II SA/Sz 834/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] Działu Nauczania i Spraw Studenckich z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego p o s t a n a w i a: odrzuca skargę Uczelniana Komisja ds. Pomocy Materialnej Rady Samorządu Studenckiego decyzją z dnia 29 kwietnia [...] r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji ds. Pomocy Materialnej odmawiającą przyznania E. P. stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...]. Powyższa decyzja zawiera pouczenie, że "na podstawie § 44 ust. 10 regulaminu trybu i zasad przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w [...] w ramach nadzoru Rektor może uchylić decyzję Komisji ds. Pomocy Materialnej [...] niezgodną z przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym lub regulaminem". W dniu [...] r. E. P. złożyła wniosek o uchylenie powyższej decyzji w ramach nadzoru przez Rektora Uniwersytetu [...], argumentując go swoją złą sytuacją finansową i wniosła o przyznanie jej stypendium socjalnego. Rektor Uniwersytetu [...] w dniu [...] r. decyzją nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Rady Samorządu Studenckiego z dnia [...] r. nr [...] i wskazał, że powodem odmowy przyznania stypendium socjalnego jest przekroczona podstawa naliczania stypendium socjalnego obowiązująca w semestrze letnim roku akademickiego [...]. Powyższa decyzja zawiera pouczenie, że " na podstawie art. 161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym / Dz. U. Nr 65, poz. 385 z póź. zm./ w zw. z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ przysługuje prawo do złożenia odwołania za pośrednictwem organu, który wydał decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] ul. [...]. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie." W dniu [...] r. E. P. złożyła "odwołanie" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję i wniosła o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc że E. P. nie przedłożyła wraz z wnioskiem o stypendium wszystkich wymaganych dokumentów oraz dochód netto uzyskany w jej gospodarstwie domowym na jedną osobę przekracza tzw. podstawę naliczania stypendium. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 152a ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym / Dz. U. Nr 65, poz. 385 z póź. zm. / student może ubiegać się o stypendium socjalne przyznawane przez dziekana uczelni. Od decyzji tegoż dziekana służy studentowi prawo odwołania się do rektora / ust. 1 i 2/. Na mocy art. 152a ust. 3 ww. ustawy wniosek uczelnianego organu samorządu studenckiego, dziekan i rektor przekazują swoje uprawnienia w zakresie przyznawania ww. stypendiów komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej. Nadzór nad działalnością komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej sprawują odpowiednio dziekan albo rektor. W ramach tegoż nadzoru dziekan lub rektor mogą uchylić decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami ustawy lub regulaminem uczelni / art. 152a ust. 6 i 7/. Powyższe przepisy znajdują odzwierciedlenie w § 2, § 43 i § 44 regulaminu trybu i zasad przyznawania pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w [...]. Komisja stypendialna nosi w nim nazwę Wydziałowej Komisji ds. Pomocy Materialnej, zaś odwoławcza komisja stypendialna nazwę Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Rady Samorządu Studenckiego. Art.161 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, brzmiał : 1. Do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje wydane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. 2. Przepis ust.1 zdanie pierwsze stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 152a ust. 3 i art. 152b ust. 3. W niniejszej sprawie zgodnie z powyższym przepisem do decyzji Wydziałowej Komisji ds. Pomocy Materialnej i Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Rady Samorządu Studenckiego miały odpowiednio zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Od decyzji Komisji ds. Pomocy Materialnej Uczelnianej Rady Samorządu Studenckiego jako organu II instancji służyło E. P. prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego, lecz ww. decyzja nie zawierała w tym zakresie stosownego pouczenia. E. P. nie złożyła takiej skargi. Ww. decyzją skarżąca została poinformowana jedynie o trybie nadzoru rektora, który mógł uchylić wskazaną decyzję jako niezgodną z przepisami ustawy o szkolnictwie wyższym lub regulaminem. W tym miejscu Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez własnej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek taki składa się do sądu za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie / art. 87 Ppsa/ tj. wnieść skargę. Odnosząc się do decyzji Rektora Uniwersytetu [...], która jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, została ona wydana w trybie nadzoru i jest decyzją ostateczną, gdyż została wydana przez rektora w pierwszej instancji zgodnie z art. 161 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym w brzmieniu wówczas obowiązującym nie zawierały uregulowań dotyczących możliwości wniesienia w stosunku do ww. decyzji środków zaskarżenia. Powyższa decyzja zawiera błędne pouczenie o możliwości złożenia przez stronę "odwołania" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 tej ustawy). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę można wnieść po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 52 § 3 Ppsa., tj. po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni, od dnia w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu. W takim przypadku na mocy art. 53 § 2 Ppsa skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa / por. postanowienie NSA z 12.03.2002 r., sygn. I S.A. 3147/00 /. W niniejszej sprawie powyższy tryb nie został wyczerpany, a tym samym skarga została wniesiona przedwcześnie. Niedopuszczalności skargi nie może uchylić przepis art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie znajduje on zastosowania w postępowaniu sądowym , a jedynie administracyjnym. Z tej przyczyny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.