II SA/Sz 830/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-01-08

Skład orzekający: Maria Mysiak, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, odmawiając przyznania indywidualnego nauczania, należycie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, w tym dokumentację medyczną, i czy ich ocena stanu zdrowia dziecka była wszechstronna i zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności nie dokonały kompleksowej oceny stanu zdrowia dziecka w oparciu o wszystkie dostępne dokumenty, w tym kluczowe zaświadczenia lekarskie. Brak wnikliwej analizy wszystkich dowodów, w tym opinii wychowawcy, oraz nieuwzględnienie wniosków lekarzy specjalistów, stanowiło naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją orzeczenia.
Stan faktyczny
E.B. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania dla swojej córki J.B., dołączając szereg dokumentów medycznych i opinię wychowawcy. Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej odmówił wydania takiego orzeczenia, uznając, że stan zdrowia dziecka nie utrudnia uczęszczania do szkoły i że indywidualne nauczanie pogłębiłoby izolację. Kurator Oświaty utrzymał w mocy orzeczenie Poradni. E.B. zaskarżyła decyzję Kuratora do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o systemie oświaty, w tym niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie wniosków lekarzy specjalistów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Kuratora Oświaty oraz poprzedzające ją orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie potrzeby indywidualnego nauczania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej z dnia [...] Nr [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat J. P. wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), obejmujące należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu [...] r. E.B. złożyła do Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania dla córki J.B. Do wniosku strona dołączyła : 1. Zaświadczenie lekarskie dla potrzeb zespołu orzekającego o stanie zdrowia J.B. z dnia [...] r. podpisane przez H.L. lekarza specjalistę neurologii dziecięcej, 2. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. wystawione przez specjalistę psychiatrii dzieci i młodzieży M.R., 3. Wynik badania elektroencefalograficznego J.B. z [...] r. 4. Opis badania TK głowy J.B. z [...] r. 5. Opinię o uczniu dotyczącą J.B. z [...] r. podpisaną przez wychowawcę klasy [...] z Zespołu Szkół[...]. Zespół Orzekający w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w składzie: J.M. - przewodniczący, G.N. – lekarz, B.K. – psycholog, E.P. – pedagog, E.K. – logopeda, działając na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572) wydał w dniu 13 czerwca 2014 r. orzeczenie Nr [...] o braku potrzeby indywidualnego nauczania J.B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na diagnozę medyczną w wyniku której stwierdzono zaburzenia emocjonalne i padaczkę leczoną farmakologicznie. Podano, że z wywiadu z matką wynika, że wyłączenia świadomości występują rzadko. Zdaniem Zespołu, ze względu na rozwój społeczny, intelektualny i emocjonalny uczennicy, uczęszczanie do szkoły razem z klasą jest dla niej wskazane. Indywidualne nauczanie pogłębi jej izolację od grupy rówieśniczej i może przyczynić się do nasilenia zaburzeń emocjonalnych. Obecnie, zmiana etapu edukacyjnego jest szansą na włączenie uczennicy w klasowy system kształcenia i poprawę jej funkcjonowania w grupie. Z opinii wychowawcy, potwierdzonej przez nauczycieli wynika, że u dziewczynki nastąpiło obniżenie możliwości przyswajania wiadomości i umiejętności szkolnych. Nieadekwatnie reaguje na zachowania rówieśników. Nie potrafi nawiązać kontaktu słownego z nimi, nie ma przyjaciół. Na przerwach stoi daleko od klasy, izoluje się od rówieśników. Szuka kontaktu z nauczycielami, którzy starają się wyjaśniać jej emocjonalne problemy i konflikty. Nie przynosi to jednak oczekiwanych efektów. Stan zdrowia dziewczynki oceniono na nieutrudniający uczęszczania do szkoły i kontaktów z rówieśnikami. W ocenie organu, najbardziej odpowiednią formą realizacji obowiązku szkolnego jest nauka w szkole specjalnej dla uczniów upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim. E.B. – przedstawiciel ustawowy małoletniej J.B. – wniosła odwołanie od ww. orzeczenia, wnosząc w nim o ponowne przebadanie córki i rozpatrzenie wniosków lekarzy psychiatry i neurologa, w których stwierdzono potrzebę indywidualnego nauczania. Odwołująca się podała, że córka jedynie w kontaktach indywidualnych z nauczycielem osiąga sukcesy i otrzymuje zadawalające wyniki, co potwierdzają nauczyciele uczący córkę. W klasie nie czuje się komfortowo i zamyka się w sobie. Jej stan zdrowia nie pozwala na naukę w klasie z innymi uczniami. Przez cztery lata córka korzystała z nauczania indywidualnego na podstawię zaświadczeń lekarskich, a w tym roku zostało to odrzucone, choć lekarze specjaliści uważają, że jest to potrzebne. Kurator Oświaty decyzją z dnia 30 lipca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.– Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. b i art. 71 b ust. 4 ustawy o systemie oświaty, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 5 czerwca 2014 r. pracownik Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej sporządził notatkę z rozmowy z E.B. na temat zdrowia córki i jej zachowania w szkole. Z notatki wynika jakie leki przyjmuje dziewczynka, przepisane przez lekarza psychiatrę i lekarza neurologa, a także, że przyjmuje leki na astmę. J. codziennie według planu chodzi do szkoły, lekcje odrabia w świetlicy, bo mama nie potrafi jej pomóc. Na zajęcia z wychowania fizycznego i religii uczęszcza razem z klasą. Ma trudności w nawiązaniu relacji koleżeńskich z dziewczynkami z klasy. Zwykle jest sama, niektóre koleżanki nie chcą z nią rozmawiać. Z kolejnej notatki z rozmowy z matką wynika, że córka nie radzi sobie z emocjami. Z rówieśnikami ma kontakt w świetlicy i czasami chodzi na plac zabaw. Choroba utrudnia jej naukę w klasie. W ciągu miesiąca ma do 6 ataków padaczki. Ponadto psycholog stwierdził upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim i opisał procesy poznawcze (12 czerwca 2014 r.). Pedagog w dniu 13 czerwca 2014 r. opisał umiejętności uczennicy z języka polskiego i matematyki, przytoczył informacje z opinii wychowawcy klasy, z których wynika, że obniżeniu uległy możliwości uczennicy w zakresie przyswajania nowych wiadomości i umiejętności oraz że wymaga ona w nauce stałej pomocy ze strony nauczyciela. W czasie lekcji zamyśla się i jest chwilami jakby nieobecna. Nadal ma problemy emocjonalne, trudności sprawia jej nawiązanie relacji rówieśniczych. Logopeda w dniu 13 czerwca 2014 r. krótko opisał mowę dziecka (nie udokumentował przeprowadzenia badania logopedycznego). Lekarz w diagnozie medycznej stwierdził upośledzenie umysłowe lekkiego stopnia i rzadkie występowanie napadów - krótkotrwałych włączeń świadomości oraz że stan zdrowia dziewczynki nie utrudnia uczęszczania do szkoły i kontaktów z rówieśnikami. Organ podkreślił, że Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w dniu 27 czerwca 2014 r., po rozpoznaniu odwołania E.B., jednomyślnie podtrzymał wcześniejszą decyzję o braku potrzeby indywidualnego nauczania. W uzasadnieniu decyzji napisał, że rodzic nie wskazał nowych przesłanek uzasadniających uchylenie wydanego orzeczenia oraz że stan zdrowia nie utrudnia uczęszczania do szkoły. Ponownie napisano, że indywidualne nauczanie pogłębi izolację dziewczynki od grupy rówieśniczej i może przyczynić się do pogłębienia zaburzeń. Następnie organ II instancji wskazał, że zasady wydawania orzeczeń i opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 173, poz. 1072) – zwanej dalej "rozporządzeniem z 2008 r." W sprawach nieuregulowanych powyższym rozporządzeniem stosuje się odpowiednio ustawę - Kodeks postępowania administracyjnego. Zdaniem organu, organ I instancji podjął czynności w trybie określonym w rozporządzeniu z 2008 r., z zachowaniem obowiązujących terminów. Przeprowadzone zostało badanie psychologiczne oraz badanie pedagogiczne. Przeprowadzono wywiad z E.B. (dwie notatki pracowników poradni z 5 czerwca 2014 r.), uwzględniono opinię o uczennicy napisaną przez wychowawcę klasy (opinia z [...] r.), zaświadczenia lekarskie od lekarzy specjalisty psychiatrii dzieci i młodzieży z 13 maja 2014 r. i specjalisty neurologa dziecięcego z 23 kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu orzeczenia przywołano stanowisko lekarza z Zespołu Orzekającego. Wskazano na przeprowadzenie analizy badań i dokumentacji uczennicy. W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, nie ma podstaw do uchylenia orzeczenia Nr [...]. Organ zaznaczył przy tym, że nie można nie zauważyć niekonsekwencji w postępowaniu Zespołu Orzekającego. Z akt sprawy wynika, że w okresie od 2008 r. do końca roku szkolnego 2013/2014 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna wydawała dla J.B. orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania z uwagi na stan zdrowia wynikający z dostarczanych przez matkę uczennicy zaświadczeń lekarskich. W okresie od lipca 2013 r. do stycznia 2014 r. Zespół Orzekający próbował zmienić formę kształcenia dziecka. W tym czasie wydane zostały dwa orzeczenia o braku potrzeby Indywidualnego nauczania tj. 12 lipca 2013 r. i 3 stycznia 2014 r. Kurator Oświaty po rozpatrzeniu odwołania E.B. utrzymał w mocy pierwsze orzeczenie, drugie orzeczenie uchylił w całości i 31 stycznia 2014 r. wydał orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania. Organ podkreślił, że zmiana jego stanowiska w przypadku orzeczeń o braku potrzeby indywidualnego nauczania, również w tym przypadku, nastąpiła z uwagi na niską częstotliwość ataków padaczki (na podstawie wywiadu z matką uczennicy) i negatywne konsekwencje wynikające z indywidualnego nauczania dla rozwoju emocjonalnego, społecznego i intelektualnego dziewczynki. Zdaniem organu, niezbędne jest udzielenie dziewczynce wsparcia w nowej i trudnej dla niej sytuacji jaką jest zarówno zmiana formy kształcenia, jak i etapu edukacyjnego, w oparciu o rozporządzenie MEN z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 199). Nadto organ zauważył, że skarżąca nie jest w pełni przekonana do zmiany stanowiska Zespołu Orzekającego. E.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Kuratora Oświaty, wnosząc w skardze o respektowanie przez organy orzeczeń lekarzy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie dopatrzył się niestaranności i naruszenia przepisów prawa w orzeczeniu organu I instancji, a tym samym nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej (wyznaczony z urzędu) poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 K.p.a. oraz 136 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 71b ust. 1a ustawy o systemie oświaty poprzez nieobjęcie J.B. indywidualnym programem nauczania, pomimo istnienia podstaw ku temu. Pełnomocnik zarzucił także naruszenie § 4 ust. 3 i § 17 ust. 5 rozporządzenia z 2008 r. poprzez niepowołanie do zespołu orzekającego lekarza psychiatry lub neurologa. Nadto pełnomocnik wskazał, że organy nie wzięły pod uwagę zaświadczeń lekarskich neurologa i psychiatry, a także nie wyciągnęły prawidłowych wniosków z diagnozy z dnia 13 czerwca 2014 r. oraz z opinii o uczniu z 21 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Na wstępie należy podkreślić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Kuratora Oświaty w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją orzeczenia Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej o potrzebie indywidualnego nauczania stanowiły przepisy ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (rozporządzenie z 2008 r.). W świetle art. 71b ust. 1a ustawy o systemie oświaty, indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola lub szkoły. Orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych (art. 71b ust. 3). Skład zespołów orzekających, tryb ich powołania oraz szczegółowe zasady działania tych zespołów, określa rozporządzenie z 2008 r., przy czym do postępowania w sprawach o wydanie orzeczenia, w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu w sprawie orzeczeń i opinii, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. M. Pilich Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, LEX 2013 ). Konieczność i zasadność posiłkowania się regulacjami kodeksowymi w postępowaniu w sprawie orzeczeń o potrzebie indywidualnego nauczania ujawnia się już na płaszczyźnie stosowania zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Należy zwrócić tu szczególnie uwagę na zasadę prawdy obiektywnej unormowaną w art. 7 K.p.a. z której wynikają bardziej szczegółowe obowiązki organu administracji wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Obowiązki te ciążą zarówno na organie rozpatrującym sprawę w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że orzekające w tej sprawie organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie dokonały też kompleksowej oceny stanu zdrowia córki wnioskodawczyni w oparciu o wszystkie znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, tym samym doszło do naruszenia art. 7 w zw. z 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Jak wynika z uzasadnienia decyzji obu instancji, w zasadzie podstawą odmowy przyznania córce skarżącej indywidualnego nauczania stały się: - diagnoza medyczna lekarza pediatry, że stan zdrowia dziecka nie utrudnia uczęszczania do szkoły, a napady utraty świadomości występują rzadko, - wniosek Zespołu Orzekającego, że indywidualny tryb nauczania, ze względu na rozwój społeczny, intelektualny i emocjonalny badanej, może przyczynić się do nasilenia ustalonych zaburzeń i pogłębi jej izolacje od rówieśników. Organ I instancji w krótkim uzasadnieniu orzeczenia powołał jedynie diagnozę medyczną lekarza Zespołu Orzekającego, fragment wywiadu ze skarżącą na temat jej córki i ogólnie stwierdził, iż dokonano analizy wyników badań i dokumentacji uczennicy. Z kolei Kurator Oświaty wymienił w uzasadnieniu materiał dowodowy sprawy tj. badanie psychologiczne oraz badanie pedagogiczne, wywiad z E.B. (dwie notatki pracowników poradni z 5 czerwca 2014 r.), opinię o uczennicy napisaną przez wychowawcę klasy (opinia z 21 maja 2014 r.), zaświadczenia lekarskie od lekarza specjalisty psychiatrii dzieci i młodzieży z 13 maja 2014 r. i neurologa dziecięcego z 23 kwietnia 2014 r. Jednakże organ również nie dokonał w uzasadnieniu wnikliwej analizy wyników wszystkich badań, które wymienił i nie odniósł się do wniosków lekarzy zawartych w ww. dokumentacji medycznej dziecka. Tak więc, zdaniem Sądu, organu obu instancji nie przeprowadziły należytej oceny wszystkich dowodów sprawy, pomimo, że zgodnie z regułą z art. 80 K.p.a., rozstrzygniecie sprawy powinno być oparte na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego z oceną znaczenia i wartości poszczególnych dowodów dla toczącej się sprawy. W tej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, w szczególności organy winny były rozważyć wskazania wynikające ze wszystkich dokumentów medycznych dotyczących dziecka, zwłaszcza, że zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia J.B. z dnia 23 kwietnia 2014 r. podpisane przez H.L. lekarza specjalistę neurologii dziecięcej oraz z dnia 13 maja 2014 r. wystawione przez specjalistę psychiatrii oraz specjalistę psychiatrii dzieci i młodzieży M.R. wskazują, odmiennie niż to uczyniły organy, na potrzebę indywidualnego nauczania córki skarżącej. W uzasadnieniach zaskarżonego i poprzedzającego go rozstrzygnięcia nie odniesiono się do przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów, nie motywując nawet, dlaczego organy nie zgadzają się z nimi i dlaczego wskazań podnoszonych w tych dokumentach nie można uznać za wykazujące stan zdrowia skarżącej jako uniemożliwiający lub znacznie utrudniający uczęszczanie do szkoły. Należy podkreślić, że skarżąca w odwołaniu sygnalizowała brak odniesienia się Zespołu Orzekającego do oceny lekarzy - specjalistów z zakresu schorzeń stwierdzonych u uczennicy. W ocenie Sądu, wymienione dowody (zawnioskowane przez skarżącą), a pominięte w rozważaniach merytorycznych przez organy, miały istotne znaczenie dla sprawy, zwłaszcza, że powołany do rozpoznania wniosku skarżącej Zespół Orzekający Poradni nie zawierał w swym składzie specjalisty z zakresy psychiatrii i neurologii dziecięcej. Ponadto w przypadku gdy strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być przeprowadzony (rozważony) przez organ. Z uzasadnień decyzji nie wynika również, aby organy rozpatrzyły opinię o uczniu z 21 maja 2014 r. podpisaną przez wychowawcę klasy [...] z Zespołu Szkół w [...] B.G., która przecież zawiera informacje dotyczące stanu zdrowia psychicznego