki wynikające z tych uzgodnień winny znaleźć się w zapisach decyzji. Uzgodnienia, o których mowa w art. 53 ust. 4 ustawy mają gwarantować udział w postępowaniu organów wyspecjalizowanych, których zadaniem jest dokonanie oceny zgodności planowanych zamierzeń inwestycyjnych z prawem, z punktu widzenia ustaw szczególnych. W postępowaniu, którego przedmiotem jest uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy organ uzgadniający mając na uwadze treść wniosku i wymienioną tam działkę, którą w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowano jako użytki rolne, dokonuje nie tylko oceny, czy działka ta ma powierzchnię mniejszą niż podana w art. 7 ust. 2 ustawy /obecnie tylko klasa I-III/ lecz również, czy z posiadanych danych zawartych w ewidencji gruntów i innych dokumentach urzędowych wynika, że zwarty obszar projektowany do zmiany przeznaczenia przekracza podaną w tym przepisie wielkość. Zatem uzasadnienie postanowienia uzgadniającego powinno odnosić się do kwestii merytorycznych a odmowa uzgodnienia może nastąpić tylko na podstawie wskazanego wprost przepisu prawa, w tym przypadku ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przedmiotowe postanowienie nie odnosi się do żadnych kwestii merytorycznych, które uzasadniałyby odmowę uzgodnienia projektu decyzji. Dokonując uzgodnień - przepis art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych powinien być interpretowany w odniesieniu do treści art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ochrona gruntów rolnych polega przede wszystkim na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze. Przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze, wymagające zgody, dokonuje się w miejscowych panach zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów (...). Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, na temat zakresu przedmiotowego regulacji tzn. że plan jest wyłączną drogą zmiany przeznaczenia działki rolnej. Natomiast brak konieczności uzyskania takiej uprzedniej zgody daje możliwość zmiany przeznaczenia gruntu w decyzji o warunkach zabudowy (art.4 ust.2 pkt 2 ustawy opizp). Jak wynika z przepisów ustawy art.7 ust. 2 - uzyskanie zgody nie dotyczy gruntów klasy I-III w przypadku, gdy zwarty obszar tych gruntów projektowany do takiego przeznaczenia /nierolniczego/nie przekracza 0,5ha. Do czasu zmiany art. 7 ustawy, która to zmiana weszła w życie od 2009 r. zgoda była wymagana również dla gruntów klasy IV, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekraczał 1ha. Zatem, jeżeli ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wymaga od pewnych klas gruntów rolnych, aby zmiana ich przeznaczenia następowała po uzyskaniu zgody właściwego organu , to tym samym należy uznać, że spełniona została przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie wolno więc wójtowi/burmistrzowi, prezydentowi miasta/ odmówić wydania ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości stanowiącej użytek rolny, leżeli chodzi o przedsięwzięcie- jak wynika z brzmienia art. 7 ust.2 ustawy o ochronie grantów rolnych- realizowane na gruntach klasy I-III, jeżeli zwarty obszar tych gruntów projektowany do takiego przeznaczenia (nierolniczego) nie przekracza 0,5ha oraz w przypadku realizacji inwestycji na gruntach klas IV - VI. lak wynika z załączonego do akt wypisu z rejestru gruntów działka [...] składa się z gruntów klasy RIIIa o pow. [...], a więc są to grunty, dla których nie jest potrzebna zgoda na ich zmianę przeznaczenia. Grunty działki objętej wnioskiem o wydanie decyzji lokalizacyjnej wynoszą [...] w tym klasy RIIIa o pow.[...] ha czyli poniżej [...] ha. A zatem bezsporna pozostaje okoliczność, że obszar gruntów klasy R lll a wskazanej we wniosku działki nie przekracza [...] ha. Jak stwierdził NSA w wyroku II OSK 2225/10, ustawodawca wyraźnie łączy w jedną całość granice uwzględnianego obszaru ze zmianą jego przeznaczenia, czyli nakazuje ograniczenie powierzchni, dla której ma nastąpić zmiana przeznaczenia, do działek (działki) inwestora. Jednocześnie Kolegium zauważa, iż jak wynika z zapisów Studium obszar działki nr [...] jest planowany pod usługi turystyczne a nie do produkcji rolnej. Studium nie stanowi prawa miejscowego, jednak ewentualny miejscowy plan nie może naruszać ustaleń Studium. Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator Rejonowy zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 03 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2004 r. nr 121 poz. 1266 z późn. zm.) oraz art. 61 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które miało wpływ na wynik sprawy w zakresie ochrony gruntów rolnych oraz stosowania wyjątkowego trybu przeznaczania na cele nierolnicze najbardziej urodzajnych gruntów rolnych Podnosząc powyższy zarzut Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zdaniem skarżącego Prokuratora zaprezentowane w skarżonym postanowieniu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest błędne, gdyż nie respektuje zasad ogólnych ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawartych w art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1. Przyjęcie argumentacji SKO w zakresie wykładni przepisów i kompetencji organu uzgadniającego sprawia, iż bezzasadnym wydaje się udział Starosty w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych w prowadzonych postępowaniach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Jak wynika z treści art. 53 ust. 4 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu możliwe jest po zajęciu stanowiska przez organy właściwe w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz organy właściwe w sprawach melioracji wodnych- w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Starosta jest organem właściwym w zakresie uzgadniania projektów decyzji o warunkach zabudowy w sprawach dotyczących ochrony gruntów rolnych (art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). O właściwości Starosty w zakresie ochrony gruntów rolnych mówi art. 4 ust. 1 pkt. 14 ustawy z dnia 05 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (t.j.Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 z późn. zm.). Do właściwości Starosty należy też prowadzenie ewidencji gruntów (art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 z późn. zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 tejże ustawy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Zdaniem skarżącego Prokuratora SKO przyjęło zawężoną wykładnię przepisów art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skoro w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mowa jest o tym, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest m.in. gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły mocna podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jednoznacznie wynika, że ustawodawca odwołuje się do art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który to przepis w przypadku przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klas I-III o powierzchni 0,5 ha zobowiązuje uczynić to w trybie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na brzmienie art. 53 ust. 4 pkt. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym niezrozumiałe jest stwierdzenie, ze skoro projektem decyzji o warunkach zabudowy objęte są grunty rolne klas I-III o powierzchni nie przekraczającej 0,5 ha czy też są to grunty klas IV-V to projekt takiej decyzji nie wymaga uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych. Rozdział 2, a zwłaszcza art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych określa wyjątkowy tryb przeznaczenia ta cele nierolnicze najbardziej urodzajnych gruntów rolnych. Przepisy art. 2 i art. 1 tej stawy enumeratywnie wymieniają grunty rolne oraz mówią że podlegają one ochronie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt IIOSK 1674/10). Stanowisko SKO, zarzucające Staroście naruszenie przepisów prawa materialnego sprawia, że naruszone mogą zostać zasady wyrażone w art. 7 kpa (zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli) oraz z art. 8 kpa (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli). Od 26 maja br. ustawodawca określił kierunek ochrony gruntów rolnych. Zgodnie z nim niezależnie od powierzchni przeznaczonej do zmiany przeznaczenia wszystkie grunty klas I-III objęte zostały szczególną ochroną. Mając powyższe na względzie w ocenie wnoszącego skargę Prokuratora Rejonowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo, gdyż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wynikającymi z opisanych wyżej przepisów prawa. Skutki jakie wywołuje postanowienie oraz racje ekonomiczne, wymagają - zdaniem Prokuratora - wywiedzenia niniejszej skargi. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, działają w imieniu skarżącego zmodyfikował zawarty w skardze zarzut w ten sposób, że podstawę skargi czyni zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazując, że organ winien zbadać sprawę w szerszym aspekcie, w szczególności wyjaśnić, czy działka inwestycyjna powstała w wyniku wcześniejszego podziału większego obszaru rolnego k. III, a także czy właściciele sąsiadujących działek nie podjęli przedsięwzięć inwestycyjnych prowadzących do zmiany przeznaczenia gruntu rolnych na cele nierolne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ocenie Sądu skargę należało uznać za zasadną. W świetle art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.), wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w pkt. 1-5. Stosownie do warunku zawartego w pkt 4, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, jeżeli teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, a także, gdy decyzja zgodna jest z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5). Decyzję wydaje się po uzgodnieniu m. in. z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych (art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Organem właściwym w sprawach gruntów rolnych i leśnych jest starosta (art. 5 ust.1ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Starosta przed uzgodnieniem projektu decyzji bada zatem, czy zamierzenie inwestycyjne, objęte wnioskiem, nie narusza ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Celem uzgodnienia jest ochrona rolnego charakteru gruntów, czemu ma służyć ustalenie, iż planowana inwestycja będzie służyć rolnemu wykorzystaniu terenu i da się pogodzić z rolnym przeznaczeniem gruntu. Przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze ustawa rozumie ustalenie innego niż rolniczy sposobu ich użytkowania (art. 4 pkt. 6) i stanowi, że na cele nierolnicze można przeznaczać przede wszystkim grunty przeznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki (art. 6 ust. 1). Co do zasady przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymaga zgody właściwego organu i dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 1). W dacie wydania zaskarżonego postanowienia, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowiła, że przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha, wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Jeżeli zatem zwarty obszar gruntu rolnego projektowany do zmiany przeznaczenia, nie przekracza 0,5 ha, zgoda nie jest wymagana. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do wykładni pojęcia "zwarty obszar projektowany do takiego (tzn. niewolnego) przeznaczenia". W ocenie SKO obszarem tym jest jedynie działka geodezyjna, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Sąd nie podziela tej oceny. Kryterium obszarowe o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych odnosi się nie tylko do powierzchni działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, ale do całego zwartego kompleksu gruntów rolnych w skład którego dana działka wchodzi. O ile wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy działki lub działek albo ich części stanowiących użytki rolne klas I-III, położonych w zwartym kompleksie użytków rolnych klas I-III, ich przeznaczenie na cele nierolnicze może nastąpić wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego po uzyskaniu zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy. Uznanie, że kryteria obszarowe o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy dotyczą tylko terenu działki (względnie działek albo ich części) objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy niweczy skutki mechanizmów ochrony gruntów rolnych tam, gdzie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Umożliwiałby on bowiem dokonywanie w sposób nieograniczony zmian przeznaczenia takich gruntów, wbrew regulacjom art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przez wydawanie szeregu indywidualnych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W ocenie Sądu, przez zwrot "zwarty obszar projektowany do takiego (tzn. niewolnego) przeznaczenia" obejmuje nie tylko działkę objętą wnioskiem o wydanie warunków zabudowy lecz wymaga zbadania i oceny, czy takiej zmianie przeznaczenia z rolnego na nierolny nie podlegają lub już nie uległy działki sąsiednie, należące do klasy gruntów podlegających ochronie, z którymi działka objęta wnioskiem o wydanie warunków zabudowy w okresie przed dniem 26 maja 2013 r. tworzyła lub tworzy zwarty obszar, wynoszący co najmniej 0,5 ha. Kwestie te nie zostały przez SKO ustalone i wyjaśnione, a zatem uznać należy, że wydane przez ten organ postanowienie podjęte zostało z naruszeniem art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co trafnie podniósł w toku rozprawy Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, reprezentujący skarżącego Prokuratora Rejonowego. Z tej przyczyny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie zażalenie D. i S. W. SKO wyda rozstrzygnięcie w oparciu o aktualne brzmienie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy, która w chwili obecnej nie zawiera kryteriów obszarowych przy przeznaczaniu na cele nierolnicze gruntów rolnych klas I-III.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło