II SA/Sz 834/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Resku z dnia 24 lutego 2022 r. Nr XXVIII/258/22 w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: odrzucić skargę. Rada Miejska w R. uchwałą z dnia [...] lutego 2022 r. [...], na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm.) oraz art. 223 § 1, art. 238 § 1 w związku z art. 247 oraz art. 244 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), rozpatrzyła negatywnie wniosek złożony w sprawie propozycji nadania nazwy dla ronda "Rondo Pierwszych Osadników", w skrócie "Rondo Osadników". Uzasadniając uchwałę Rada wskazała, że pismem z dnia 25 listopada 2021 r. T. G. złożył propozycję nazwy dla ronda przy cmentarzu w R.: "Rondo Pierwszych Osadników" w skrócie "Rondo Osadników". Komisja Skarg, wniosków i petycji Rady Miejskiej w Resku na swoim posiedzeniu w dniu 29 listopada 2021 r., po wcześniejszym zapoznaniu się z wnioskiem i mając wiedzę o dwóch innych propozycjach nazwy dla ronda oraz przebiegu sesji w dniu [...] listopada, a także przegłosowaniu wniosku formalnego przez Radnych Rady Miejskiej w Resku w sprawie zamknięcia katalogu propozycji dla nazwy ronda do dwóch złożonych wcześniej inicjatyw, podjęła uchwałę o nieuwzględnieniu przedmiotowego wniosku. O powyższym powiadomiła wnioskodawcę. Mając powyższe na uwadze radni nie chcąc uwzględnić kolejnej propozycji nazwy dla ronda, jednogłośnie opowiedzieli się za negatywnym rozpatrzeniem przedmiotowego wniosku. Końcowo Rada pouczyła wnioskodawcę o treści art. 246 § 1 i art. 239 K.p.a. T. G. pismem z dnia 17 sierpnia 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. uchwałę Rady Miejskiej w R. Nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku. W obszernym uzasadnieniu skargi opisał swoje zastrzeżenia dotyczące między innymi uczciwości i rzetelności Rady przy podejmowaniu powyższej uchwały. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 834/22, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy pod sygn. akt II SPP/Sz 135/22. Postanowieniem dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II SPP/Sz 135/22 Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi wskazując, że sprawa nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. W dniu 31 stycznia 2023 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym oświadczył, że "rezygnuje o przyznanie prawa pomocy i wnosi uzupełnienie skargi". W uzasadnieniu wskazał, że zachodzi konieczność ponownego i prawidłowego rozpatrzenia przez radę zgłoszonej przez niego propozycji nadania nazwy dla ronda. Nadto podkreślił, że wbrew stanowisku, zawartemu w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2023 r., jego propozycja nie stanowiła petycji, lecz wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735,1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi uczyniono uchwałę Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku, w której negatywie ustosunkowano się do propozycji złożonej przez skarżącego co do nadania nazwy dla ronda przy cmentarzu w R.. Propozycja nazwy dla ronda została złożona przez skarżącego pismem z dnia 25 listopada 2021 r. i organ potraktował to pismo jako wniosek z Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego, przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Zdaniem Sądu, jeżeli nadać jednak pierwszeństwu problematyce, którą szczegółowo pismo dotyka, to przyjąć należało, że uchwałą rozpatrzono faktycznie nie wniosek, o którym mowa w art. 241 k.p.a., lecz petycję przewidzianą przepisami ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r., poz. 870). Pismo złożone przez skarżącego nie dotyczyło bowiem szeroko rozumianej kwestii usprawnienia działania administracji publicznej, lecz stanowiło zgłoszenie propozycji (wniosku, żądania) przyjęcia określonej nazwy dla ronda, co odpowiada przedmiotowi i funkcji petycji. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy o petycjach, petycja może być złożona przez osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną lub grupę tych podmiotów, zwaną dalej "podmiotem wnoszącym petycję", do organu władzy publicznej, a także do organizacji lub instytucji społecznej w związku z wykonywanymi przez nią zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności, zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji (art. 2 ust. 3 ustawy o petycjach). Z kolei w art. 3 ww. ustawy wskazano, że o tym, czy pismo jest petycją, decyduje treść żądania, a nie jego forma zewnętrzna. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że petycja jest środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, zaś ustawa o petycjach określa zasady składania i rozpatrywania petycji oraz sposób postępowania organów w sprawach dotyczących petycji, jednocześnie odsyłając w zakresie nieregularnym do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 15). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach, podmiot rozpatrujący petycję zawiadamia podmiot wnoszący petycję o sposobie jej załatwienia wraz z uzasadnieniem w formie pisemnej albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Na mocy art. 13 ust. 2 ww. ustawy sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. Z powyższych przepisów wynika, że petycja uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia o sposobie załatwienia tego środka prawnego. Przy czym załatwienie petycji przez radę miejską, która jest organem kolegialnym, następuje w formie uchwały (art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym). Z kolei uchwały, będące formą załatwienia petycji, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, podobnie zresztą jak i zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku czy skargi, o których mowa w Dziale VIII K.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że sposób procedowania w przedmiocie petycji, skarg i wniosków pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, gdyż nie jest tożsama z uchwałami wymienionymi w art. 3 § 2 pkt 5-6 p.p.s.a., ani nie jest decyzją lub postanowieniem czy innym akt lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Również brak jest przepisu szczególnego przewidującego kontrolę takiej uchwały. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.