dziecka i jego relacji z nauczycielami i rówieśnikami oraz prognozę rozwoju. W szczególności, nie rozważono w żadnej z decyzji stwierdzeń wychowawczyni takich jak: "na lekcjach wymusza i skupia zainteresowanie na sobie", "wymaga pomocy nauczyciela w prostych zadaniach matematycznych", czy "ucząc się z klasą nie osiąga sukcesów edukacyjnych". Zdaniem Sądu, w tego rodzaju sprawie, powyższe informacje i argumenty pedagoga, winny być należycie i rzetelnie rozważone i przeanalizowane przez organ wydający decyzję. W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że przesłanki z art. 71b ust. 1a ustawy o systemie oświaty nie odnoszą się jedynie do fizycznych przeszkód, co oznacza, że powinny być brane pod uwagę również inne przeciwwskazania dla ucznia do uczęszczania do szkoły. Jeśli stan zdrowia ucznia powoduje, że nie może on uczestniczyć w pełni w pracy całej klasy, nie osiąga postępów w nauce, dezorganizuje pracę nauczyciela, wymaga pełnego skupienia uwagi nauczyciela na sobie, widać efekty pracy z nim tylko gdy pedagog pracuje z nim indywidualnie, to organ orzekający o potrzebie indywidualnego nauczania powinien uwzględnić te okoliczności przy ocenie, czy zaistniała przesłanka stanu zdrowia dziecka uniemożliwiającego lub znacznie utrudniającego uczęszczanie do szkoły (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2008 r. II SA/Go 246/08, LEX nr 519110). Zaznaczyć trzeba, że organ odwoławczy - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) - obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, od początku i stosownie do zasady prawdy obiektywnej i zasady praworządności (art. 7 i 6 K.p.a.), czego – jak wynika z powyższych rozważań - nie uczynił. Realizacji tych zasad służy organowi odwoławczemu art. 136 K.p.a., w myśl którego, może on przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Nadmienić tu należy, że § 17 ust. 5 rozporządzenia z 2008r. upoważnia Kuratora Oświaty go do zasięgnięcia "w miarę potrzeb" opinii lekarza lub innego specjalisty. Tym samym doszło w postepowaniu odwoławczych również do naruszenia art. 15 K.p.a. w związku z art. 6 i 7 K.p.a. i art. 136 K.p.a. Sąd zauważa nadto, że skoro w uzasadnieniu Kurator Oświaty wskazał, że z treści odwołania E.B. wynika, iż nie rozumie ona zmiany stanowiska Zespołu Orzekającego i nie jest przekonana co zmiany formy kształcenia dla córki to tym bardziej winien należycie i przekonująco umotywować swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - czego organ odwoławczy nie uczynił, naruszając tym samym art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Bez wątpienia organ I instancji również tych wymogów nie spełnił. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty indywidualne nauczanie ma na celu dostosowanie wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia, których z przyczyn niezależnych nie może on przezwyciężyć. Organy podejmujące decyzje w tych sprawach mając na uwadze dobro dziecka winny wnikliwie, szczegółowo, dogłębnie i rzetelnie rozważyć okoliczności danej sprawy. Niepełne, niewłaściwe lub wadliwe przeprowadzenie postępowania stanowi, zdaniem Sądu, nie tylko o naruszeniu reguł procesowych, ale też godzi w dobro i prawa dziecka. Przy ponownym więc rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien przeanalizować całość dostępnych dokumentów, ewentualnie przeprowadzić inne dowody (skorzystać z dodatkowej pomocy specjalistów) - w celu właściwej oceny zasadności wniosku skarżącej. Dopiero w oparciu o wszechstronne zbadanie sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego, ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zachodzi potrzeba indywidualnego nauczania uczennicy. Następnie swoje stanowisko w tej sprawie organ wyczerpująco i jasno przedstawi i wyjaśni w uzasadnieniu orzeczenia wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – w sposób odpowiadający kodeksowej zasadzie przekonywania (art. 11 K.p.a.). Mając na względzie wymienione i opisane powyżej naruszenia procedury administracyjnej dokonane przez organy obu instancji w tej sprawie, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu obu decyzji. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło