II SA/Sz 833/05

WyrokWSA w Szczecinie2005-11-09

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka może zostać ustalona, jeśli podział nieruchomości dotyczył terenów zamkniętych lub wydzielono działkę pod drogę publiczną?
Ratio decidendi
Opłata adiacencka może zostać ustalona, jeśli podział nieruchomości nastąpił na wniosek właściciela i spowodował wzrost wartości nieruchomości, nawet jeśli część nieruchomości została wydzielona pod drogę publiczną. Zwolnienie z opłaty adiacenckiej nie ma zastosowania w przypadku podziału nieruchomości na cele mieszkaniowe dla członków rodziny, a także gdy nieruchomość nie jest terenem zamkniętym w rozumieniu przepisów prawa geodezyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości jego nieruchomości po jej podziale. Skarżący kwestionował zasadność opłaty, podnosząc, że podział dotyczył terenów zamkniętych, wydzielono działkę pod drogę, a wartość nieruchomości nie wzrosła. Wójt Gminy zatwierdził projekt podziału nieruchomości, wydzielając działki pod zabudowę mieszkaniową oraz działkę pod drogę, która przeszła na własność Gminy. Następnie Wójt ustalił opłatę adiacencką w wysokości 50% wzrostu wartości nieruchomości, co zostało utrzymane w mocy przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2005 sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm. /, art. 92, art. 96 ust. 1 i 4, art. 98 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. Nr 115, poz. 741 z póź. zm./, § 3, 5, 6, 7 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu, po rozpatrzeniu wniosku S. M. w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości : 1. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, posiadającej księgę wieczystą [...], przedstawiony na kopii mapy w skali 1:1000 wraz z wykazem zmian gruntowych sporządzony przez geodetę M. W., w ten sposób , że w wyniku podziału powstaną następujące nowo utworzone działki gruntu : al dz. nr [...] o pow. [...] ha b/ dz. nr [...] o pow. [...] ha c/ dz. nr [...] o pow. [...] ha dl dz. nr [...] o pow. [...] ha el dz. nr [...] o pow. [...] ha 2. Działka o numerze geodezyjnym [...] o pow. [...] ha ,wydzielona pod drogę, przechodzi na własność Gminy [...] z mocy prawa, z dniem w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczną, za odszkodowaniem w wysokości uzgodnionej między właścicielem a Gminą [...], a w przypadku jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie zostanie ustalone według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości. 3. Zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] roku i ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. koszalińskiego nr 21/88 poz. 177 z późn. zmianami, nieruchomość przeznaczona jest pod: [...] tereny przeznaczone na zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem usług nieuciążliwych, w tym hotelarskich. Odległość nowej zabudowy od granicy drogi [...] wraz z korektami jej przebiegu minimum 10 m. Działki nie mniejsze niż 1000 m2 / nie dotyczy już wydzielonych I. Układ dróg wewnętrznych winien zapewniać pełną obsługę terenu przy zachowaniu niezbędnych parametrów technicznych. Wymagana koncepcja określająca zasadę podziału z zapewnieniem dojazdów i przebiegu kanalizacji systemowej oraz zasadę zabudowy. 3. Zaproponowany projekt podziału zaopiniowano pozytywnie postanowieniem z dnia [...], Nr [...]. 4. Nowo powstałe działki mają dostęp do drogi publicznej. 5. Decyzja niniejsza po uprawomocnieniu się stanowi podstawę do dokonywania stosownych wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz w księgach wieczystych. Na powyższej decyzji jest adnotacja odręczna " nie wnoszę odwołania S. M. , [...]". Z wypisu księgi wieczystej Nr [...] Sądu Rejonowego w [...] Wydział VI Ksiąg Wieczystych wynika, że w [...] r. był przeprowadzony dalszy podział powyższej nieruchomości dotyczący działek nr [...], powstały działki o nr [...] z ustanowioną bezpłatną służebnością gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez działki nr [...] i [...], stanowiące drogi dojazdowe wewnętrzne, na rzecz każdoczesnego właściciela, użytkownika lub posiadacza działek gruntu nr [...]. Wójt Gminy [...] decyzją w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 98a ust. 1, oraz art. 148 ust. 1-3 w związku z art. 98 ust.1 ustawy z dnia [...] roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r Nr 261, poz. 2603), uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 24, poz. 2432), art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wszczętej z urzędu sprawy o ustalenie S. M., właścicielowi nieruchomości oznaczonej numerem [...] opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości tej nieruchomości w wyniku jej podziału, ustalił S. M. zam. [...] , [...] właścicielowi nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów działką nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gm. [...], dla której w Sądzie Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...], opłatę adiacencką w wysokości [...] złotych należną Gminie [...] w związku ze wzrostem wartości tej nieruchomości spowodowanym dokonaniem podziału. Uiszczenie opłaty adiacenckiej winno nastąpić w terminie 30 dni od dnia w którym niniejsza decyzja Z uzasadnienia decyzji wynika, że na wniosek właściciela nieruchomości ostateczną decyzją znak [...] z dnia [...] r. wydaną przez Wójta Gminy [...] zatwierdzony został podział geodezyjny nieruchomości, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gm. [...], oznaczonej na dzień wydania w/w decyzji w operacie ewidencji gruntów działką nr [...] na działki nr: [...], przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w części pod budownictwo mieszkaniowe z dopuszczeniem usług nieuciążliwych w tym hotelarskich [...], w części na cele rolne ( Uchwała [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] roku; ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Koszalińskiego Nr 53/96, poz. 160 z dnia 14 listopada 1996 r.). Zgodnie z treścią art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ) ustalenie opłaty adiacenckiej zależy od tego, czy dokonanie podziału geodezyjnego spowodowało wzrost wartości nieruchomości. Natomiast wysokość opłaty adiacenckiej zależy od różnicy wartości nieruchomości przed i po dokonaniu podziału geodezyjnego oraz stawki procentowej tej opłaty ustalonej w uchwale Rady Gminy [...]. Zatwierdzenie w/w decyzją podziału nieruchomości spowodowało, że wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...] zł. zgodnie z operatem szacunkowym rzeczoznawcy L. B. z dnia [...] r. sporządzonym na zlecenie Gminy [...]. Stawka procentowa opłaty adiacenckiej stosownie do uchwały Nr [...] z dnia [...] r. Rady Gminy w [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej wynosi 50% różnicy wartości nieruchomości przed i po dokonaniu jej podziału geodezyjnego. W związku z powyższym opłata adiacencka ustalona w oparciu o w/w stawkę procentową i wzrost wartości nieruchomości, stanowi kwotę [...] zł. S. M. złożył w dniu [...] r. odwołanie od powyższej decyzji, wniósł o uznanie jej za bezzasadną i uchylenie w całości, podnosząc że poniósł koszty koncepcji projektu zagospodarowania działki w związku z podziałem nieruchomości oraz że nie mógł zapoznać się w Urzędzie Gminy [...] z operatem, a także kwestionując istnienie opracowanego, zatwierdzonego planu miejscowego. Przed rozpatrzeniem odwołania S. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyjaśniło, że w dniach poprzedzających złożenie przez niego odwołania z uwagi na zły stan zdrowia strony, wydano jego córce kserokopię ww. operatu szacunkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] r. decyzją nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych / Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.856 /, art. 98a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami / Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 /, po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji, wynika, że podział nieruchomości dokonany został na wniosek właściciela S. M. i zatwierdzony został decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z [...] r. Nr [...]. W dacie decyzji podziałowej obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] r. ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Koszalińskiego Nr 53/96, poz. 160 z dnia 14.11.1996 r. Podział dokonany został zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja podziałowa nie została zakwestionowana przez zainteresowaną stronę. Zarzuty odnoszące się do podziału nieruchomości nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu o ustalenie opłaty adiacenckiej związanej ze wzrostem wartości nieruchomości. Stosownie do art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami opłatę adiacencką ustala się, w drodze decyzji wójta (burmistrza albo prezydenta miasta), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości, dokonanego na wniosek właściciela, wzrośnie wartość tejże nieruchomości. Zgodnie z art. 98 ust.2 ww. ustawy . opłaty adiacenckiej nie ustala się przy podziale nieruchomości dokonywanym niezależnie od ustaleń planu miejscowego, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 95 tejże ustawy, dotyczące : 1) zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków 2) wydzielenia działki budowlanej, jeżeli budynek został wzniesiony na tej działce przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze 3) wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa 4) realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw 5) realizacji przepisów dotyczących przekształceń własnościowych albo likwidacji przedsiębiorstw państwowych lub samorządowych 6) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej 7) wydzielenia działki budowlanej 8) wydzielenia działek gruntu na terenach zamkniętych, lecz żaden z wymienionych wyżej przypadków nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, a tym samym S. M. nie jest zwolniony z powyższej opłaty. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania ( pismo z dnia [...] r. ). Nadto jak wynika z pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., kserokopię operatu szacunkowego przekazano córce zainteresowanego. Powyższe okoliczności S. M. potwierdził w rozmowie telefonicznej z przewodniczącym składu orzekającego SKO w [...]. Do dnia wydania niniejszej decyzji S. M., nie przesłał pisemnych uwag do operatu szacunkowego. Kolegium, w tym stanie rzeczy stwierdziło, że organy I i II instancji zadośćuczyniły zasadzie zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Przedmiotowa nieruchomość w planie miejscowym przeznaczona jest w części pod budownictwo mieszkaniowe z dopuszczeniem usług nieuciążliwych w tym hotelarskich, w części na cele rolne. Zatwierdzenie podziału nieruchomości na pięć mniejszych działek sprawiło, że wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...] złotych, co zostało wykazane w operacie szacunkowym sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Z operatu wynika, że średnia wartość m kw. przedmiotowej nieruchomości przed podziałem wyceniona została na kwotę [...] złotych., natomiast po podziale na kwotę [...] złotych. Wartości tych nie sposób uznać za wygórowane czy zawyżone. [...] gdzie znajduje się przedmiotowa nieruchomość jest miejscowością nadmorską, tereny, przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe i usługi hotelarskie osiągają wysokie ceny. W niniejszej sprawie należy zwrócić również uwagę na wielkość powierzchni podlegającej wycenie. Liczy ona ponad m kw. Przy znacznej powierzchni działki, wzrost wartości o niecałe [...] na metrze kwadratowym pociąga za sobą znaczny wzrost wartości całej nieruchomości tj. o kwotę [...] złotych. Stąd też opłata adiacencka została ustalona na kwotę [...] złotych. (50 % różnicy wartości nieruchomości przed i po dokonaniu podziału geodezyjnego). S. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo, podnosząc że rzeczoznawca błędnie wyłączył z wyceny działkę nr [...] jako wydzieloną pod drogę publiczną, choć stanowi ona drogę wewnętrzną i jest on nadal jej właścicielem, w związku z tym wartość nieruchomości jest taka sama jak przed podziałem, ponadto główną przesłanką podziału działki nr [...] było wydzielenie dwóch działek budowlanych dla córek w celu zabezpieczenia ich potrzeb mieszkaniowych, zaś sam podział dotyczył działek gruntu na terenach zamkniętych, które zwolnione są z opłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazało, że rzeczoznawca postąpił prawidłowo zgodnie z art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pomijając działkę nr [...], przeznaczoną pod drogę publiczną przy ustaleniu wartości całej nieruchomości. Własność powyższej działki przeszła z mocy prawa na Gminę [...] w wyniku. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku S. M. w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości Nieruchomości S. M. nie można zaliczyć do terenów zamkniętych, określonych w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z póź. zm. /. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia [...] r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Skarżącemu należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie orzeka na zasadach słuszności, lecz bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami postępowania i prawa materialnego. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, uzasadnienie jej zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, zaś jej uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawę prawną orzeczenia z przytoczeniem przepisów. Podział powyższej nieruchomości dokonany został na skutek wniosku S. M., był on zgodny z ówcześnie obowiązującym na tym terenie planem zagospodarowania przestrzennego. Ww. podział nie był związany z wydzieleniem działek budowlanych w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz jak wynika to z twierdzeń skarżącego, z przyszłych potrzeb mieszkaniowych jego córek oraz podziału tego nie dokonano na terenie zamkniętym, bowiem zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest nim teren o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości jest ostateczna i zgodnie z nią działka nr [...], wydzielona pod drogę publiczną przeszła na własność Gminy [...]. Stosownie do art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami opłatę adiacencką ustala się, w drodze decyzji wójta w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości, dokonanego na wniosek właściciela, wzrośnie wartość tejże nieruchomości. W niniejszej sprawie, wartość nieruchomości skarżącego w wyniku podziału wzrosła, co zostało ustalone przez rzeczoznawcę majątkowego w drodze operatu szacunkowego, w związku z czym organ administracyjny I instancji ustalił należną opłatę adiacencką. Rzeczoznawca sporządzając ww. operat, prawidłowo kierując się art. 98a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w celu określenia wartości nieruchomości , zarówno według stanu przed podziałem jak i po podziale, pomniejszył powierzchnię nieruchomości o powierzchnię działki gruntu wydzieloną pod drogę publiczną. Kwestia odszkodowania za działkę nr [...] pomiędzy S. M. a Wójtem Gminy [...], jak i kwestia zapisów w księdze wieczystej powyższej nieruchomości, nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Sąd dostrzegł, w decyzji organu I instancji błąd związany z datą uiszczenia należnej opłaty adiacenckiej przez stronę, termin określono " 30 dni, od dnia w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna", lecz zgodnie z art. 148 ust. 1 w związku z art. 98 a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin ten winien wynosić 14 dni, od dnia w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna. Sąd kierując się art. 134 § 2 ustawy Prawo przed sądami administracyjnymi, z uwagi, że orzeczenie administracyjne w tej części jest dla skarżącego korzystne a naruszenie prawa nie jest istotne i nie skutkuje stwierdzeniem nieważności orzeczenia, nie uchylił powyższego punktu decyzji. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm. /.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło